Czy można sprzedać samochód wykupiony z leasingu?

Zakończenie umowy leasingu operacyjnego wcale nie musi oznaczać dla leasingobiorcy końca użytkowania samochodu: ma możliwość nabycia go po wygaśnięciu kontraktu. Czy może następnie sprzedać samochód wykupiony z leasingu

Leasing - ważne informacje

Przedsiębiorca, którego umowa leasingowa wygasła, powinien zapoznać się z kilkoma wiadomościami na temat ewentualnego kupna poleasingowanego samochodu:

  • tylko przedsiębiorca, który użytkował przedmiot na podstawie umowy leasingu, ma prawo do kupienia go po cenie preferencyjnej. Jeżeli chciałaby to zrobić osoba trzecia, musiałaby zapłacić cenę rynkową;

  • osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą wykupić przedmiot leasingu  i nie muszą wprowadzać go do firmy - mają możliwość przeznaczyć go na cele prywatne;

  • cena samochodu wykupowanego z leasingu może być niższa niż wartość rynkowa - cena sprzedaży może być wyższa niż zakupu; spowoduje to powstanie przychodu, a to z kolei - obowiązek zapłacenia podatku.

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, może przeznaczyć samochód wykupiony z leasingu na cele firmowe lub prywatne.  

Samochód wykupiony z leasingu na użytek prywatny - sprzedaż 

Samochód, który został kupiony na użytek prywatny, nie stanowi majątku przedsiębiorstwa, jego sprzedaż nie będzie zatem podlegała opodatkowaniu VAT. Jednak taka czynność będzie powodowała powstanie zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek jego opłacenia spoczywa wyłącznie na nabywcy samochodu.

Wątpliwości budzi natomiast obowiązek podatkowy na gruncie podatku dochodowego przy sprzedaży wykupionego z leasingu samochodu przeznaczonego na cele prywatne i termin powstania takiego obowiązku. W tej kwestii funkcjonują dwa stanowiska:

  • do pół roku po wykupie samochodu - przychód na gruncie prywatnym podlegający opodatkowaniu,

  • przed upływem sześciu lat po wykupie samochodu - przychód na gruncie firmowym.

Do niedawna organy podatkowe popierały ten drugi pogląd, opierając się na interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 1 sierpnia 2011 r., ITPB1/415-552/11/PSZ, zgodnie z którą (...) przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej (a więc również, ze sprzedaży używanego przy prowadzeniu działalności gospodarczej samochodu, będącego wcześniej przedmiotem leasingu), nawet jeżeli nie zostały one wprowadzone do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (a więc nie będą środkami trwałymi), stanowią przychód z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, chyba że sprzedaż nastąpi po upływie terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. po upływie 6 lat od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został wycofany z działalności.

Jednak w roku 2015 interpretacja ta została unieważniona i obecnie organy podatkowe skłaniają się bardziej ku pierwszemu stanowisku. Potwierdza to również wydana w roku 2015 odpowiedź na interpelację poselską nr 30892:

(...) odnosząc się do kwestii, czy art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma zastosowanie również do sprzedaży samochodów w wyniku prywatnego wykupu po leasingu operacyjnym”, uprzejmie informuję, że w sytuacji gdy zakupiony po zakończeniu umowy leasingu samochód nie będzie przez podatnika wykorzystywany w działalności gospodarczej i nie zostanie zaliczony do składników majątku firmy, wymienionych w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy PIT, to przychód uzyskany z tytułu odpłatnego zbycia tego samochodu nie będzie stanowił przychodu z działalności gospodarczej.
W konsekwencji, zastosowanie znajdą zasady opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochodów z odpłatnego zbycia rzeczy. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy nie powstanie, jeżeli zbycie rzeczy będzie miało miejsce po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie tej rzeczy.

Samochód wykupiony z leasingu na użytek firmowy - sprzedaż 

Żeby właściwie ustalić skutki podatkowe sprzedaży samochodu wykupionego z leasingu, przedsiębiorca musi ustalić, czy w chwili nabywania pojazdu przysługiwało mu prawo do odliczenia całego VAT, czy tylko części, czy też w ogóle mu ono nie przysługiwało.

W sytuacji, gdy odliczył cały VAT lub jego część, sprzedaż samochodu będzie opodatkowana stawką 23% niezależnie od tego, po jakim czasie od wykupu przedsiębiorca sprzedał pojazd.

Jeżeli przedsiębiorcy nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT, a samochód wykupiony z leasingu był wykorzystywany wyłącznie do działalności zwolnionej, możliwe będzie zastosowanie przy sprzedaży zwolnienia. Są to jednak bardzo rzadko w praktyce występujące przypadki. Co do zasady bowiem sprzedaż samochodu firmowego podlega opodatkowaniu stawką 23%.