Umowa zlecenie a opodatkowanie - o czym należy pamiętać?

Umowa zlecenie jest umową cywilnoprawną, która podlega przepisom kodeksu cywilnego. Jest to umowa starannego działania co oznacza, że o prawidłowym jej wykonaniu nie decyduje końcowy efekt, lecz odpowiednie wykonywanie czynności wraz z należytą starannością jej realizacji.

Umowa zlecenie - o czym należy pamiętać?

Uzgadniając umowę zlecenie, warto zwrócić uwagę na formę jej zawarcia, gdyż nie jest ona narzucona przepisami kodeksu cywilnego (np. umowa zlecenie może być wyrażona w sposób dorozumiany - ustnie i zleceniobiorca zostanie dopuszczony do wykonywania pracy), aczkolwiek w celu uniknięcia sporów zalecana jest  forma pisemna.

Treść umowy zlecenia powinna zawierać m.in.:

  • rodzaj i datę zawarcia umowy,

  • strony umowy - dotyczy to w szczególności: imion i nazwisk, numerów identyfikacyjnych (PESEL, NIP, REGON), adresów zamieszkania/prowadzenia działalności,

  • datę rozpoczęcia umowy wraz z jej zakończeniem,

  • określenie czynności pracy - jej charakter i miejsce wykonywania,

  • wynagrodzenie, gdy zlecenie jest odpłatne,

  • podpisy osób zawierających umowę cywilnoprawną.

W celu zabezpieczenia interesów własnych, jak i zleceniobiorcy w umowie można zamieścić dodatkowe zapisy:

  • za nienależyte wykonanie zawartej umowy lub jej wypowiedzenie bez uzasadnionego, ważnego powodu zostaną wystosowane kary umowne,

  • zleceniobiorca jest zobowiązany do zachowania tajemnicy dotyczącej treści zawartej umowy wraz z działaniami, które zostaną wykonane w jej ramach.

Umowa zlecenie a jej opodatkowanie

Już podczas zawierania umowy należy zwrócić uwagę na zasady opodatkowania przychodów ze zlecenia, które mają istotny wpływ na rozliczenie ze zleceniobiorcą i z samym urzędem skarbowym.

Przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,

– z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9;

c) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej

– z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.

W przypadku rozliczenia przychodów i poborów zaliczek na podatek dochodowy z tytułu umowy zlecenia zawartej z osobą wyłącznie nieprowadzącej działalności gospodarczej, to na zleceniodawcy będzie ciążyć obowiązek ich regulowania jako płatnika.

Umowa zlecenie - koszty uzyskania przychodu

Koszty uzyskania przychodu pomniejszają podstawę opodatkowania. Umowa zlecenie rozliczana może być na podstawie dwóch rodzai zryczałtowania kosztów uzyskania przychodu, a mianowicie: :

  • zryczałtowane 20% koszty uzyskania przychodów - podstawowe koszty uzyskania przychodów określone w art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o pdof,

  • zryczałtowane 50% koszty uzyskania przychodów - są stosowane, jeśli dotyczą rozporządzenia prawami autorskimi lub innymi wartościami niematerialnymi i prawnymi wymienione w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o pdof.

Aby wyliczyć koszty uzyskania przychodów, należy od kwoty wynagrodzenia brutto odjąć sumę składek na ubezpieczenie społeczne, pokrywanych z części zleceniobiorcy (jeśli występują) i powstałą różnicę pomnożyć przez zastosowaną stawkę - 20 % lub 50 %.

Przykład 1.

Rozliczenie podatkowe przy zastosowaniu 20% kosztów uzyskania przychodu

W lipcu 2016 r. pomiędzy osobą prowadzącą działalność gospodarczą, mającą firmę budowlaną, a osobą fizyczną nie prowadzącą działalności gospodarczej, tj. studentem mającym 20 lat, została zawarta umowa zlecenie, której zakres czynności obejmował posprzątania placu budowy po zakończonych pracach. Czas trwania umowy 01/07/2016 - 15/07/2016.

Wynagrodzenie z tytułu wykonanych prac wynosi 3000 zł brutto.

Zleceniobiorca posiada status studenta, w związku z czym umowa zlecenie nie jest objęta ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym.

W sposób następujący umowa zlecenie powinna zostać rozliczona:

  • koszty uzyskania przychodu: 3000 zł x 20 % = 600 zł.

  • podstawa opodatkowania: 3000 zł - 600 zł= 2400 zł.

  • podatek: 2400 zł x 18 % = 432 zł

  • wynagrodzenie do wypłaty: 3000 zł - 432 zł = 2568 zł

Przykład 2.

Rozliczenie podatkowe przy zastosowaniu 50% kosztów uzyskania przychodu

W marcu 2016 w przedsiębiorstwie informatycznym zawarta została umowa zlecenie z osobą fizyczną, która w ramach umowy miała zaprogramować fragment aplikacji na urządzenia mobilne.
Zawarta umowa cywilnoprawna jest jedynym tytułem do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Zleceniobiorca przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Wynagrodzenie z tytułu wykonanych prac wynosi 3000 zł brutto.
Powyższa umowa jest objęta prawami autorskimi.

