Poradnik Przedsiębiorcy

Pierwszy pracownik - wynagrodzenie netto a brutto

Podczas zawierania umowy z pracownikiem należy na niej umieścić kwotę wynagrodzenia, którą nowy pracownik będzie otrzymywał co miesiąc. W tym momencie pojawia się pojęcia takie jak wynagrodzenie netto oraz wynagrodzenie brutto. Czym różnią się te dwa sformułowania i skąd bierze się różnica między wynagrodzeniem netto a wynagrodzeniem brutto?

Wynagrodzenie netto a wynagrodzenie brutto

Kwota podana na umowie to najczęściej kwota wynagrodzenia brutto. Jest to całość wynagrodzenia, które następnie będzie pomniejszane o należne świadczenia publicznoprawne (podatek dochodowy, składki ZUS w części obciążającej pracownika). Po odjęciu obowiązkowych danin od kwoty wynagrodzenia brutto otrzymujemy wynagrodzenie netto. Jest to realna kwota, którą pracownik za wykonaną pracę otrzyma w dniu wypłaty, czyli to co otrzyma “na rękę”.

Trzeba jednak pamiętać o tym, że składki, które odprowadza się od kwoty wynagrodzenia brutto, różnią się w zależności od typu umowy i wysokości wynagrodzenia.

W celu przeliczenia wynagrodzenia pracownika z kwoty netto na kwotę brutto, warto skorzystać z kalkulatora wynagrodzeń.

Umowa o pracę

Wynagrodzenie netto a wynagrodzenie brutto w przypadku umowy o pracę to różnica w składkach ZUS oraz zaliczce na podatek. Wynika ona z tego, że kwota wynagrodzenia brutto zawiera składki odprowadzane do ZUS (emerytalne, rentowe, chorobowe), do Narodowego Funduszu Zdrowia (ubezpieczenie zdrowotne) oraz zaliczkę na podatek dochodowy. Bezpośrednio od wynagrodzenia pracownika odejmowane są składki obciążające pracownika (część składki emerytalnej i rentowej oraz cała składka chorobowa i zdrowotna) a także w całości zaliczka na podatek dochodowy.

Ubezpieczenia społeczne

Składka na ubezpieczenie emerytalne wynosi 19,52% i jest pokrywana w równej części przez pracownika oraz przez pracodawcę - po 9,76%.

Składka na ubezpieczenie rentowe wynosi 8% i w tym wypadku pracodawca pokrywa 6,5%, a pracownik 1,5%.

Wysokość składki na ubezpieczenie chorobowe to 2,45% wynagrodzenia brutto i pracownik pokrywa ją w całości sam. Trafia ona tak samo jako powyższe składki - do ZUS. Dzięki tej składce pracownik niezdolny do pracy z powodu choroby otrzyma zasiłek. Wysokość tego zasiłku jest uzależniona od rodzaju niezdolności do pracy, a podstawę wyliczenia zasiłku stanowi przeciętne wynagrodzenie brutto (pomniejszone o składki na ubezpieczenie społeczne) z ostatnich 12 miesięcy przed wystąpieniem niezdolności do pracy.

Ubezpieczenie zdrowotne

Wysokość składki na to ubezpieczenie wynosi 9% i liczona jest od wynagrodzenia brutto pomniejszonego o sumę powyższych trzech składek (emerytalnej, rentowej i chorobowej). Dzięki opłacaniu tej składki pracownik może bezpłatnie korzystać z usług publicznej służby zdrowia. Co ważne, składka na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75% podstawy wymiaru jest odliczana od podatku dochodowego.

Zaliczka na podatek dochodowy

Kwota zaliczki na podatek dochodowy wpłacana jest na konto urzędu skarbowego. Aby obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy, od przychodu (płaca brutto pomniejszona o składki na ubezpieczenia społeczne) odejmujemy koszty uzyskania przychodu (dla pracowników pracujących i mieszkających w tej samej miejscowości wynoszą 250 zł, a dla pracowników mieszkających poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy - 300 zł). Otrzymaną kwotę zaokrąglamy do pełnych złotych, a następnie wyliczamy podatek dochodowy.

W przypadku gdy roczny przychód danej osoby nie przekracza 85 528 zł, to stawka podatku od osób fizycznych wynosi 17% (od dochodu). Od tak wyliczonej kwoty odejmujemy miesięczną ulgę na podatek, która wynosi 43,76 zł, pod warunkiem, że pracownik złoży pracodawcy deklarację PIT-2.

