W jakich sytuacjach dozwolona jest praca w niedziele i święta?

Nie wszyscy wiedzą o tym, że praca w niedziele i święta jest zjawiskiem powszechnym w wielu zawodach. Warto przeczytać, w jakich sytuacjach pracownik może wykonywać swoje obowiązki, podczas gdy inni mają wolne.

Praca w niedziele i święta - podstawa prawna

Możliwość pracy w niedziele i święta jest zgodna z artykułem 151 kodeksu pracy.

Art. 15110. Praca w niedziele i święta jest dozwolona:

1) w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;

2) w ruchu ciągłym;

3) przy pracy zmianowej;

4) przy niezbędnych remontach;

5) w transporcie i w komunikacji;

6) w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych;

7) przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób;

8) w rolnictwie i hodowli;

9) przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:

a) zakładach świadczących usługi dla ludności,

b) gastronomii,

c) zakładach hotelarskich,

d) jednostkach gospodarki komunalnej,

e) zakładach opieki zdrowotnej*) i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,

f) jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę,

g) zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku;

10) w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta;

11) przy wykonywaniu prac:

a) polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub urządzeń telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego, odbieranych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zgodnie z przepisami obowiązującymi odbiorcę usługi, dni, o których mowa w art. 1519 § 1, są u niego dniami pracy,

b) zapewniających możliwość świadczenia usług, o których mowa w lit. a.

Należy pamiętać, że w dzień wolny od pracy PIP może skontrolować pracodawcę i ocenić na jakich warunkach wykonywana jest praca w ciągu dni ustawowo wolnych. W przypadku dostrzeżenia przez PIP uchybień lub łamania przepisów wynikających z Kodeksu pracy na pracodawcę nakładana jest grzywna.

Dodatek do wynagrodzenia lub dodatkowy dzień wolny za pracę w niedziele i święta

Kwestię tę reguluje art. 151 kodeksu pracy.

Art. 15111. § 1. Pracownikowi wykonującemu pracę w niedziele i święta, w przypadkach, o których mowa w art. 1519a ust. 3 oraz art. 15110 pkt 1-9 i 11, pracodawca jest obowiązany zapewnić inny dzień wolny od pracy:

1) w zamian za pracę w niedzielę - w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli;

2) w zamian za pracę w święto - w ciągu okresu rozliczeniowego

Natomiast prawo do dodatku do wynagrodzenia ma pracownik, któremu niemożliwe jest udzielenie dodatkowego dnia wolnego od pracy. Wówczas dodatek ma wysokość 100%, jak za pracę w godzinach nadliczbowych i jest on liczony za każdą godzinę pracy w święto lub w niedzielę.