Nietypowe formy prowadzenia działalności gospodarczej

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej wiąże się ze spełnianiem wielu wymagań prawnych, ekonomicznych, a także z doskonałą organizacją pracy i determinacją. Zastanawiasz się nad rozpoczęciem pracy na własny rachunek? Poznaj nietypowe formy prowadzenia działalności gospodarczej, które za cel stawiają sobie przede wszystkim zysk społeczny, a dopiero później finansowy.

Nietypowe formy prowadzenia działalności gospodarczej: spółdzielnie socjalne

Spółdzielnie socjalne dużą popularnością cieszą się we Francji i Hiszpanii. W Polsce działają one w oparciu o ustawę z 27 kwietnia o spółdzielniach socjalnych. Mają one za zadanie aktywizację zawodową i integrację społeczną osób bezrobotnych oraz wykluczonych społecznie.

Aby założyć spółdzielnię socjalną, wymaganych jest co najmniej 5 osób fizycznych lub 2 osoby prawne. Maksymalnie w spółdzielni może działać 50 osób.

Wyjątek!

Jeżeli spółdzielnia socjalna powstała w wyniku przekształcenia spółdzielni inwalidów lub niewidomych, nie ma górnego limitu członków.

 

Nietypowość spółdzielni socjalnych dotyczy tego, że mają one cechy zarówno przedsiębiorstwa, jak i organizacji pozarządowej. Przynajmniej połowa jej członków musi pochodzić spośród osób zagrożonych wykluczeniem społecznym przez cały czas działania spółdzielni.

Osoby zagrożone wykluczeniem społecznym, które mogą założyć spółdzielnię społeczną to:

  • bezrobotni (w myśl ustawy o promocji zatrudnienia),

  • niepełnosprawni (w odniesieniu do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu niepełnosprawnych),

  • bezdomni (którzy realizują program wychodzenia z bezdomności w myśl przepisów o pomocy społecznej),

  • alkoholicy i narkomanii po zakończeniu leczenia odwykowego,

  • chorzy psychicznie (przepisy o ochronie zdrowia psychicznego),

  • byli więźniowie,

  • uchodźcy realizujący program integracji.

Ważne!

Osoby zagrożone wykluczeniem społecznym powinny mieć zaświadczenie potwierdzające przynależność do ww. grup. Oświadczenia wydają m.in.: powiatowe urzędy pracy, zakłady lecznictwa odwykowego, ośrodki pomocy społecznej.

 

Spółdzielnie socjalne zarządzane są w sposób demokratyczny. Nie ma w nich sztywnej hierarchii, pensje są równe. Istnieją jednak cienie tej działalności gospodarczej. Według statystyk Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, w latach 2010 - 11 co czwarta spółdzielnia nie miała wpływów. Połowa nie przekroczyła 21 tys. zł dochodu w skali roku. Należy pamiętać, że założyciele spółdzielni mogą uzyskać dofinansowanie z Funduszu Pracy, a także dotacje unijne.

Fundacje jako forma prowadzenia działalności

Fundacje i stowarzyszenia stanowią mniej typową formę działalności gospodarczej. Mogą prowadzić działalność wyłącznie w celu realizacji swoich założeń statutowych. Podstawą prawną działania fundacji jest ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach. Fundacja posiada osobowość prawną. Oznacza to, że może we własnym imieniu nabywać prawa i zobowiązania. Wszelkie umowy dotyczą całej fundacji, a nie jej pojedynczych członków.

Fundacja zostaje powołana, by realizować cele społecznie lub gospodarczo użyteczne. W szczególności dotyczy to takich sfer, jak:

  • ochrona zdrowia,

  • nauka i oświata,

  • kultura i sztuka,

  • opieka nad zabytkami,

  • pomoc społeczna.

Fundacja może zostać założona zarówno przez osobę fizyczną, jak i osobę prawną.

Stowarzyszenia

Stowarzyszenie jest dobrowolnym zrzeszeniem, które z założenia zakładane jest w celach niezarobkowych. Ich działalność reguluje ustawa z 7 kwietnia 1989 - Prawo o stowarzyszeniach. Podobnie jak fundacje, stowarzyszenia posiadają osobowość prawną.

Stowarzyszenia mogą tworzyć obywatele polscy, mający pełną zdolność prawną. Ponadto muszą to być osoby pełnoletnie i nieubezwłasnowolnione. Dzieci i młodzież poniżej 16 roku życia mogą za to należeć do stowarzyszenia, jeżeli ich rodzice lub opiekunowie prawni wyrażają na to zgodę. Młodzież 16 - 18 letnia może dodatkowo korzystać z biernego i czynnego prawa wyborczego wewnątrz stowarzyszenia, pod warunkiem, że większość w składzie zarządu będą stanowiły osoby o pełnej zdolności do czynności prawnych. Stowarzyszenia mogą tworzyć również cudzoziemcy zameldowani w Polsce. Natomiast cudzoziemcy niezameldowani w naszym kraju mogą jedynie do nich należeć.

Zarówno stowarzyszenie, jak i fundację rejestruje się w Krajowym Rejestrze Sądowym. Mogą one rozpocząć swoją działalność statutową dopiero po uzyskaniu wpisu w rejestrze. Postępowanie zwolnione jest z opłat.

Należy pamiętać, że jeśli stowarzyszenie zamierza prowadzić działalność gospodarczą, musi być ono zarejestrowane w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Wiąże się to ze spełnianiem obowiązków podatkowych (np. prowadzenie księgowości, składanie zeznań podatkowych). Koszt tego postępowania to 1500 zł. Stowarzyszenie, podobnie jak fundacja,może ubiegać się o uznanie za organizację pożytku publicznego.

Warto podkreślić, że zarówno fundacje jak i stowarzyszenia powoływane są w celu niezarobkowym. Ich celem nie jest przysparzanie członkom korzyści majątkowych. Majątek fundacji lub stowarzyszenia musi być wykorzystany na realizację działań statutowych. Dochody fundacji przeznaczane na działalność statutową są zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych, jeśli dotyczy ona działalności:

  • naukowej,

  • oświatowej,

  • kulturalnej,

  • w zakresie kultury fizycznej i sportu,

  • ochrony środowiska,

  • ochrony zdrowia i pomocy społecznej,

  • rehabilitacji zawodowej i społecznej niepełnosprawnych,

  • kultu religijnego.