Wewnątrzwspólnotowe nabycie środków transportu

Wewnątrzwspólnotowe nabycie środków transportu. Mając do wyboru zakup auta w kraju bądź też za granicą, przedsiębiorcy często decydują się na drugą opcję. Szczególnie często można spotkać z nabyciem auta z krajów Unii Europejskiej - w większości z Niemiec. Nabycie takie nazywane jest wewnątrzwspólnotowym nabyciem towaru. Warto wiedzieć, czym są i jak dokładnie przebiegają transakcje wewnątrzwspólnotowego nabycia oraz jakie obowiązki podatkowe są z nimi związane.

Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów - definicja

Definicja wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT) została wyjaśniona w art. 9 ust. 1 ustawy o VAT.

Zgodnie z tym przepisem poprzez wewnątrzwspólnotowe nabycie rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego, inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Przepis ten oznacza, iż wewnątrzwspólnotowe nabycie ma miejsce jedynie w sytuacji, kiedy towar przemieszczany jest z terytorium innego państwa członkowskiego na teren Polski (lub innego kraju UE).

Dostawca i nabywca wewnątrzwspólnotowego nabycia

Zgodnie z ustawą, nabycie wewnątrzwspólnotowe ma miejsce gdy:

- nabywcą towarów jest:

  • podatnik, o którym mowa w art. 15 (osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą), lub podatnik podatku od wartości dodanej, a nabywane towary mają służyć czynnościom opodatkowanym,
  • osoba prawna niebędąca podatnikiem.

- dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem.

Przepisy te oznaczają, iż dostawca musi być podatnikiem VAT, natomiast odbiorca może, ale nie musi być podatnikiem czynnym VAT. Poza tym należy pamiętać, aby dokonać w urzędzie skarbowym rejestracji jako unijnego podatnika VAT-UE.

Wyłączenia z wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów

Ustawa wymienia również przypadki, kiedy nabycia towarów nie można nazwać wewnątrzwspólnotowym. W art. 10 ust. 1 ustawy o VAT wymieniono katalog towarów, które nie mogą być przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego. Warto skupić się na punkcie 2 ustępu, w którym wyłącza się z wewnątrzwspólnotowego nabycia towary nabywane przez:

  • rolników ryczałtowych dla prowadzonej przez nich działalności rolniczej,
  • podatników, którzy wykonują jedynie czynności inne niż opodatkowane podatkiem i którym nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług,
  • podatników zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 (o przychodach nieprzekraczających 150 000 zł),
  • osoby prawne, które nie są podatnikami,

- jeżeli całkowita wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów na terytorium kraju nie przekroczyła w trakcie roku podatkowego kwoty 50.000 zł.

Zakup nowego a używanego samochodu

Należy pamiętać, iż wyłączeń wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy o VAT nie stosuje się w przypadku nabycia nowych środków transportu ani wyrobów akcyzowych. Tak więc jeśli nabywamy nowy samochód z zagranicy, zawsze musimy uznać tę transakcję za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, niezależnie od jego ceny zakupu. Nabycie nowego środka transportu z innego państwa członkowskiego UE jest zawsze opodatkowane w państwie przeznaczenia, a więc w kraju, w którym auto będzie używane. Status sprzedawcy i nabywcy nie ma tu żadnego znaczenia. Nawet bowiem, jeśli żadna ze stron transakcji nie będzie podatnikiem VAT (np. będą to dwie osoby fizyczne), to i tak transakcja będzie wewnątrzwspólnotowym nabyciem środka transportu. Z związku z tym wystąpi konieczność rozliczenia w Polsce podatku od towarów i usług.

Podatnik powinien zdawać sobie sprawę z faktu, iż nawet używany wcześniej środek transportu może zostać uznany za nowy w następujących sytuacjach:

  • jeśli przejechał nie więcej niż 6 000 km i od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy,
  • jeśli przejechał nie więcej niż 6 000 km, ale od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło już więcej niż 6 miesięcy,
  • jeśli przejechał więcej niż 6 000 km, ale od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy.

W przypadku zakupu samochodu używanego można opierać się na wyżej wymienionych wyjątkach. Oznacza to, iż jeśli przedsiębiorca jest zwolniony z VAT i nabywa samochód np. o wartości 40 000 zł, nabycia takiego nie będzie można zaliczyć do WNT.

Podstawa opodatkowania

Zgodnie z art. 31 ustawy o VAT podstawę opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów stanowi kwota, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić, powiększona dodatkowo o:

  • podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze związane z nabyciem towarów, z wyjątkiem podatku,
  • wydatki dodatkowe, takie jak prowizje, koszty transportu oraz ubezpieczenia, które pobierane są przez dostawcę od podmiotu dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia.