Rozliczenia z urzędem skarbowym - krok po kroku

Podmiot opodatkowania, czyli rozliczenia z urzędem skarbowym

Art. 15 ust. 1 ustawy o VAT wyznacza, że podatnikami VAT są wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą:

  • osoby prawne,
  • jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej,
  • osoby fizyczne.

Co ważne, są one podatnikami bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Przedmiot opodatkowania

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu VAT podlegają:

  • odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
  • eksport towarów, czyli potwierdzony przez urząd celny wywóz towarów z terytorium Polski poza terytorium Unii Europejskiej, jeżeli wywóz jest dokonany przez dostawcę lub na jego rzecz (eksport bezpośredni) bądź nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju, lub na jego rzecz (eksport pośredni),
  • import towarów, a więc przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego (spoza UE) na terytorium Polski,
  • wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT) - nabycie prawa do rozporządzania towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium Polski z innego kraju UE,
  • wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT), czyli wywóz towarów z terytorium Polski do innych krajów członkowskich Unii Europejskiej. Aby dostawę można było uznać za WDT obie strony transakcji, zarówno dostawca jak i nabywca, muszą być podatnikami VAT UE zdefiniowanymi na potrzeby wewnątrzwspólnotowych transakcji (z wyłączeniem nowych środków transportu i wyrobów akcyzowych).

Podatek VAT należny a naliczony

Obydwa pojęcia często są ze sobą mylone. Podatek VAT należny występuje przy sprzedaży i jest kwotą należną do zapłaty na rzecz urzędu skarbowego. Natomiast podatek naliczony pojawia się przy fakturach zakupu i jest wartością, która pomniejsza zobowiązanie z tytułu VAT. Możliwe są następujące relacje:

  • podatek należny > podatek naliczony – zobowiązanie wobec US,
  • podatek należny = podatek naliczony – brak należności lub zobowiązań (w praktyce rzadko spotykana sytuacja),
  • podatek należny < podatek naliczony – należność US wobec przedsiębiorcy, który wartość nadwyżki może przenieść na następny okres lub też zwrócić się o jej zwrot.

Aktualne stawki podatku VAT

Obowiązującymi w roku 2013 stawkami podatku VAT są:

  • 23% - stawka podstawowa stosowana przy sprzedaży towarów i usług na terenie kraju oraz przy WDT (w przypadku braku aktywnego numeru VAT kontrahenta z obszaru UE) i eksporcie towarów (w przypadku braku dokumentu celnego wywozu z terytorium Polski),
  • 8% i 5% - stawki obniżone stosowane również w transakcjach na terenie kraju oraz przy WDT i eksporcie towarów,
  • 7% - stawka zryczałtowanego zwrotu podatku (w przypadku zwrotu rolnikom ryczałtowym kwoty podatku VAT przy sprzedaży produktów rolnych podatnikom VAT),
  • 4% - stawka ryczałtu, dla świadczących usługi taksówek osobowych,
  • 0% - stosowana przy WDT, eksporcie towarów oraz w szczególnych przypadkach określonych w ustawie o VAT, które obejmują dostawę towarów i świadczenie usług na terytorium kraju.

Moment powstania obowiązku podatkowego

Co do zasady obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Jeżeli powinny być one potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Uwaga!

Jeżeli data sprzedaży to 31 stycznia a data wystawienia faktury to 7 lutego, to obowiązek z tytułu podatku VAT powstanie w miesiącu lutym.

Od ogólnej zasady jest szereg wyjątków, wśród których najpopularniejsze dotyczą:

  • faktur wystawianych przez małych podatników rozliczających się metodą kasową,
  • faktur za media,
  • zaliczek,
  • faktur za usługi budowlane i transportowe.

