Kontakty i rozliczenia z ZUS

Ubezpieczenie ZUS

Kontaktów z ZUS nie uniknie żaden z przedsiębiorców. Właściciele działalności gospodarczych są bowiem zobowiązani do opłacania składek ZUS za siebie, a jeżeli zatrudniają pracowników - także i za nich. Obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym powstaje już od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności lub też od pierwszego dnia, w którym przedsiębiorca decyduje się zatrudnić pracownika.

Od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności przedsiębiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom:

  • społecznym:
    • emerytalnemu;
    • rentowemu;
    • wypadkowemu (dotyczy wypadków w pracy i chorób zawodowych);
  • zdrowotnemu.

Ubezpieczenia nieobowiązkowe, jakim może, ale nie ma obowiązku podlegać osoba prowadząca działalność gospodarczą, to:

  • ubezpieczenie chorobowe (uprawnia przedsiębiorcę do wypłaty zasiłku z ZUS-u w razie niezdolności do pracy oraz do zasiłku macierzyńskiego) - wchodzi w skład ubezpieczeń społecznych.

Dodatkowo niektóre z osób prowadzących działalność mają obowiązek opłacać składki na Fundusz Pracy. Składki te bowiem opłacane są w przypadku gdy kwota podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wyniesie, w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej tyle co minimalne wynagrodzenie za pracę (w roku 2013 1600 zł). Z obowiązku płacenia składki na Fundusz Pracy zwolnione są osoby, które ukończyły 55 (kobiety) i 60 (mężczyźni) rok życia.

W przypadku pracowników wymiar i rodzaj ubezpieczeń zależy od charakteru umowy oraz kwoty wynagrodzenia.

Przedsiębiorca powinien także wiedzieć, że jeżeli w prowadzeniu działalności pomaga mu współmałżonek, to nawet gdy nie pobiera on wynagrodzenia za swoją pracę jest traktowany jako osoba współpracująca, a co za tym idzie - podlega obowiązkowi ubezpieczeniowemu ZUS.

Rejestracja w ZUS

Osoby prowadzące działalność podlegają, co do zasady, obowiązkowemu opłacaniu składek ZUS na ubezpieczenie już od dnia rozpoczęcia działalności. Podczas rejestracji działalności CEIDG-1 automatycznie przedsiębiorca jest zgłaszany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako płatnik składek (ZUS-ZFA). Jest to jednak jedynie informacja o tym, że przedsiębiorca stał się płatnikiem ZUS.

W celu zgłoszenia do konkretnych kodów ubezpieczeń należy złożyć formularz ZUS-ZUA - dotyczący ubezpieczeń społecznych oraz ZUS-ZZA - dotyczący ubezpieczenia zdrowotnego. Na rejestrację przedsiębiorca ma 7 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Taki sam termin 7 dni obowiązuje w przypadku rejestracji do ZUS nowo zatrudnionego pracownika.

Przywileje dla nowych przedsiębiorców - preferencyjny ZUS

Niektóre z osób rozpoczynających jednoosobową działalność gospodarczą mogą opłacać składki ZUS na ubezpieczenia społeczne w niższym, niż ogólnie obowiązujący, wymiarze. Jest to 30%, a nie 60% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Preferencyjny ZUS dotyczy jedynie składek społecznych, a więc składka ubezpieczenia zdrowotnego dla nowych przedsiębiorców jak i tych z większym stażem wynosi tyle samo - 261,73 zł w roku 2013.

Niższe składki przedsiębiorca może opłacać przez okres maksymalnie 24 pełnych miesięcy. Warto mieć na uwadze, że nie wydłuża się go o okres zawieszenia działalności.

Z obniżonych składek ZUS mogą skorzystać osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą, wspólnicy spółek cywilnych oraz osoby wykonujące wolny zawód, które uzyskały wpis do ewidencji działalności gospodarczej.