Odpowiedzialność karno skarbowa - jak jej uniknąć?

Głównym celem istnienia Kodeksu karno skarbowego są przepisy nakłaniające do uiszczania należności publicznoprawnych przez podatników. Organy podatkowe powinny więc dążyć nie do nałożenia kary, a do wyegzekwowania od danego podatnika należności państwowej czy samorządowej. Dlatego też w przepisach dotyczących kar za przestępstwa czy wykroczenia skarbowe ujęto pewne zachowania jakie mogą pozwolić podatnikom uniknąć kary. Sprawdź, kiedy powstaje odpowiedzialność karno skarbowa!

Korekta deklaracji

Najczęściej praktykowanym rozwiązaniem pozwalającym na naprawienie popełnionych błędów jest złożenie przez podatnika korekty deklaracji.

“Art. 16a. Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, kto złożył prawnie skuteczną, w rozumieniu przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa lub ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz. 214, z późn. zm.), korektę deklaracji podatkowej wraz z uzasadnieniem przyczyny korekty i w całości uiścił, niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie.”

W celu uniknięcia kary nie wystarczy więc złożenie samej korekty. Należy podać jej przyczynę i uiścić zaległą należność często wraz z odsetkami za zwłokę (jeżeli nie przekraczają kwoty 6,60 zł nie ma obowiązku ich opłacania). Pomimo tego że nakłada się na podatnika obowiązek opłacenia odsetek to i tak kara jest mniejsza niż w przypadku gdyby czyn został uznany za przestępstwo czy wykroczenie skarbowe.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku gdy podatnik jest w toku postępowania podatkowego lub podlega kontroli podatkowej jego uprawnienia do korygowania deklaracji podatkowych ulegają zawieszeniu. 

Czynny żal art. 16 K.K.S.

W przypadku dopuszczenia się zawinionych przez samych podatników nieprawidłowości w kwestiach podatkowych mogą liczyć również na instytucję czynnego żalu. Przywilej taki nadaje sam Kodeks karny skarbowy:

“Art. 16. § 1. Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu.”

Gdy więc przedsiębiorca nie złoży informacji podatkowej w ustawowym terminie przepisy zezwalają mu powołanie na instytucję czynnego żalu, która jeżeli zaległa należność zostanie uiszczona pozwoli uniknąć kary.

Odpowiedzialność karno skarbowa - dobrowolne poddanie się karze

Instytucja ta w przypadku dokonania przestępstwa skarbowego lub wykroczenia pozwala uniknąć wyroku sądowego, a co za tym idzie chroni podatnika przed wpisaniem go do Krajowego Rejestru Karnego.

“Art. 17. § 1. Sąd może udzielić zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karno skarbowej, jeżeli wina sprawcy i okoliczności popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego nie budzą wątpliwości, a jednocześnie:

1) uiszczono w całości wymagalną należność publicznoprawną, jeżeli w związku z przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie tej należności;
2) sprawca uiścił kwotę odpowiadającą co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za dany czyn zabroniony;
3) sprawca wyraził zgodę na przepadek przedmiotów co najmniej w takim zakresie, w jakim ten przepadek jest obowiązkowy, a w razie niemożności złożenia tych przedmiotów - uiścił ich równowartość pieniężną; przepisy art. 16 § 2 zdanie trzecie oraz art. 31 § 3 pkt 2 stosuje się odpowiednio;
4) uiszczono co najmniej zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania.”

Skorzystanie z tego przepisu pozwalającego uniknąć w tym przypadku już nie kary finansowej ale przede wszystkim prawnej przysługuje podatnikom, którzy:

  • przyznają, że są winni popełnienia naruszającego przepisy czynu,
  • uiszczą kwotę w wysokości jakiej narazili na uszczuplenie budżet publiczny,
  • opłacą karę grzywny,
  • pokryją koszty postępowania sądowego.

W przypadkach gdy podatnik narazi na uszczuplenie należność publicznoprawną może więc skorzystać z jednego z wymienionych wyżej rozwiązań w zależności od charakteru popełnionego czynu. Nie ma jednak potrzeby nadużywania możliwości ich łączenia. Jeżeli więc przedsiębiorca dokonuje korekty deklaracji nie musi dodatkowo powoływać się na instytucję czynnego żalu. Samo złożenie korekty deklaracji daje mu bowiem prawo uniknięcia kary za popełnione przestępstwo czy wykroczenie skarbowe.