PIT-2 to świadczenie pracownika dla celów obliczania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Pracownik oświadcza w nim, że nie osiąga dochodów, które są pomniejszane o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, m.in. dochodów z tytułu:

  • emerytury lub renty;
  • członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną;
  • świadczeń pieniężnych wypłacanych z Funduszu Pracy lub Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
  • z działalności gospodarczej;
  • z najmu lub dzierżawy.

Jeżeli pracownik w momencie wypłaty przekracza pierwszy próg podatkowy, tzn. jego roczny dochód przekracza 85 528 zł, to stawka podatku od osób fizycznych będzie wynosiła wtedy 32% - liczone od nadwyżki ponad I próg.

Od wyliczonej kwoty podatku odejmowana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75%. Otrzymana wartość po zaokrągleniu do pełnych złotych, to kwota podatku, którą należy przelać na konto urzędu skarbowego.

Wynagrodzenie netto - obliczanie

Etapy obliczenia wynagrodzenia netto z kwoty brutto na przykładzie płacy minimalnej obowiązującej w 2020 roku (dotyczy umowy o pracę):

I etap

Wynagrodzenie brutto według płacy minimalnej wynosi 2 600 zł. Od wynagrodzenia brutto odliczamy składki na ubezpieczenia społeczne:

  • ubezpieczenie emerytalne:

2 600 zł x 9,76% = 253,76 zł

  • ubezpieczenie rentowe:

2 600 zł x 1,5% = 39 zł

  • ubezpieczenie chorobowe

2 600 zł x 2,45% = 63,70 zł

RAZEM: 356,46 zł

II etap

Obliczenie wysokości składki na ubezpieczenia zdrowotne:

  • wysokość składek na ubezpieczenia społeczne 356,46 zł
  • wynagrodzenie pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne wynosi:

2 600 zł - 356,46 zł = 2 243,54 zł

  • składka na ubezpieczenia zdrowotne wynosi:

2 243,54 zł x 9% = 201,91 zł

III etap

Obliczanie zaliczki na podatek dochodowy:

  • wynagrodzenie pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne wynosi: 2 243,54 zł
  • koszty uzyskania przychodu wynoszą: 250 zł

2 243,54 zł - 250 = 1 993,54 po zaokrągleniu 1 994 zł

  • podstawa do obliczenia zaliczki na podatek dochodowy wynosi: 1 994 zł zł, a próg podatkowy wynosi 17%:

1 994 zł x 17% = 338,98 zł

  • od powyższej kwoty należy odjąć 1/12 kwoty wolnej od podatku, która wynosi: 525,12 zł w skali roku (ustalona jest ona ustawowo), w skali miesiąca 43,76 zł

338,98 zł - 43,76 zł = 295,22 zł

  • obliczamy składkę zdrowotną podlegającą odliczeniu 7,75%

2 243,54 zł  x 7,75% = 173,87 zł

  • zaliczka na podatek dochodowy przed odliczeniem składki zdrowotnej wynosi: 338,98 zł a składka zdrowotna do odliczenia 173,87 zł

295,22 zł - 173,87 zł = 121,35 zł

Powyższą kwotę należy zaokrąglić i powstaje zaliczka na podatek dochodowy do odprowadzenia na rzecz urzędu skarbowego dla danego pracownika, która wynosi: 121 zł.

IV etap

Jest to ostatni etap, w którym wyliczamy wynagrodzenie netto:

  • od kwoty brutto czyli 2 600 zł odejmujemy składki na ubezpieczenia społeczne, które wynoszą 356,46 zł, składki na ubezpieczenia zdrowotne 201,91 zł oraz zaliczkę na podatek dochodowy, która wynosi 121 zł

2 600 zł -  201,91 zł - 174,74 zł - 121 zł = 1 920,63 zł

Wynagrodzenie netto dla danego pracownika wynosi: 1 920,63 zł.

Powyżej zostało przedstawione, jakie składki są potrącane pracownikowi od kwoty wynagrodzenia brutto dzięki czemu otrzymujemy wynagrodzenie netto. Należy pamiętać, że kwota brutto nie stanowi całkowitego kosztu zatrudnienia pracownika, gdyż na pracodawcy ciąży obowiązek opłacenia składek za pracownika, które musi pokryć z własnych środków. Są to składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe, a także, co do zasady na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.