Środki trwałe - co warto o nich wiedzieć

Definicja

Zgodnie z art. 3 ust. 15 Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. za środki trwałe uznajemy rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Oznacza to, że środek trwały nie może być zużyty w ciągu jednego cyklu produkcyjnego i musi generować korzyści ekonomiczne (w związku z czym nie może być niekompletny bądź uszkodzony).

W związku z tym do środków trwałych zaliczane są:

  • nieruchomości (w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego)
  • maszyny, urządzenia, środki transportu i inne
  • ulepszenia w obcych środkach trwałych
  • inwentarz żywy

Metody wyceny

Podczas ustalania wartości początkowej środka trwałego należy zastosować się do przepisów, określonych w art. 22g Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym za wartość początkową środków trwałych przyjmujemy:

  • w razie odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia
  • w razie częściowo odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia powiększoną o wartość przychodu z tytułu świadczenia w naturze (wartość początkowa = cena nabycia + wartość obniżona)
  • w razie wytworzenia we własnym zakresie - koszt wytworzenia
  • w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób - wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości
  • w razie nabycia w postaci wkładu niepieniężnego (aportu) wniesionego do spółki niebędącej osobą prawną:
    - wartość początkową, od której dokonywane były odpisy amortyzacyjne - jeżeli przedmiot wkładu był amortyzowany (odpowiednio zasadę tę stosuje się w przypadku składnika majątku wnoszonego w postaci wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki niebędącej osobą prawną przez wspólnika, który składnik ten otrzymał w następ
    • w razie odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia
    stwie likwidacji spółki niebędącej osobą prawną bądź wystąpienia z takiej spółki)
    - wydatki poniesione na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu, niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów w jakiejkolwiek formie - jeżeli przedmiot wkładu nie był amortyzowany (odpowiednio zasadę stosuje się w przypadku składnika majątku wnoszonego w postaci wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki niebędącej osobą prawną przez wspólnika, który składnik ten otrzymał w następstwie likwidacji spółki niebędącej osobą prawną bądź wystąpienia z takiej spółki
    - wartość rynkowa - jeżeli ustalenie wydatków na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu przez wspólnika wnoszącego wkład, będącego osobą fizyczną, jest niemożliwe i przedmiot wkładu nie był wykorzystywany przez wnoszącego wkład w prowadzonej działalności gospodarczej, z wyłączeniem wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych przez wspólnika we własnym zakresie
  • w razie otrzymania w związku z likwidacją osoby prawnej (z wyjątkiem majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej, który uprzednio został wniesiony do tej osoby prawnej jako wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części) ustaloną przez podatnika wartość poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej.