50% koszty uzyskania przychodów dla pracowników

Pracownikom uzyskującym przychody m.in. ze stosunku pracy przysługują co do zasad zryczałtowane kwoty kosztów uzyskania przychodu. Od wielu lat pracodawcy mają problem z rozliczaniem pracowniczych kosztów w sytuacji, gdy przez pracowników wykonywane są prace twórcze, do których można stosować 50% koszty autorskie. Sprawdź, kiedy stosowane są 50% koszty dla pracowników!

Źródła przychodów pracowniczych

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT ustawy źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o PIT za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Koszty uzyskania przychodów

Osobom posiadającym status pracownika i uzyskującym przychody m.in. ze stosunku pracy przysługuje co do zasady zgodnie z przepisem art. 22 ust. 2 ustawy o PIT od osób fizycznych odliczenie jednej pełnej zryczałtowanej miesięcznej kwoty kosztów uzyskania przychodów niezależnie od wymiaru czasu pracy.

Jednak w odniesieniu do niektórych przychodów ustawodawca dopuścił możliwość ustalania kosztów zryczałtowanych. W przypadku korzystania przez twórców z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami, mają zastosowanie 50% koszty uzyskanego przychodu.

50% koszty uzyskania przychodów dla pracowników

Przepisy ustawy o PIT nie zawierają postanowień ograniczających prawo do stosowania 50% kosztów do konkretnych źródeł przychodów. Dlatego też należy przyjąć, że z podwyższonych kosztów może skorzystać również pracownik.

Jednak należy pamiętać, że koszty uzyskania przychodów w wysokości 50% mogą być zastosowane jedynie do tej części uzyskanego przychodu, który korzysta z praw autorskich.

Takie stanowisko potwierdził dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w piśmie z 25 sierpnia 2008 r., nr IPPB2/415-861/08-2/MK, w którym czytamy: (…) należy stwierdzić, iż warunkiem zastosowania 50% normy kosztów uzyskania przychodów, o której mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest to, by zaistniał utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, twórca udzielił zamawiającemu licencji na korzystanie z danego utworu, względnie by doszło do rozporządzenia majątkowymi prawami autorskimi do twórczego dzieła, a ponadto, by umowa o pracę przewidywała rozróżnienie wynagrodzenia należnego pracownikowi na część związaną z korzystaniem z praw autorskich i część związaną z wykonywaniem typowych obowiązków pracowniczych.

W rezultacie od kwoty honorarium wypłacanego pracownikom (twórcom), pomniejszonej o składki na ubezpieczenie społeczne będzie można odjąć 50% koszty uzyskania przychodu (…).

Kiedy można zastosować 50% koszty dla pracowników?

Aby zastosować dla pracownika 50%, należy być w stanie udokumentować, że prace twórcze były wykonywane. Najlepiej w takiej sytuacji prowadzić dokładną ewidencję czasu pracy, z której wynikałoby, ile pracy zajmowały prace twórcze. Sądy administracyjne często stawały po stronie organów podatkowych negujących prawo do 50% kosztów uzyskania przychodów w przypadku braku ewidencji.

Przykład takiego stanowiska w sprawie 50% kosztów podatkowych opisano w uzasadnieniu do wyroku WSA w Gliwicach z 15 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I SA/Gl 903/07):

(…) Zebrany w sprawie materiał dowodowy usprawiedliwia konstatację, że brak jakiegokolwiek dowodu, z którego wynikałoby, jaka wielkość wynagrodzenia przypadała podatnikowi za wykonane prace twórcze. Rację mają skarżący, wskazując, że nie ma regulacji prawnej nakładającej na pracodawcę obowiązek prowadzenia ewidencji prac twórczych, to jednak – zdaniem sądu – przyjęcie takich procedur – wobec braku innych dowodów – pozwoliłoby na jednoznaczne ustalenie partycji wynagrodzenia na część odpowiadającą honorarium za prace twórcze oraz część pozostałą. Jak już wcześniej zaznaczono, brak możliwości wyodrębnienia z ogólnego wynagrodzenia K.H. konkretnej części, odpowiadającej honorarium za prace twórcze, eliminuje możliwość zastosowania art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (…).