Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Znak towarowy - co może nim być?

Pojęcie znaku towarowego jest z pewnością znane każdemu, kto prowadzi działalność gospodarczą. To właśnie dzięki niemu przedsiębiorca może skutecznie odróżniać swoje towary lub usługi od tych, które oferują konkurencyjne firmy. Jednak mimo tak ważnej roli, którą odgrywa w tworzeniu marki, wielu przedsiębiorców, zwłaszcza początkujących, nie przywiązuje do niego zbyt wielkiej wagi. Dlaczego tak ważne jest, by znak towarowy był zarejestrowany i co może nim być?

Znak towarowy - definicja ustawowa

Definicję znaku towarowego znajdziemy w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej:

Art. 120 1. Znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.

2. Znakiem towarowym, w rozumieniu ust. 1, może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy (...).


Jak zatem widać, znak towarowy to pojęcie niezwykle szerokie - obejmuje oznaczenia niekiedy bardzo się od siebie różniące i w zupełnie inny sposób wyróżniające towar lub usługę. Najprościej możemy podzielić je na konwencjonalne i niekonwencjonalne.

Konwencjonalne znaki towarowe  

1. Grafiki, rysunki, logo - to najbardziej oczywiste znaki towarowe, są też najczęściej spotykane w obrocie gospodarczym. Jest to zazwyczaj rysunek, ornament lub po prostu bardzo prosty symbol, który nie zawiera żadnych oznaczeń słownych.

2. Wyrazy - choć może się to bardziej kojarzyć z hasłami reklamowymi niż z logo firmy, także wyrazy i całe hasła mogą być znakami towarowymi. Przedsiębiorca może zastrzec samo brzmienie słowa, ale także jego zapis, hasło lub słowo wpisane w konkretny znak.  

3. Domeny internetowe - podobnie jak w przypadku wyrazów i haseł właściciel może zastrzec wyłącznie nazwę domeny, jednak równie częstą praktyką jest chronienie szaty graficznej strony lub nazwy domeny wpisanej w logo.  

4. Etykiety, opakowania i formy przestrzenne - ze względu na fakt, że opakowanie produktu lub jego etykieta są często lepiej rozpoznawalne niż jego nazwa, łatwo więc wprowadzić w błąd klienta. Dlatego też wielu przedsiębiorców z ulgą powitało możliwość zarejestrowania jako znaku towarowego etykiety lub opakowania swojego towaru. Przez formy przestrzenne rozumie się charakterystyczne i wyróżniające butelki, pudełka lub flakony, w których sprzedawane są produkty zastrzegającego. Co ważne, muszą być one oryginalne i w znaczący sposób różnić się od standardowych pojemników, stosowanych w sprzedaży konkretnego towaru. Niemożliwe będzie zatem zastrzeżenie standardowego foliowego opakowania na czekoladę, ochronie będzie natomiast podlegał flakon perfum zaprojektowany specjalnie z myślą o konkretnym zapachu.

Niekonwencjonalne znaki towarowe

Powyższe przykłady znaków są niezwykle często spotykane, nikogo nie dziwi więc próba zastrzeżenia hasła czy kształtu butelki. Czy znak towarowy może być czymś innym? Oczywiście - oprócz wymienionych powyżej konwencjonalnych znaków istnieją także te mniej oczywiste - niekonwencjonalne.  

Zaliczamy do nich:

  1. Kolor - warunkiem zastrzeżenia koloru jako znaku towarowego jest to, by w znaczący sposób odróżniać markę od innych funkcjonujących na rynku w tej samej branży. Trudno jest stworzyć nowy kolor, dlatego podstawą rejestracji jest wykazanie wtórnej zdolności odróżniającej. Pojęcie to oznacza stan, w którym marka tak długo promowała swoje usługi, posługując się daną barwą, że w powszechnej świadomości jest ona kojarzona właśnie z usługami zgłaszającego znak. Jest to jednak niezwykle trudne i czasochłonne, a sukcesem w tej kwestii mogą się poszczycić naprawdę spore marki, takie jak Tiffany & Co, Kraft Foods Schweiz Holding GmbH (producent czekolady Milka), Louboutin czy T-Mobile. Przedsiębiorca może też zarejestrować połączenie kolorów (na przykład czerń i złoto znane wszystkim z baterii Duracell), nie jest jednak dozwolone zastrzeganie kolorów podstawowych.  

  2. Sygnał dźwiękowy - można go zapisać w formie nut, co stanowi podstawę rejestracji. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest popularny dzwonek iPhone’a.

  3. Krótkie nagranie wideo, animacja lub prezentacja multimedialna - choć obecnie odchodzi się już od tego typu znaków towarowych, ich popularność rozpoczęła znana prezentacja multimedialna  Nokii - chwytające się dłonie dorosłego i dziecka.

  4. Zapach - jak można się domyślić, tego typu znak towarowy niezwykle trudno zarejestrować - w Polsce nie udało się to żadnej marce, jednak w Stanach Zjednoczonych, najbardziej liberalnym kraju, jeśli chodzi o rejestracje znaków, udało się już zarejestrować zapach świeżo skoszonej trawy, zapach truskawek i zapach gumy balonowej. Trudność w zastrzeganiu zapachu polega na tym, że znak towarowy powinien być zapisywalny. Oznacza to, że przedsiębiorca powinien dostarczyć go w formie materialnej. W przypadku zapachu forma materialna to opis, jednak z oczywistych przyczyn nie zawsze może on być wystarczająco precyzyjny.

Jak widać, znaki towarowe mogą być naprawdę różnorodne. Nie wszystkie jednak są łatwe w rejestracji - z pewnością o wiele prościej będzie zarejestrować konwencjonalny znak towarowy, taki jak logo, niż kolor czy zapach. Znaki niekonwencjonalne z kolei są oryginalniejsze i z pewnością wyróżnią nasze przedsiębiorstwo. Wybór znaków towarowych jest naprawdę duży - wystarczy wybrać ten właściwy.