Umowa powinna zostać rozliczona w sposób następujący:

  • składki na ubezpieczenie społeczne pokrywane przez zleceniobiorcę

      » składka emerytalna: 9,76% x 3000 zł = 292,80 zł.
      » składka rentowa: 1,5% x 3000 zł = 45 zł.

      » składka chorobowa: 2,45% x 3000 zł = 73,50 zł.
      Suma składek pokrywanych przez zleceniobiorcę: 411,30 zł.

  • koszty uzyskania przychodu (od kwoty wynagrodzenia brutto odejmujemy sumę składek na ubezpieczenie społeczne, pokrywanych przez zleceniobiorcę i mnożymy przez stosowaną stawkę):

       » 3000 zł - 411,30 zł = 2588,70 zł

       » 2588,70 x 50% = 1294,35 zł

  • składka zdrowotna:

       » wpłacana do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - do obliczenia podstawy jest brana   
        różnica kwoty brutto wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne:
        2588,70 zł x 9 % = 232,92* zł.

* wysokość składki zdrowotnej została obniżona do wysokości zaliczki na podatek

  • składka zdrowotna podlegająca odliczeniu od podatku według stawki 7,75%:
         2588,70 zł x 7,75% = 200,62 zł.

  • podstawa opodatkowania, którą stanowi dochód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu ; podstawa jest zaokrąglana do pełnych złotych :      

       »  2588,70 zł - 1294,35 zł = 1294,35 zł »  1294 zł.

  • podatek - od wyliczonej zaliczki odejmujemy składkę zdrowotną podlegającej odliczeniu według stawki 7,75%, w ten sposób powstały podatek zostaje zaokrąglony do pełnych złotych i przekazany do urzędu skarbowego.

      » 1294 zł x 18% = 232,92 zł - 200,62 zł = 32,30 zł » 32 zł

  • wynagrodzenie do wypłaty tj.: wynagrodzenie brutto - składki na ubezpieczenie społeczne - składka zdrowotna (9%) - podatek:

      » 3000 zł - 411,30 zł - 232,92 zł - 32 zł = 2323,78 zł

Zryczałtowany podatek z umów zleceń nie przekraczających 200 zł

W przypadku wynagrodzeń, w których kwota należności określona w umowie zlecenia zawartej z osobą fizyczną niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza 200 zł, należy pobrać od niej zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 18% dochodu. Podatek ten jest pobierany od przychodu bez pomniejszania o koszty uzyskania przychodu i jeśli występują o składki społeczne. Dodatkowo nie dokonuje się pomniejszenia podatku o składkę zdrowotną do odliczenia.

Kwota graniczna 200 zł dotyczy pojedynczej umowy. Jeśli w miesiącu było kilka pojedynczych umów na kwoty nie przekraczające 200 zł, w danym miesiącu nie podlegają one sumowaniu.

Ważne!

Zryczałtowany podatek nie jest pobierany w sytuacjach, gdy wynagrodzenie zostało określone inaczej niż kwotowo, np. zostało ustalone na podstawie godzin, jednostkowo itp. W takim przypadku bez względu na to, jaki powstanie przychód do opodatkowania, należy go rozliczać na zasadach ogólnych.

 

Przykład 3.

Rozliczenie umowy zlecenie z zastosowaniem zryczałtowanego podatku dochodowego.

W kwietniu 2016 r. przedsiębiorstwo budowlano - instalacyjne zawarło umowę zlecenie z osobą fizyczną na zaopatrzenie materiałowe na trwające budowy firmy na terenie Warszawy.

Umowa została zawarta na kwotę 200 zł brutto i jest jedynym tytułem do ubezpieczeń zleceniobiorcy - pracownik złożył wniosek o przystąpienie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

W sposób następujący umowa powinna zostać rozliczona:

  • składki na ubezpieczenie społeczne pokrywane przez zleceniobiorcę

         » składka emerytalna: 9,76% x 200 zł = 19,52 zł.

        » składka rentowa:  1,5% x 200 zł = 3 zł.

        » składka chorobowa: 2,45% x 200 zł= 4,90 zł.

Suma składek pokrywanych przez zleceniobiorcę: 27,42 zł

  • koszty uzyskania przychodu: 0,00 zł.

  • składka zdrowotna:

       » wpłacana do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - do obliczenia podstawy jest brana   

          różnica kwoty brutto wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne:
       200 zł - 27,42 zł = 172,58 zł.
       172,58 zł x 9% = 15,53 zł.   

  • zryczałtowany podatek:    

            200 zł x 18 % = 36 zł   

  • wynagrodzenie do wypłaty tj.: wynagrodzenie brutto - składki na ubezpieczenie społeczne - składka zdrowotna (9%) - podatek:

           200 zł - 27,42 zł - 15,53 zł - 36 zł = 121,05 zł.