Wykup samochodu z leasingu na cele prywatne - konsekwencje w PIT

Przedsiębiorcy, którzy potrzebują pozyskać do swojej działalności samochód bardzo często decydują się na leasing operacyjny. Jest to bardzo wygodna forma finansowania zakupu niezbędnego sprzętu do firmy, która dodatkowo daje możliwość wykupienia pojazdu na bardzo preferencyjnych warunkach, często po dużo niższej niż rynkowa cenie. Co ważne, takiego wykupu samochodu z leasingu może dokonać również osoba prywatna. Wątpliwości, jakie pojawiają się w takiej sytuacji dotyczą przede wszystkim tego, w jaki sposób powinna zostać ewentualna sprzedaż takiego pojazdu.

Sprzedaż samochodu - konsekwencje w PIT

W celu określenia, kiedy sprzedaż samochodu będzie stanowiła przychód do opodatkowania, należy wspomnieć o dwóch sytuacjach:

  • sprzedaży pojazdu w ramach majątku prywatnego.

  • sprzedaż pojazdu w ramach działalności gospodarczej.

W sytuacji, gdy sprzedaży dokonuje osoba fizyczna z własnego majątku, wówczas nie ma mowy o powstaniu obowiązku podatkowego, o ile nastąpi ona po co najmniej półrocznym okresie posiadania danej rzeczy (w tym wypadku samochodu).

Jeżeli natomiast sprzedaż następuje w ramach majątku firmy, wówczas powstaje przychód do opodatkowania. Przedsiębiorca ma w takiej sytuacji obowiązek wykazania go nawet w przypadku sprzedaży składnika majątku w ciągu 6 lat od wycofania go z działalności lub jej zamknięcia. Co ważne, w związku z powyższym działanie polegające na szybkim wycofaniu i przekazaniu samochodu na cele prywatne nie spowoduje uniknięcia zapłaty podatku przy jego sprzedaży.

Wykup samochodu z leasingu na cele prywatne 

Jakie konsekwencje w PIT powoduje zatem prywatny wykup samochodu z leasingu? Czy przy sprzedaży pojazdu, który po wykupie nie był wykorzystywany w działalności ani nie stanowił środka trwałego przedsiębiorca powinien wykazać przychód do opodatkowania, czy też nie ma takiego obowiązku? Jak się okazuje, opinie na ten temat są podzielone.

Prywatny wykup samochodu z leasingu - opinia organów podatkowych

Organy podatkowe jednogłośnie stoją na stanowisku, że prywatny wykup samochodu z leasingu powoduje konieczność uznania pojazdu za składnik majątku firmy. Tezę swoją argumentują tym, że w trakcie okresu leasingowego przedsiębiorca zaliczał do kosztów uzyskania przychodu raty leasingowe i inne wydatki związane z eksploatacją samochodu.

Co więcej, wskazują one na fakt, że preferencyjne warunki wykupu przysługują wyłącznie stronie umowy leasingowej, czyli przedsiębiorcy, a nie osobie fizycznej. Właśnie dlatego każda sprzedaż pojazdu, który wcześniej był wykorzystywany w działalności gospodarczej na podstawie umowy leasingu operacyjnego, niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych firmy, a po wykupie użytkowanego prywatnie przez przedsiębiorcę i tak powoduje powstanie przychodu w działalności gospodarczej.

Przychód należy wykazać, jeżeli do sprzedaży samochodu dojdzie w okresie 6 lat od wycofania z majątku lub likwidacji działalności gospodarczej.

Powyższe stanowisko potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 23 listopada 2011 roku (nr ITPB1/415-926/11/AK) oraz Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 6 listopada 2012 roku (nr ILPB1/415-803/12-4/AG):

“(...) wskazać należy, że sprzedaż samochodu w przeciągu 6 lat od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym samochód osobowy został wykupiony, generować będzie przychód ze źródła o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej. Dochód uzyskany z tej sprzedaży podlega opodatkowaniu na zasadach stosowanych w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej.”

Prywatny wykup samochodu z leasingu - opinia WSA

Inną opinię zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 11 grudnia 2013 roku (sygn. akt I SA/Po 574/13). Wniosek do sądu był wyrazem skargi na przytoczone wyżej stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu.

“Zdaniem Sądu warunkiem przypisania przychodu ze sprzedaży składnika mienia do źródła, jakim jest działalność gospodarcza, jest konieczność uznania danego składnika za środek trwały i ujęcia go w ewidencji środków trwałych.”

WSA w uzasadnieniu wyroku uznał, że wniesiona przez podatnika skarga na wcześniejszą interpretację jest uzasadniona, ponieważ organ podatkowy naruszył przepisy prawa majątkowego przez błędną wykładnię. Sąd zaznaczył, iż w art. 14 ust. 2 pkt 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wyraźnie określił rodzaj rzeczy zaliczanych do składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej, które podatnik może sprzedać. Wśród nich wymieniono:

  • środki trwałe,

  • składniki majątku określone w art. 22d ust. 1, wyłączając przy tym składniki, których wartość początkowa nie przekracza kwoty 1.500 zł,

  • wartości niematerialne i prawne

- ujęte w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, składników majątku wymienionych w lit. b spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Podatnik w swojej skardze zaznaczył, że samochód po wykupie nie był przez niego użytkowany w prowadzonej działalności gospodarczej, w związku z czym nie miał prawa zaliczyć go do środków trwałych firmy i prowadzić odpowiednią ewidencję. WSA uznał zaprezentowane w skarżonej interpretacji stanowisko, że zaliczanie w koszty działalności rat leasingowych oraz kosztów eksploatacyjnych nie warunkuje jego automatycznego zaliczenia do składników majątku leasingobiorcy. W czasie obowiązywania umowy leasingowej przedsiębiorca użytkował obcy środek trwały.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że ustawodawca wymienił określone składniki majątkowe, które w momencie sprzedaży przysparzają przychód w działalności gospodarczej. Dlatego też nie należy zakładać, że ten katalog nie jest zamknięty, a co za tym idzie - zaliczać do przychodów z działalności gospodarczej także sprzedaży rzeczy, które nie zostały przez podatnika wykazane w ewidencji środków trwałych (zgodnie z przepisami prawa).