Faktura “metoda kasowa”

Mali podatnicy, a więc ci u których wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro. Do dokumentowania przeprowadzonych transakcji stosują faktury z dopiskiem “metoda kasowa”. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą:

  • otrzymania całości lub części zapłaty - w przypadku kontrahentów będących czynnymi podatnikami VAT,
  • otrzymania całości lub części zapłaty zapłaty a najpóźniej w 180 dniu licząc od daty wydania towaru lub wykonania usługi  - w przypadku pozostałych kontrahentów.

Faktury dotyczące dostaw mediów

Za media uważa się m.in:

  • dostawę energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego,
  • świadczenia usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych (w tym Internet),
  • wodę, ścieki, wywóz śmieci.

W powyższych przypadkach obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminu płatności, jeżeli został on określony w umowie (rachunku, fakturze) właściwej dla rozliczeń. Nie ma również znaczenia fakt wcześniejszego uregulowania zobowiązania przez przedsiębiorcę.

Faktury zaliczkowe

Art. 19. ust. 11 ustawy o VAT mówi, że jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. Przedsiębiorca jest więc zobowiązany do wystawienia faktury zaliczkowej dokumentującej otrzymaną zapłatę i na jej podstawie do dokonania rozliczenia z tytułu podatku VAT.

Faktury za usługi budowlane i transportowe

Szczególnym przypadkiem są również wystawiane faktury, które dotyczą usług budowlanych i transportowych. W myśl art. 19 ust. 13 pkt. 2 obowiązek powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wykonania usług.

Przykład 1.

Przedsiębiorca wystawił dnia 1 marca fakturę za usługę transportową, z formą płatności przelew. Wskazany termin płatności to 14 marca. Odbiorca dokonał zapłaty za otrzymaną fakturę dopiero w dniu 15 kwietnia. Obowiązek podatkowy powstał więc już 31 marca - a więc w 30 dniu licząc od dnia wykonania usługi.

Właściwość miejscowa US

Urząd skarbowy dla celów podatku dochodowego oraz VAT mogą być różne ze względu na inne adresy zamieszkania oraz prowadzenia działalności przez podatnika. Zgodnie z art. 3 ustawy o VAT właściwym dla podatnika organem podatkowym jest naczelnik urzędu skarbowego ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT- a więc prowadzenia działalności. Jeżeli czynności te są wykonywane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, właściwość miejscową ustala się dla:

  • osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej - ze względu na adres siedziby,
  • osób fizycznych - ze względu na miejsce zamieszkania.

Deklaracje i terminy

Przedsiębiorcy będący małymi podatnikami mają możliwość wyboru rozliczeń z tytułu podatku VAT w okresach miesięcznych lub kwartalnych. Co za tym idzie rozliczeń dokonują na podobnych deklaracjach, ale z różnymi oznaczeniami:

  • VAT-7 dla rozliczeń miesięcznych,
  • VAT-7K dla kwartalnych.

Terminy składania powyższych deklaracji są wyznaczone do 25-ego dnia miesiąca następującego po danym okresie rozliczeniowym (miesiącu lub kwartale).

Podatek VAT a kasa fiskalna

Obowiązek stosowania kas fiskalnych do rejestrowania sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej wynika z art. 111 ustawy o VAT. Jeżeli z przyczyn niezależnych od podatnika nie może być prowadzona ewidencja sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, podatnik jest obowiązany ewidencjonować obroty i kwoty podatku należnego przy zastosowaniu rezerwowej kasy rejestrującej. Co ciekawe w przypadku, gdy ewidencjonowanie przy zastosowaniu kasy rezerwowej jest niemożliwe, podatnik nie może dokonywać sprzedaży.

Limit i terminy instalacji

Istnieje możliwość skorzystania ze zwolnienia z rejestrowania sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej. Mówi o tym Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29.11.2012 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Zgodnie z § 3 powyższego rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania w danym roku podatkowym, nie później jednak niż do dnia 31 grudnia 2014 r :

  • podatników, u których kwota obrotu realizowanego na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty 20.000 zł, a w przypadku podatników rozpoczynających działalność w poprzednim roku podatkowym, jeżeli kwota obrotu z tego tytułu nie przekroczyła, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku kwoty 20.000 zł;
  • podatników rozpoczynających po dniu 31 grudnia 2012 r. dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli przewidywany przez podatnika obrót z tego tytułu nie przekroczy, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w danym roku podatkowym, kwoty 20.000 zł.

