Hipoteka przymusowa - jak ustanowić?

Czym jest hipoteka przymusowa i jakie są korzyści z jej ustanowienia?

Hipoteka przymusowa jest ograniczonym prawem rzeczowym i w swej istocie stanowi jeden ze sposobów zabezpieczenia istniejących wierzytelności. Sam fakt uzyskania stosownego tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi skutkuje jedynie potwierdzeniem istnienia obowiązku zapłaty po stronie dłużnika. Jeżeli w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego okaże się, że nasz dłużnik posiada więcej wierzycieli, najkorzystniejszym rozwiązaniem będzie ustanowienie hipoteki przymusowej na majątku dłużnika.

Kiedy możemy ustanowić hipotekę przymusową?

Szczegółowe uregulowania dotyczące omawianego tematu zawiera ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Aby móc ustanowić hipotekę przymusową, wierzyciel musi posiadać potwierdzenie swojej wierzytelności w formie tytułu wykonawczego, który stanowił będzie podstawę wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej. Taką hipotekę można jedynie ustanowić jedynie na nieruchomościach stanowiących własność dłużnika tzn. dłużnik musi posiadać tytuł prawny do danej nieruchomość (np. własność, współwłasność, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, użytkowanie wieczyste).

Podstawy uzyskania hipoteki przymusowej:

  • tytuł wykonawczy,

  • postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia,

  • postanowienie prokuratora,

  • decyzja administracyjna,

  • inne dokumenty zabezpieczenia, o których mowa w ustawach szczegółowych (np. art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych),

  • zarządzenia zabezpieczenia określonego w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo zarządzenia zabezpieczenia określonego w ustawie o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków,  należności celnych i innych należności pieniężnych.

Przebieg procesu dochodzenia ustanowienia hipoteki

Jeżeli posiadamy już stosowny tytuł wykonawczy, kolejnym krokiem jest uiszczenie opłaty sądowej w wysokości 200 zł oraz złożenie odpowiedniego wniosku w tym przedmiocie. Do wniosku o ustanowienie hipoteki przymusowej należy koniecznie dołączyć oryginał tytułu wykonawczego. Oryginał taki możemy otrzymać występując do sądu o wydanie dalszego tytułu wykonawczego celem dokonania wpisu do księgi wieczystej. Ważne jest, iż otrzymany w ten sposób tytuł może być jedynie wykorzystany w celu, który określiliśmy we wniosku o jego wydanie.

Korzyści z ustanowienia hipoteki

Hipotekę przymusową można uzyskać na wszystkich nieruchomościach należących do dłużnika. Suma, na jaką chcemy ustanowić hipotekę przymusową, jest uzależniona od treści tytułu wykonawczego. Przy czym warunkiem jest, aby wpis hipoteki przymusowej nie był wyższy niż wynika to z treści tytułu wykonawczego łącznie z odsetkami i ewentualnymi kosztami procesu, o ile zostały stwierdzone w tytule.

Wierzyciele, którzy dokonali ustanowienia hipoteki, są zaspokajani w kolejności wpisów hipotek podczas prowadzonej egzekucji z nieruchomości. Dużą zaletą takiego rozwiązania jest zagwarantowanie wierzycielowi zaspokojenia jego roszczenia nawet, jeśli nie składałby wniosku o wszczęcie egzekucji. Ponadto taka wierzytelność hipoteczna jest uwzględniana w planie podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości dłużnika zaraz po kosztach postępowania, należnościach alimentacyjnych oraz pracowniczych, co w praktyce oznacza bardzo wysokie prawdopodobieństwo zaspokojenia wierzyciela.