Poradnik Przedsiębiorcy

Mały ZUS - kiedy kończy się okres preferencyjnego ZUSu?

Sporą zachętą dla osób zamierzających prowadzić własne przedsiębiorstwo jest możliwość opłacania tzw. małego ZUS-u przez pierwsze dwa lata. Preferencja polega na opłacaniu znacznie niższych składek na ubezpieczenia społeczne, dzięki czemu więcej pieniędzy zostaje w kieszeni początkującego podatnika. Większa suma pieniędzy to więcej możliwości na rozwój firmy. Jakie składki należy opłacać, gdy skończy się mały ZUS? Więcej na ten temat poniżej.

Mały ZUS - z czym to się je?

Jednym z obowiązków osób prowadzących działalność gospodarczą jest opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Co ważne, przedsiębiorca nie ma prawa do rezygnacji z ubezpieczeń, nawet jeżeli nie uzyskuje dochodu lub nie korzysta z publicznej opieki zdrowotnej. Początkujący przedsiębiorcy mają łatwiej, gdyż należność ta jest o kilkaset złotych niższa w stosunku do standardowych ubezpieczeń. Na czym polega różnica?

Składki na ubezpieczenia społeczne odprowadzane do ZUS-u zależą od zgłoszonej przez przedsiębiorcę podstawy wymiaru. Płatnik odprowadza na konto ZUS-u odpowiedni procent zdeklarowanej podstawy wymiaru, przy czym przepisy określają wyłącznie jej minimalną wysokość.

Mały ZUS

Standardowy ZUS

  • najniższa możliwa podstawa wymiaru wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia (w roku 2018 - 2100 zł), czyli 630,00 zł;

  • wartość składki społecznej z dobrowolnym chorobowym - 200,16 zł;

  • wartość składki na ubezpieczenie zdrowotne - to 9% podstawy wymiaru składki zdrowotnej 3554,93 czyli 319,94 zł.

  • najniższa możliwa podstawa wymiaru wynosi 60% przeciętnego wynagrodzenia (w roku 2018 - 4443 zł), czyli 2665,80 zł;

  • wartość składki społecznej z dobrowolnym chorobowym - 846,91 zł,

  • wartość składki na ubezpieczenie zdrowotne - to 9% podstawy wymiaru składki zdrowotnej 3554,93 czyli 319,94 zł

  • Fundusz Pracy - 65,31 zł.

Suma  520,10

Suma 1 232,16

W związku z powyższym należy stwierdzić, że mały ZUS, jaki zobowiązani są opłacać przedsiębiorcy na początku prowadzonej działalności gospodarczej, jest o wiele niższy niż standardowy. Jednak okres ten nie trwa wiecznie, a po dwóch latach preferencja przestaje obowiązywać.

Mały ZUS - okres preferencji

Co do zasady okres preferencji dla nowych przedsiębiorców obowiązuje pełne 24 miesiące prowadzenia działalności gospodarczej. Ważne, aby dokładnie określić koniec tego okresu i  zapłacić na czas składki w standardowej wysokości.

Problem nie występuje, gdy przedsiębiorca rozpoczyna działalność z pierwszym dniem miesiąca. Wówczas okres 24 miesięcy trwania preferencji liczony jest od miesiąca rozpoczęcia działalności włącznie.

Przykład 1.

Pan Mariusz założył działalność gospodarczą 1 listopada 2017 roku. Przysługuje mu prawo do opłacania preferencyjnych składek ZUS przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia firmy. W takim przypadku pierwsze składki w wysokości standardowej pan Mariusz będzie musiał opłacić dopiero za listopad 2019 roku - płatne do 10 grudnia, jeżeli nie opłaca składek za innych ubezpieczonych.

W sytuacji, gdy pierwszy miesiąc prowadzenia działalności jest niepełny (np. od 14 listopada), wówczas za niego również przysługują składki w wysokości preferencyjnej. Przedsiębiorca opłaca wtedy częściowe składki społeczne proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności gospodarczej w danym miesiącu oraz składkę zdrowotną w pełnej wysokości. Jednak w tym przypadku okres 24 miesięcy liczony jest od miesiąca następującego po rozpoczęciu działalności.

Przykład 2.

Pan Dariusz założył działalność gospodarczą 14 listopada 2017 roku. Za listopad 2017 roku zapłacił składki społeczne w preferencyjnej wysokości (proporcjonalnie za 17 dni prowadzenia działalności), jednak okres preferencji liczony jest od miesiąca następnego, czyli od 1 grudnia 2017 roku. Zatem pierwsze składki w wysokości standardowej pan Dariusz zapłaci dopiero po zakończeniu 24 pełnych miesięcy - za grudzień 2019 roku - płatne do 10 stycznia.

Koniec preferencji składek ZUS - formalności

Prawidłowe ustalenie okresu trwania preferencji ZUS jest konieczne ze względu na wysokość opłat, jakie należy uiszczać z tytułu składek społecznych oraz formalności, jakich należy dopilnować. W przeciągu siedmiu dni od daty zakończenia preferencyjnych składek społecznych przedsiębiorca ma obowiązek przerejestrowania się w ZUS-ie.

Płatnik składek powinien złożyć w pierwszej kolejności formularz ZUS ZWUA w celu wyrejestrowania się z dotychczasowego kodu tytułu do ubezpieczeń. W deklaracji ZUS ZWUA jako kod przyczyny wyrejestrowania należy wprowadzić kod 600 - inna przyczyna wyrejestrowania. W następnej kolejności musi zarejestrować się ponownie do ubezpieczeń społecznych na formularzu ZUS ZUA (lub tylko do ubezpieczeń zdrowotnych na ZUS ZZA) z właściwym dla standardowego ZUS-u kodem ubezpieczeń - czyli 05 10 xx.

Po zakończeniu miesiąca, w którym zaczął obowiązywać standardowy ZUS, przedsiębiorca ma obowiązek złożenia pierwszej deklaracji ZUS DRA z wykazaną wysokością opłacanych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.