Powyższego zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania nie stosuje się w przypadku podatników, którzy w poprzednim roku podatkowym byli obowiązani do ewidencjonowania lub przestali spełniać warunki do zwolnienia.

Zwolnienie traci moc po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu, w którym podatnik przekroczył wyznaczony limit obrotu, co oznacza że po tym czasie należy rozpocząć rejestrowanie sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej.

Kto nie może korzystać ze zwolnienia?

Zwolnień z obowiązku ewidencjonowania nie stosuje się w przypadku:

dostaw:

  • gazu płynnego,
  • części do silników (PKWiU 28.11.4),
  • silników spalinowych wewnętrznego spalania w rodzaju stosowanych do napędu pojazdów (PKWiU 29.10.1),
  • nadwozi do pojazdów silnikowych (PKWiU 29.20.1),
  • przyczep i naczep; kontenerów (PKWiU 29.20.2),
  • części przyczep, naczep i pozostałych pojazdów bez napędu mechanicznego (PKWiU 29.20.30.0),
  • części i akcesoriów do pojazdów silnikowych (z wyłączeniem motocykli), gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 29.32.30.0),
  • silników spalinowych tłokowych wewnętrznego spalania w rodzaju stosowanych w motocyklach (PKWiU 30.91.3),
  • sprzętu radiowego, telewizyjnego i telekomunikacyjnego, z wyłączeniem lamp elektronowych i innych elementów elektronicznych oraz części do aparatów i urządzeń do operowania dźwiękiem i obrazem, anten (PKWiU ex 26 i ex 27.90),
  • sprzętu fotograficznego, z wyłączeniem części i akcesoriów do sprzętu i wyposażenia fotograficznego (PKWiU ex 26.70.1),
  • wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali, których dostawa nie może korzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "ustawą",
  • płyt CD, DVD, kaset magnetofonowych, taśm magnetycznych (w tym kaset wideo), dyskietek, kart pamięci, kartridżów i innych analogowych lub cyfrowych nośników danych zawierających zapisane dane lub zapisane pakiety oprogramowania komputerowego, w tym również sprzedawanych łącznie z licencją na użytkowanie,
  • wyrobów przeznaczonych do użycia, oferowanych na sprzedaż lub używanych jako paliwa silnikowe albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych, bez względu na symbol PKWiU,
  • wyrobów tytoniowych (PKWiU 12.00), napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%, bez względu na symbol PKWiU, z wyjątkiem towarów, dostarczanych w sposób określony w poz. 42 załącznika do rozporządzenia;

świadczenia usług:

  • przewozów pasażerskich w samochodowej komunikacji, z wyjątkiem przewozów wymienionych w poz. 15 i 16 załącznika do rozporządzenia,
  • przewozu osób oraz ich bagażu podręcznego taksówkami.

Sprzedaż wysyłkowa a kasa fiskalna

Wśród czynności zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania, wymienionych w załączniku do rozporządzenia znajduje się dostawa towarów w systemie wysyłkowym (pocztą lub przesyłkami kurierskimi). Jest to możliwe pod warunkiem, że zapłaty za wykonaną czynność dokonano w całości za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła i na czyją rzecz została dokonana (dane nabywcy, w tym jego adres).

Ulga na zakup kasy w deklaracji VAT

Zgodnie z art. 111 ust. 4 ustawy o VAT podatnicy, którzy rozpoczną ewidencjonowanie przychodów za pomocą kasy rejestrującej w obowiązujących terminach, mogą odliczyć od podatku kwotę odpowiadającą 90% wartości netto kasy, jednak nie więcej niż 700 zł.

