Mały ZUS - kiedy kończy się okres preferencyjnego ZUSu?

Sporą zachętą dla osób zamierzających prowadzić swoje własne przedsiębiorstwo jest możliwość opłacania tzw. małego ZUSu przez pierwsze dwa lata. Preferencja polega na opłacaniu znacznie niższych składek na ubezpieczenia społeczne, dzięki czemu więcej pieniędzy zostaje w kieszeni początkującego podatnika. Większa suma pieniędzy to więcej możliwości na rozwój firmy. Jednak co zrobić kiedy mały ZUS się kończy? O tym opowiem poniżej.

Mały ZUS - z czym to się je?

Jednym z obowiązków osób prowadzących działalność gospodarczą jest opłacanie składek na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Co ważne, przedsiębiorca nie ma prawa do rezygnacji z ubezpieczeń, nawet jeżeli nie uzyskuje dochodu lub nie korzysta z publicznej opieki zdrowotnej. Początkujący przedsiębiorcy mają łatwiej, gdyż należność ta jest o ponad 600 zł niższa w stosunku do tradycyjnych ubezpieczeń. Na czym polega różnica?

Składki na ubezpieczenia społeczne odprowadzane do ZUS zależą od zgłoszonej przez przedsiębiorcę podstawy wymiaru. Płatnik odprowadza na konto ZUS odpowiedni procent zdeklarowanej podstawy wymiaru, przy czym przepisy określają wyłącznie jej dolną i górną granicę.

Preferencyjny ZUS

Standardowy ZUS

  • najniższa możliwa podstawa wymiaru wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia (w roku 2016 - 1 850 zł), czyli 555,00 zł;

  • wartość składki społecznej z dobrowolnym chorobowym - 176,33 zł;

  • wartość składki na ubezpieczenie zdrowotne - 288,95 zł.

  • najniższa możliwa podstawa wymiaru wynosi 60% przeciętnego wynagrodzenia (w roku 2016 - 4 055 zł), czyli 2 433 zł;

  • wartość składki społecznej z dobrowolnym chorobowym - 772,96 zł,

  • wartość składki na ubezpieczenie zdrowotne - 288,95 zł,

  • Fundusz Pracy - 59,61 zł.

Suma  465,28 zł

Suma 1 121,52 zł

 

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż mały ZUS, jaki zobowiązani są opłacać przedsiębiorcy na początku prowadzonej działalności gospodarczej, jest o wiele niższy niż standardowy. Jednak okres ten nie trwa wiecznie, a po dwóch latach preferencja przestaje obowiązywać.

Okres preferencji - mały ZUS

Co do zasady okres preferencji dla nowych przedsiębiorców obowiązuje pełne 24 miesiące prowadzenia działalności gospodarczej. Ważne jest, aby dokładnie określić kiedy kończy się mały ZUS i  zapłacić na czas składki ZUS w standardowej wysokości.

Problem nie występuje, gdy przedsiębiorca rozpoczyna działalność z pierwszym dniem miesiąca. Wówczas okres 24 miesięcy trwania preferencji liczony jest od miesiąca rozpoczęcia działalności włącznie.

Przykład 1.

Pan Mariusz założył działalność gospodarczą 1. listopada 2015 roku. Przysługuje mu prawo do opłacania preferencyjnych składek ZUS przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia firmy. W takim przypadku pierwsze składki w wysokości standardowej pan Mariusz będzie musiał opłacić dopiero za listopad 2017 roku - płatne do 10. grudnia, jeżeli nie opłaca składek za innych ubezpieczonych.

W sytuacji gdy pierwszy miesiąc prowadzenia działalności jest niepełny (np. od 14 listopada), wówczas za niego również przysługują składki w wysokości preferencyjnej. Przedsiębiorca opłaca wtedy częściowe składki społeczne proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności gospodarczej w danym miesiącu oraz składkę zdrowotną w pełnej wysokości. Jednak w tym przypadku okres 24 miesięcy liczony jest od miesiąca następującego po rozpoczęciu działalności.

Przykład 2.

Pan Dariusz założył działalność gospodarczą w dniu 14. listopada 2015 roku. Za listopad 2015 roku zapłacił składki społeczne w preferencyjnej wysokości (proporcjonalnie za 17 dni prowadzenia działalności), jednak okres preferencji liczony jest od miesiąca następnego, czyli od 1 grudnia 2015 roku. Zatem pierwsze składki w wysokości standardowej Pan Dariusz zapłaci dopiero po zakończeniu 24 pełnych miesięcy - za grudzień 2017 roku - płatne do 10. stycznia.

Mały ZUS - formalności związane z końcem okresu preferencyjnego

Prawidłowe ustalenie okresu trwania preferencji ZUS jest konieczne ze względu na wysokość opłat, jakie należy uiszczać z tytułu składek społecznych, oraz formalności, jakich należy dopilnować. W przeciągu siedmiu dni od daty zakończenia preferencyjnych składek społecznych przedsiębiorca ma obowiązek przerejestrowania się w ZUS.

Płatnik składek powinien złożyć w pierwszej kolejności formularz ZUS ZWUA w celu wyrejestrowania się z dotychczasowego kodu ubezpieczeń. W następnej kolejności musi zarejestrować się ponownie do ubezpieczeń społecznych na formularzu ZUS ZUA (lub tylko do ubezpieczeń zdrowotnych na ZUS ZZA) z właściwym dla standardowego ZUS-u kodem ubezpieczeń - czyli 05 10 XX.

Po zakończeniu miesiąca, w którym zaczął obowiązywać standardowy ZUS przedsiębiorca ma obowiązek złożenia pierwszej deklaracji ZUS DRA, z wykazaną wysokością opłacanych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.