Model biznesowy dla firmy prowadzącej działalność w internecie (cz. 4)

W tej części cyklu dotyczącego biznesu elektronicznego zastanowimy się nad tym, jak rozumieć pojęcie modelu biznesowego oraz w jaki sposób stworzyć go dla firmy. Jak się okazuje, takich modeli jest wiele, a w związku z niezwykle szybkim i intensywnym rozwojem sieci internetowej, ulegają one nieustannym przeobrażeniom i wciąż powstają kolejne. Zanim jednak do tego przejdziemy, kilka słów wyjaśnienia na temat tytułowego pojęcia, jakim jest obecnie bardzo popularny model biznesowy.

Jak rozumieć model biznesowy?

Pojęcie modelu biznesowego pojawiło się w obszarze zarządzania strategicznego całkiem niedawno, bo około 20 lat temu w związku z rozwojem biznesu w internecie. Jak łatwo się domyślić, z uwagi na nieustanne zmiany i gwałtowny rozwój sieci internetowej, rozumienie tego terminu również ulega przekształceniom i jest różnie interpretowane. Natomiast dla potrzeb naszego opracowania najistotniejsze jest podejście praktyczne do omawianego tematu.

W potocznym rozumieniu tego pojęcia można to przedstawić na przykładzie. Na pytanie: "Jaki jest model biznesowy pana firmy?", właściciel sklepu internetowego z akcesoriami sportowymi odpowiada: "Zarabiam na pośrednictwie. Kupuję w dużych ilościach sprzęt sportowy od producentów i hurtowników, po to, żeby sprzedać go swoim klientom - kobietom i mężczyznom prowadzącym aktywny tryb życia - poprzez stronę internetową sklepu. Do wartości produktów doliczam marżę, która pozwala mi pokryć koszty prowadzenia firmy i generować zysk. Ponieważ robię to od lat, na bardzo dużą skalę, sklep obecnie przynosi bardzo duże dochody”.

Dzięki tej krótkiej historii nabieramy konkretnego wyobrażenia o tym, czym zajmuje się właściciel tego sklepu i na czym zarabia. Może dlatego jedna z autorek zajmujących się tematem modeli biznesowych, J. Magretta, już w 2002 roku opisywała model biznesowy jako opowieść wyjaśniającą, w jaki sposób firma prowadzi swoją działalność.

Mówiąc inaczej, model biznesowy odpowiada na pytanie, na czym i w jaki sposób firma zarabia.

Jak stworzyć model biznesowy firmy?

Jak już wiemy model biznesowy stanowi "opowieść" o całym przedsiębiorstwie, dlatego - jeśli chcesz stworzyć efektywny model biznesowy dla własnej firmy - powinieneś wziąć pod uwagę kilka składających się nań elementów:

  1. Do jakiej grupy docelowej kierowana jest oferta firmy?
  2. Oferta firmy - co zawiera, jakie jest jej zakres, co sprzedajemy i w jaki sposób?
  3. W jaki sposób pozyskujemy klientów?
  4. Jakie korzyści oferujemy klientom?
  5. Strategia cenowa - w jakich cenach sprzedajemy nasz towar lub usługę, jaki z tego uzyskujemy dochód?
  6. Know-how i atuty przedsiębiorstwa - jaki firma ma poziom kompetencji?
  7. Jaka jest konkurencja firmy?
  8. Sposób zabezpieczenia się przed konkurencją - co robimy, żeby mieć przewagę nad konkurencją lub w jaki sposób staramy się ją wyprzedzić.

Jeśli uważnie czytałeś poprzednie części naszego cyklu o e-biznesie, to z pewnością zadajesz sobie teraz pytanie o to, czy model biznesowy to nie jest w gruncie rzeczy to samo, co strategia e-biznesu. Zdarza się i tak, że oba pojęcia używane są zamiennie, bo przecież oba dotykają newralgicznych filarów funkcjonowania organizacji biznesowej. Jednak różnica - mimo że płynna - jest istotna. Strategia stanowi plan działań, czyli coś, co należy realizować, żeby osiągnąć konkretne cele. Firma może mieć ustaloną strategię bądź nie. Natomiast model biznesowy jest opisem aktualnego stanu, w jakim się ona znajduje. Przy czym model jest nieco uproszczonym odzwierciedleniem rzeczywistości, ale dzięki temu pozwala na szybkie i praktyczne wejrzenie w procesy zachodzące w firmie i określenie kondycji, w jakiej się ona znajduje. Każda firma posiada swój - lepszy czy gorszy - model biznesowy, ale nie każda ma określoną strategię działania.

W następnej części cyklu Akademia e-biznesu dokonamy praktycznego przeglądu modeli biznesowych firm funkcjonujących w internecie. Jak się okazuje, sprawdzonych i przetestowanych sposobów zarabiania w sieci jest znacznie więcej, niż z pozoru wydaje się to możliwe. Dlatego - dla celów prowadzenia własnej działalności - warto sprawdzić, w jaki sposób robią to inni.