Jeżeli w pierwszym okresie (miesiącu, kwartale), w którym podatnik chce skorzystać z ulgi, podatek należny (od sprzedaży) jest wyższy od naliczonego (od zakupów) o co najmniej wartość przysługującej ulgi z tytułu zakupu kasy, to przedsiębiorca ma prawo do pomniejszenia podatku należnego o całą kwotę tej ulgi.

Przykład 2.

Przedsiębiorca zakupił kasę fiskalną w kwocie 750 zł netto. Zgodnie z ustawą o VAT przysługuje mu prawo do odliczenia 90% wartości kasy, nie więcej niż 700 zł. W miesiącu skorzystania z ulgi kwota podatku VAT do zapłaty na rzecz urzędu skarbowego wynosiła 1200 zł. W tym przypadku kwota do odliczenia będzie wynosić 675 zł.

750 zł x 90% = 675 zł (kwota mieści się w wyznaczonym limicie)

Kwotę ulgi należy ująć w pozycji 56 deklaracji VAT-7/VAT-7K “Kwota wydatkowana na zakup kas rejestrujących, do odliczenia w danym okresie rozliczeniowym”.

Jeżeli w okresie dokonania odliczenia kwota podatku należnego jest wyższa od naliczonego, ale mniejsza od wartości przysługującej ulgi, a w kolejnym miesiącu/kwartale również wystąpi nadwyżka podatku należnego nad naliczonym - przedsiębiorca może odliczyć pozostałą cześć nierozliczonej kwoty ulgi w następnym okresie, ujmując ją również w pozycji 56.

Należy pamiętać, że gdy kwota nadwyżki w dalszym ciągu będzie niewystarczająca, wówczas odliczenia można dokonać w kolejnym okresie, ale pod warunkiem, że nie wystąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym.

Jeżeli natomiast w którymś z kolejnych okresów skorzystania z ulgi nastąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, to przedsiębiorca nie ma możliwości dokonania odliczenia. W takiej sytuacji w deklaracji wypełnia pozycję nr 59, tym samym ubiegając się o zwrot kwoty z tytułu ulgi na zakup kas rejestrujących. Należy jednak pamiętać, że za jeden okres przedsiębiorca może odliczyć kwotę ulgi nie wyższą niż:

  • 25% kwoty przysługującej podatnikowi do odliczenia przed jego pierwszym dokonaniem (max. 25% x 700zł = 175 zł) - jeżeli podatnik składa deklaracje za okresy miesięczne,

    Przykład 3.

    Przedsiębiorca rozlicza się z tytułu podatku VAT za okresy miesięczne. Możliwa do odliczenia kwota ulgi z tytułu zakupu kasy wyniosła 675 zł. W miesiącu styczniu kwota nadwyżki podatku należnego nad naliczonym (i tym samym podlegająca zapłacie do urzędu skarbowego) wynosiła 275 zł. Taką też kwotę podatnik odliczył. W kolejnych 3 miesiącach występowały nadwyżki podatku naliczonego, stąd przedsiębiorca ubiegał się o zwrot pozostałej części ulgi, w miesiącu:

    • lutym 169 zł

           675 zł x 25% = 168,75 zł po zaokrągleniu 169 zł - maksymalna możliwa do uwzględnienia     kwota za 1 miesiąc

    • marcu 169 zł

    • kwietniu 62 zł

  • 50% (max. 350 zł) wartości określonej kwoty, pokrywającej wydatki na zakup kas rejestrujących, opisanej w ustawie - jeżeli podatnik składa deklaracje za okresy kwartalne.

    Przykład 4.

