Poradnik Przedsiębiorcy

Praca w ruchu ciągłym - jak ją zaplanować

Praca w ruchu ciągłym

Praca w ruchu ciągłym określana jest jako taka, która z przyczyn obiektywnych musi być kontynuowana bez przerwy przez 24 godziny codziennie, włącznie z dniami ustawowo wolnymi od pracy. Dotyczy to prac, które ze względu na technologię produkcji nie mogą być wstrzymane, np. praca przy piecu hutniczym. Uzasadnienie stosowania ruchu ciągłego ze względu na technologię jest dopuszczalne jedynie w firmach, w których maszyny muszą pracować nieprzerwanie, np. z powodów technologicznych lub ekonomicznych. Także wprowadzenie systemu czasu pracy w ruchu ciągłym możliwe jest w przypadku, gdy praca nie może być wstrzymana ze względu na konieczność ciągłego zaspokajania potrzeb ludności. W grupie zakładów zaspokajających w sposób ciągły potrzeby ludności mieszczą się te przedsiębiorstwa, których wstrzymanie naraziłoby na szwank interesy określonych społeczności.

 

Ważne!

Przepisy o pracy w ruchu ciągłym mają charakter szczególny i trzeba je interpretować w sposób ścisły. W konsekwencji żadnej z przesłanek stosowania pracy w ruchu ciągłym nie wolno odczytywać rozszerzająco.

 

Gdy wprowadzana jest praca w ruchu ciągłym, należy pamiętać, że nie wszyscy pracownicy mogą być zatrudniani w tym systemie czasu pracy, na przykład pracownik rodzic lub opiekun sprawujący opiekę nad dzieckiem w wieku do lat czterech nie może być zatrudniany w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. Powyższy zapis uniemożliwia objęcie takiego pracownika systemem pracy w ruchu ciągłym.

Przedłużenie czasu pracy a praca w ruchu ciągłym

Czas pracy w przypadku pracy w ruchu ciągłym może zostać przedłużony do przeciętnie 43 godzin na tydzień w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 tygodni. Czas pracy może być przedłużony jednego dnia w niektórych tygodniach do 12 godzin. Może to mieć miejsce jedynie sporadycznie i dotyczyć jednego dnia w niektórych tygodniach okresu rozliczeniowego. Takie wydłużenie nie może przekraczać wymiaru czterech godzin na każdy z tygodni okresu, w którym zostało zaplanowane.  

Wszystko to ma zapewnić pracodawcy możliwość obsadzenia stanowisk, na których praca nie może być wstrzymana. Możliwość przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin wprowadza konieczność wypłaty za wszystkie godziny przekraczające ośmiogodzinną normę wynagrodzenia powiększonego o 100-procentowy dodatek. Godziny te nie są traktowane jako nadgodziny i nie wchodzą też do ich rocznego limitu, muszą być jednak wynagradzane jak przekroczenia średniotygodniowe.

 

Ważne!

Przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy powoduje praca w dniu wolnym od pracy, w rezultacie której pracownik nie otrzymał rekompensaty w postaci dnia lub czasu wolnego od pracy.

 

Praca w ruchu ciągłym wprowadzona dla personelu nie wyłącza obowiązku zapewnienia niedzieli wolnej od pracy w każdym czterotygodniowym okresie rozliczeniowym. W praktyce oznacza to, że wolna niedziela musi przypadać regularnie co cztery tygodnie.

Praca w ruchu ciągłym a alternatywny system czasu pracy

Krótki okres rozliczeniowy w systemie czasu pracy w ruchu ciągłym, który nie pokrywa się z miesiącami kalendarzowymi, utrudnia naliczanie pracownikom wynagrodzeń.

Dlatego nie każdy zakład, w którym praca jest wykonywana bez przerwy, korzysta z systemu pracy w ruchu ciągłym. Dla takich firm alternatywą jest połączenie systemu podstawowego z pracą na zmiany, zwane potocznie systemem czterobrygadowym. W szczególności przemawia za tym dopuszczalność stosowania czteromiesięcznego okresu rozliczeniowego.

W takim systemie pracuje się po osiem godzin na dobę i przeciętnie 40 w tygodniu. Nie jest to zatem żaden odrębny system czasu pracy, a jedynie określony sposób planowania godzin aktywności osób pracujących na etacie.