Zimowe dodatkowe obowiązki pracodawcy

Okres zimowy wiąże się z obniżeniem temperatur i innymi uciążliwymi zjawiskami meteorologicznymi, jak śnieg czy lód zalegające na chodnikach. W związku z tym faktem, przedsiębiorca zatrudniający pracowników będzie musiał spełnić dodatkowe obowiązki, aby jak najbardziej zniwelować uciążliwość zimowej aury.

Temperatura w miejscu pracy

Ujemne temperatury na zewnątrz mogą wpłynąć na obniżenie ciepłoty w pomieszczeniach, jednak zgodnie z przepisami spadek taki nie może być zbyt duży. Podstawową zasadę określa Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Co do zasady, temperatura w pomieszczeniach nie może być niższa niż 14°C z wyjątkiem sytuacji, gdy nie pozwalają na to względy technologiczne. Jednakże, wysokość temperatury w pomieszczeniu powinna być także dostosowana do rodzaju pracy – czyli wykorzystywanych metod i wysiłku, który należy  w nią włożyć.

Zgodnie z powyższym, w takich pomieszczeniach jak hale pracy lekkiej, szatnie odzieży wierzchniej, sklepy spożywcze i przemysłowe, zmywalnie i przygotowalnie wstępne w zakładach żywienia zbiorowego, minimalna temperatura nie może spać poniżej 16°C (na podstawie Polskiej Normy PN-82/B-02402 “Ogrzewnictwo. Temperatury ogrzewanych pomieszczeń w budynkach”). Natomiast w lokalach biurowych i takich, w których wykonywana jest lekka praca fizyczna, powinno być co najmniej 18°C.

Praca na przestrzeni otwartej - wymagany ciepły posiłek

Okres zimowy – zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów, od 1 listopada do 31 marca – wyjątkowo mocno utrudnia pracę na otwartych przestrzeniach, wobec czego może zostać zaliczona do pracy w warunkach szczególnie uciążliwych. Dlatego też, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy oraz wskazanego powyżej rozporządzenia, pracodawca powinien w takiej sytuacji zapewnić swoim podwładnym gorące posiłki oraz napoje.

Jednakże sama niska temperatura nie jest tu przesłanką wystarczającą. Aby obowiązek zapewnienia ciepłego posiłku powstał, pracownik powinien wykonywać pracę, która na jednej zmianie roboczej wymaga wysiłku energetycznego powyżej 1500 kcal dla mężczyzn oraz 1000 kcal dla kobiet. Natomiast ciepłe napoje należy wydawać wtedy, kiedy temperatura na dworze nie przekracza 10°C.

Wydawanie ciepłych posiłków wiąże się także z obowiązkiem zapewnienia swoim pracownikom pomieszczenia, w którym będą oni mogli je spożyć, a w którym temperatura będzie nie mniejsza niż 16°C. Warto też pamiętać, że posiłku takiego nie można zastąpić ekwiwalentem pieniężnym.

Co z lodem i śniegiem?

Zimowe obowiązki to dla przedsiębiorcy, który jest właścicielem lub zarządcą budynków, także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa na przynależących do nieruchomości chodnikach oraz zapobiegania zagrożeniom, z którymi wiąże się zalegający na dachach śnieg i lód. Takie wymogi wynikają z ustawy Prawo budowlane.

Tego typu prace mogą zostać zlecone wyspecjalizowanej firmie zewnętrznej, ale także własnym pracownikom. Jednakże w tym drugim przypadku konieczne jest dołożenie wszelkich starań, aby prace tego typu były całkowicie bezpieczne. Dlatego też podwładny, który zostanie do takiego zadania oddelegowany, powinien posiadać oświadczenie lekarskie świadczące o braku przeciwwskazań do wykonania zadania, przejść specjalny instruktaż oraz zostać poinformowany o zagrożeniach, związanych z pracami porządkowymi.

Jednocześnie pracownik oddelegowany do odśnieżania dachu musi zostać wyposażony w specjalny sprzęt, na który składają się:

  • szelki bezpieczeństwa z linką bezpieczeństwa przymocowaną do stałych elementów konstrukcji i amortyzatorem lub urządzeniem samohamownym, szelki bezpieczeństwa z pasem biodrowym,
  • hełm ochronny,
  • obuwie antypoślizgowe,
  • odzież ochronna, odpowiednia do warunków klimatycznych.

Dodatkowo, do pracy powinien zostać skierowany drugi podwładny, którego zadaniem będzie zapewnienie odśnieżającemu asekuracji.

Należy także pamiętać, że jeśli złe warunki pogodowe będą szczególnie nasilone – tzn. wystąpi wiatr wiejący z prędkością powyżej 10 m/s, gęsta mgła, gołoledź, opady deszczu i śniegu czy burze, to prace na wysokości nie mogą zostać przeprowadzone. Zasada ta odnosi się także do prac montażowych, eksploatacji i demontażu rusztowań lub ruchomych podestów roboczych oraz prac rozbiórkowych, jeśli negatywne warunki atmosferyczne zagrażają przewróceniem części konstrukcji obiektu.

Zima jest więc okresem wytężonej pracy nie tylko dla drogowców, ale może też wpłynąć na pracę innych przedsiębiorców. Przez wzgląd na to, iż ciężkie warunki atmosferyczne i tak negatywnie wpływają na chęć do pracy – np. przedzieranie się przez nieodśnieżone drogi – warto zadbać o to, aby sama praca nie okazała się jednak, aż tak uciążliwa.