    Przedsiębiorca rozlicza się z tytułu podatku VAT za okresy kwartalne. Możliwa do odliczenia kwota ulgi z tytułu zakupu kasy wyniosła 675 zł. W I kwartale kwota nadwyżki podatku należnego nad naliczonym (i tym samym podlegająca zapłacie do urzędu skarbowego) wynosiła 75 zł. Taką też kwotę podatnik odliczył. W kolejnych 2 kwartałach występowały nadwyżki podatku naliczonego, stąd przedsiębiorca ubiegał się o zwrot pozostałej części ulgi w:

    • II kwartale 338 zł

            675 zł x 50% = 337,50 zł po zaokrągleniu 338 zł - maksymalna możliwa do uwzględnienia kwota za 1 kwartał

    • III kwartale 262 zł

W przypadku, gdy już w pierwszym miesiącu/ kwartale odliczenia ulgi przedsiębiorca wykazuje w deklaracji, że kwota podatku naliczonego jest większa bądź równa kwocie podatku należnego to w pozycji nr 56 należy wpisać "0", a w pozycji 59 wykazać kwotę do zwrotu (pamiętając, że kwota ta nie może być większa niż 25% ulgi przy rozliczeniu miesięcznym lub 50% przy kwartalnym).

Skutki zainstalowania kasy po terminie

W art. 111 ust. 4 ustawy o VAT jasno określono,  że z ulgi na zakup kasy mogą skorzystać wyłącznie podatnicy, którzy rozpoczną ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego w obowiązujących terminach. Rozpoczęcie ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej po ustawowo przewidzianym terminie wyłącza możliwość skorzystania z odliczenia.

Zryczałtowane formy opodatkowania - ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Ryczałt jest uproszczoną formą rozliczania podatku dochodowego, bez ustalania podstawy wymiaru. Możliwość wyboru tej formy opodatkowania nie dotyczy wszystkich podmiotów - nie mogą z niej skorzystać m.in. osoby osiągające w całości lub części przychody z tytułu:

  • prowadzenia aptek,
  • działalności w zakresie: udzielania pożyczek pod zastaw, kupna i sprzedaży wartości dewizowych, handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych,
  • usług tłumaczeń, pośrednictwa finansowego, usług reklamowych, detektywistycznych, rekrutacji pracowników,
  • usług w zakresie edukacji, ochrony zdrowia ludzkiego, kultury i sportu,

a dodatkowo podejmujących wykonywanie działalności po zmianie wykonywanej działalności, jeżeli małżonek lub małżonkowie przed zmianą opłacali podatek dochodowy na zasadach ogólnych.

Wybór zryczałtowanej formy opodatkowania wiąże się z niemożnością odliczenia kosztów związanych z uzyskaniem przychodu. Dzieje się tak, ponieważ podatek zryczałtowany oblicza się na podstawie uzyskanych przychodów, a nie dochodu, jak w przypadku podatku na zasadach ogólnych (dlatego ryczałtowcy nie muszą prowadzić ewidencji poniesionych kosztów).

Wyróżniamy następujące stawki zryczałtowanego podatku:

  • 20 proc.,
  • 17 proc.,
  • 8,5 proc.,
  • 5,5 proc.,
  • 3 proc.

To, która z nich będzie obowiązywała zależy od rodzaju prowadzonej działalności. I tak np. stawka 20 proc. to stawka od przychodów z działalności w zakresie tzw. wolnych zawodów (np. lekarza, felczera, pielęgniarki, tłumacza). Z kolei stawka 17 proc. dotyczy przychodów ze świadczenia niektórych usług niematerialnych (np. wynajmu samochodu, pośrednictwa w handlu hurtowym). Stawka 8,5 proc. obowiązuje przy przychodach z działalności usługowej (w tym np. działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc.). Osoby zajmujące się działalnością wytwórczą lub budowlaną skorzystają ze stawki 5,5 proc., natomiast przedsiębiorcy osiągający dochody z działalności usługowej w zakresie handlu oraz z działalności gastronomicznej obowiązuje stawka 3 proc. Jeżeli podatnik zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji przychodów opodatkowanych różnymi stawkami, ryczałt ustala się według stawki właściwej dla przychodów z każdego rodzaju działalności.

