Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Umowa o dzieło – charakterystyka i specyfika

Chwiejna gospodarka wymusza na przedsiębiorcach redukcję kosztów, co niestety często odbija się na pracownikach. Pracodawcy coraz chętniej sięgają po alternatywne formy umów, w ten sposób pozbywają się balastu w postaci składek na ubezpieczenie osób zatrudnionych. Takimi alternatywnymi formami umów są umowy cywilnoprawne i należy do nich między innymi umowa o dzieło.

Charakterystyka umowy o dzieło

Umowa o dzieło często nazywana jest umową rezultatu. Oznacza to, że przedmiotem umowy jest efekt końcowy wykonanego dzieła, a nie sam proces tworzenia go. Takim dziełem może być jakaś rzecz, piosenka, wiersz, opowiadanie, powieść, artykuł, stworzenie strony internetowej, program komputerowy, a nawet niematerialny akt twórczy (organizacja koncertu, udzielenie korepetycji – z tym że w takich przypadkach należy pamiętać, że pracodawca wypłaca wynagrodzenie tylko za rezultat, czyli np. zdanie matury w drugim przypadku) itd. Jeśli dzieło ma posiadać formę materialną, to powinna być ona właściwie opisana w umowie.

Czasem pracodawcy, by uchronić się przed fuszerką ze strony osoby zatrudnionej, zawierają w umowie przypadki, w jakich mogą sprawdzić wykonane dzieło pod względem jakości i aktualizacji wynagrodzenia. Może zdarzyć się, że wynagrodzenie będzie niższe lub ewentualnie wyższe w sytuacji, gdy osoba przyjmująca zamówienie przewyższy oczekiwania pracodawcy. Meritum umowy o dzieło polega na osiągnięciu opisanego w umowie rezultatu, gdyż tylko za niego osoba przyjmująca otrzyma wynagrodzenie.

Umowa o dzieło a obowiązek wobec ZUS

Z reguły umowa o dzieło nie stanowi obowiązkowego tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym. Mogą zdarzyć się przypadki, kiedy pracodawca będzie zobowiązany odprowadzić składki ZUS od wynagrodzenia za umowę o dzieło. Takim przypadkiem jest sytuacja, kiedy pracodawca zawiera umowę o dzieło z własnym pracownikiem, czyli z takim pracownikiem, z którym ma podpisaną umowę o pracę. Oczywiście sytuacja ta nie jest wolna od odstępstw. Pracodawca nie musi płacić składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne na rzecz swojego stałego pracownika, gdy podpisuje z nim umowę o dzieło, a ten jest na urlopie wypoczynkowym, macierzyńskim lub wychowawczym.

Pracodawcy przed wybraniem którejś umowy cywilnoprawnej powinni poznać jej dokładny charakter, gdyż zdarza się tak, że mylą oni pojęcia – umowę zlecenie uważają za umowę o dzieło. Wówczas ZUS może zakwestionować taką umowę, zarzucając pracodawcy celowe uchylanie się od płacenia składek. Należy pamiętać, że o charakterze umowy zawartej z pracownikiem decydują warunki zawarte w umowie a nie sama nazwa umowy.

Podatek i koszty uzyskania przychodu

Osoba wykonująca umowę o dzieło, mimo że nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym ani zdrowotnym, od otrzymanego wynagrodzenia zobowiązana jest odprowadzić podatek dochodowy. Jeśli wynagrodzenie nie przekracza 200 zł brutto, powinno zastosować się zryczałtowany podatek dochodowy w stawce 18%.

Ponadto wykonawca realizujący umowę o dzieło może zdecydować, jakie zastosuje koszty uzyskania przychodu. Może to być 20% lub 50 % w przypadku, kiedy wykonawca korzysta z praw autorskich.