Dłużnikiem jest spółka cywilna - co wtedy?

Co należy zrobić gdy dłużnikiem jest spółka cywilnaSpółka cywilna biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy prawa cywilnego jak i handlowego, jest najłatwiejszą pod względem założenia formą wśród spółek handlowych, zasady dochodzenia należności, gdy dłużnikiem jest spółką cywilną, różnią się znacznie od tych które obowiązują w przypadku pozostałych typów spółek. Spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawnej tzn. wspólnicy spółki podpisując umowę doprowadzają do postania odrębnego majątku, który nie stanowi majątku spółki a jest tylko własnością wszystkich jej wspólników. 

Dłużnikiem jest spółka cywilna, co  więc należy uznać za wspólny majątek?

Za wspólny majątek wspólników spółki cywilnej należy uznać:

  • Wszystko co wspólnicy wnieśli jako wkłady tzn. np pieniądze

  • Wszystko co spółka nabyła w trakcie swojego istnienia np. samochody

Czy konieczny jest tytuł egzekucyjny dla wszystkich wspólników spółki?

Należy jednoznacznie stwierdzić że posiadając tytuł egzekucyjny mamy możliwość prowadzenia egzekucji z majątku wspólników a także z poszczególnych majątków każdego ze wspólników spółki cywilnej. Możliwość taka wynika z art 864 k.c. z którego wywodzimy iż za zobowiązania spółki cywilnej odpowiadają wszyscy wspólnicy solidarnie całym swoim majątkiem. Innymi słowy jeżeli spółka winna jest Ci pieniądze, to możesz dochodzić swoich należności nie tylko ze wspólnego majątku wszystkich wspólników, lecz także z osobistego majątku poszczególnych wspólników spółki cywilnej.

Ważną rolę odegrał także wyrok  Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2003 roku I CK 201/02 Za zobowiązania powstałe w okresie przed przystąpieniem wspólnika do spółki wspólnik taki odpowiada na zewnątrz solidarnie z pozostałymi wspólnikami, bowiem ustawa nie różnicuje ich odpowiedzialności ze względu na chwilę powstania długu. Okoliczność, że wspólnik zaspokoił dług powstały w okresie, gdy nie był wspólnikiem spółki będzie miała znaczenie tylko przy rozliczeniach ze wspólnikami, którzy pozostawali w spółce w czasie powstania zobowiązania.

Czy wystarczy pozwać samą spółkę cywilną czy wszystkich jej wspólników? 

Należy pamiętać, że składając pozew do sądu, musimy pozwać w nim wszystkich wspólników spółki cywilnej a nie samą spółkę. Tytuł wykonawczy wystawiony na jednego wspólnika lub tylko niektórych jej wspólników, jedynie daje możliwość prowadzenia egzekucji z majątku osobistego. Jeśli wierzyciel nie pozwie wszystkich wspólników, równoznaczne jest to z brakiem możliwości uzyskania przeciwko nim klauzuli wykonalności. Wynika to z wcześniej wspomnianego braku podmiotowości spółki cywilnej.

Dwie ważne kwestie przy dochodzeniu roszczeń od spółki cywilnej:

  1. Wierzyciel (ale tylko wierzyciel osobisty) wspólnika spółki cywilnej, który uzyskał zajęcie praw przysługujących wspólnikowi na wypadek wystąpienia ze spółki lub jej rozwiązania, ma prawo do wypowiedzenia mu jego udziału w spółce 3 m-ce naprzód, chociażby spółka była zawarta na czas oznaczony

  2. Wierzyciel wspólników w przypadku roszczeń związanych z działalnością spółki cywilnej może dokonać podziału zysku w przyszłości oraz przyszłych praw, przysługujących wspólnikowi na wypadek wystąpienia wspólnika ze spółki lub jej rozwiązania.