Podatnik będący ryczałtowcem zobowiązany jest do ewidencjonowania przychodów ze sprzedaży towarów i usług, gromadzenia i przechowywania dowodów zakupu towarów, prowadzenia wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ewidencjonowania wyposażenia, w przypadku zatrudnienia pracownika - prowadzenia ewidencji zatrudnienia oraz karty wynagrodzeń pracowników.

Zgodnie z ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym, z tej formy opodatkowania skorzystać mogą podatnicy, którzy w poprzednim roku podatkowym uzyskali przychody z działalności nieprzekraczające 150 000 euro.

Przy ryczałcie ewidencjonowanym możliwe jest skorzystanie z miesięcznego lub kwartalnego sposobu opłacania podatku. Przy czym w drugim przypadku otrzymane przychody z działalności prowadzonej samodzielnie lub przychody spółki w roku poprzednim nie mogą przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 25 000 euro.

Zryczałtowane formy opodatkowania - karta podatkowa

Karta podatkowa zwana jest uproszczoną formą opodatkowania, głównie przez wzgląd na fakt, iż od podatników, którzy wybrali tę metodę rozliczania z urzędem skarbowym nie wymaga się prowadzenia ksiąg rachunkowych, składania zeznań podatkowych oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Jednak w sytuacji, gdy klient zażąda od nich wystawienia stosownego dokumentu potwierdzającego sprzedaż, mają oni obowiązek spełnić takie żądanie oraz dodatkowo przechowywać kopię rachunku przez okres 5 lat. Jednak aby móc skorzystać z karty podatkowej należy spełnić szereg warunków przewidzianych w przepisach.

Ta forma opodatkowania jest przeznaczona dla przedsiębiorców prowadzących ściśle określone rodzaje działalności gospodarczej usługowej, wytwórczo-usługowej i handlowej wyłącznie na terytorium kraju. Przepisy dotyczące karty podatkowej bardzo szczegółowo określają zakres i rozmiar prowadzonej działalności, a także warunki w jakich działalność powinna być prowadzona. Z tej formy opodatkowania mogą skorzystać m.in.: zegarmistrz, krawiec, fryzjer czy taksówkarz.

Jednak nie każdy taksówkarz czy fryzjer może rozliczać się za pomocą karty podatkowej. Aby było to możliwe, konieczne jest spełnienie następujących warunków:

  • prowadząc działalność nie można korzystać z usług innych firm (z wyjątkiem usług specjalistycznych), a także zatrudniać osób na umowę zlecenia i umowę o dzieło do wykonywania prac związanych z działalnością podatnika. Możliwe jest natomiast zatrudnianie osoby na umowę o pracę - należy tylko pamiętać o limitach zatrudnienia przy poszczególnych rodzajach działalności,
  • współmałżonek podatnika nie może prowadzić działalności gospodarczej w tym samym zakresie co on. Dozwolone jest natomiast, aby współmałżonek pracował razem z podatnikiem.

Przy karcie podatkowej stawki podatku nie są z góry przyporządkowane do konkretnych czynności (jak było w ryczałcie ewidencjonowanym). Decyzję o wysokości podatku wydaje Naczelnik właściwego urzędu skarbowego. Może on również wydać decyzję o odmowie przyznania karty podatkowej danemu podatnikowi. Od decyzji naczelnika można odwołać się do Dyrektora Izby Skarbowej w terminie 14 dni. Podatnik ma prawo również zrezygnować z karty podatkowej, jeżeli zgłosi to naczelnikowi urzędu w terminie do 14 dni od doręczenia decyzji.

Decyzja o wysokości stawki podatku przy karcie podatkowej wydawana jest co roku. Nie wiąże się to jednak z koniecznością corocznego składania wniosku o wydanie takiej decyzji. Podatnik, któremu naczelnik raz wydał decyzję, automatycznie co roku dostaje nową.

Przy karcie podatkowej, ustaloną przez naczelnika kwotę podatku wpłaca się do 7 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Wyjątkiem jest grudzień, za który należy rozliczyć się jeszcze w danym roku podatkowym, do 28 grudnia. Ryczałtowiec na karcie podatkowej nie może skorzystać z kwartalnego ani z uproszczonego sposobu płacenia podatku.

