Kiedy występuje konieczność zapłaty PCC?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami podatnik dokonujący niektórych transakcji w obrocie gospodarczym jest zobowiązany do zapłaty PCC, czyli podatku od czynności cywilnoprawnych. Podatek ten od 1 stycznia 2001 roku zastąpił opłatę skarbową, która obowiązywała od umów i innych oświadczeń woli o charakterze cywilnoprawnym. Osoba dokonująca wskazanych czynności powinna sporządzić deklarację PCC-3 oraz zapłacić kwotę podatku według określonej w przepisach stawki.

Podstawa opodatkowania PCC

Szczegółowe regulacje w tej kwestii znajdują się w Ustawie z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 objęte omawianym podatkiem są jedynie:

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  • umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  • umowy dożywocia,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowy spółki.

Podatkowi podlegają jednocześnie zmiany wymienionych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania, a także orzeczenia sądów oraz ugody wywołujące takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne.

Stawki podatku PCC

Ustawa wskazuje jednoznacznie jakie stawki podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązują w określonych sytuacjach. Informacje na ten temat zostały zawarte w poniższej tabeli.

Podstawa opodatkowania Stawka
umowa sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym 2%
innych praw majątkowych 1%
umowy: zmiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym 2%
przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych 1%
umowy ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności 1%
umowy pożyczki oraz depozytu nieprawidłowego 1%
od ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności istniejących - od kwoty zabezpieczonej wierzytelności 0,1%
na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej 19 zł
umowa spółki 0,5%