Deklaracje i terminy płatności podatku

Każdy przedsiębiorca, który osiąga w danym roku dochód musi złożyć roczną deklarację, odpowiednią dla wybranej formy opodatkowania. Nie ma natomiast obowiązku składania comiesięcznych deklaracji, związanych z płaceniem zaliczki na podatek dochodowy. Termin złożenia deklaracji rocznej upływa dnia 30 kwietnia roku następnego.

Formularz deklaracji na podatek dochodowy przy rozliczaniu na zasadach ogólnych  to PIT-36. W zeznaniu wykazuje się wszystkie osiągnięte przez daną osobę dochody, które są opodatkowane według skali podatkowej. Zeznanie roczne podatnik powinien złożyć do 30 kwietnia roku następnego.

Dla podatku liniowego właściwą deklaracją jest PIT-36L. Jednak należy pamiętać, iż w tej deklaracji powinny znaleźć się informacje na temat dochodu osiągniętego jedynie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pozostałe dochody, co do zasady należy wykazać w formularzu PIT-37.

Wybranie tej formy rozliczania podatku wiąże się z brakiem możliwości rozliczeń wspólnie z małżonkiem oraz brakiem możliwości skorzystania z zasad przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci. Przy dochodzie wykazywanym w PIT-36L nie można korzystać z ulg, z wyjątkiem jednej, dotyczącej osiągania dochodów za granicą. Istnieje natomiast możliwość odliczenia zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne (7,75% podstawy wymiaru) oraz wpłaty na konto IKZE.

Również w przypadku podatku liniowego, roczne zeznanie podatkowe należy złożyć do 30 kwietnia roku następnego.

Deklaracja, która uwzględnia zryczałtowaną formę opodatkowania to PIT-28. Na tym formularzu wykazuje się jedynie przychód opodatkowany ryczałtem, natomiast dochody z innego tytułu, jak np. ze stosunku pracy wykazuje się w PIT-37. Tu również nie ma możliwości rozliczania się wspólnie z małżonkiem, czy skorzystania z ulg na dzieci.

Ryczałtowiec powinien złożyć deklarację roczną na formularzu PIT-28 do 31 stycznia roku następnego (PIT-37 do 30 kwietnia).

Karta podatkowa wiąże się z obowiązkiem złożenia rocznej deklaracji na formularzu PIT-16A. Jeżeli podatnik uzyskał dochody również z innego źródła, wówczas konieczne jest wykazanie ich w odrębnej deklaracji - PIT-37.

Tu również granicznym terminem złożenia deklaracji PIT-16A jest 31 stycznia roku następnego, a przy konieczności rozliczenia również dochodu z innego źródła - PIT-37 do 30 kwietnia.

Płacenia podatków nie da się uniknąć. Dlatego w interesie każdego przedsiębiorcy jest wybór takiej formy i trybu opodatkowania (jeżeli oczywiście taki wybór jest możliwy), który będzie optymalny dla jego firmy. Przy podejmowaniu decyzji, co wybrać należy wziąć pod uwagę wiele czynników, wśród których należy uwzględnić m.in.:

  • rodzaj prowadzonej działalności (ponieważ niektóre działalności wiążą się z określonymi ograniczeniami),
  • jej rozmiar,
  • wysokość spodziewanych przychodów i kosztów (ponieważ warto zminimalizować obciążenie podatkowe),
  • łatwość rozliczania się (w pewnej mierze od wybranej formy opodatkowania zależy sposób prowadzenia ewidencji księgowej).

Jak zostało wspomniane już wcześniej - wybór konkretnej formy opodatkowania nie jest wyborem raz na zawsze. Jednak należy pamiętać, że zmiany w tym zakresie podatnik może dokonać tylko do 20 stycznia. Konieczne jest również poinformowanie o tym naczelnika urzędu skarbowego.