Poradnik Przedsiębiorcy

Odwrotne obciążenie a świadczenie usług budowlanych

Katalog czynności rozliczanych w ramach procedury odwrotnego obciążenia został znacznie poszerzony w swoim zakresem i od 2017 roku obejmuje on m.in. usługi budowlane. Sprawdźmy, które usługi budowlane i w jakich sytuacjach obejmuje odwrotne obciążenie!

Odwrotne obciążenie dla usług budowlanych - warunki

Aby usługi budowlane podlegały procedurze odwrotnego obciążenia należy spełnić przesłanki podane w art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o VAT:

  • przedmiotem zakupu są usługi wymienione w załączniku nr 14 do ustawy,
  • usługodawcą jest czynny podatnik VAT, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, mający status podwykonawcy,
  • usługobiorcą jest podmiot zarejestrowany jako czynny podatnik VAT.

Zgodnie z art. 17 ust. 1h ustawy o VAT w przypadku usług budowlanych z załącznika nr 14 do procedurę odwrotnego obciążenia stosuje się jeżeli usługodawca świadczy te usługi jako podwykonawca.

W celu sprawdzenia czy nabywca jest czynnym podatnikiem VAT warto skorzystać z usługi udostępnionej przez Ministerstwo Finansów: Usługa “Sprawdzanie statusu podmiotu w VAT”.

Zakres usług budowlanych objętych procedurą odwrotnego obciążenia

Do 2017 roku objęte procedurą odwrotnego obciążenia były tylko i wyłącznie usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. W związku z poszerzeniem katalogu usług objętych procedurą odwrotnego obciążenia, od 2017 roku ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie załącznika nr 14 do ustawy, który zawiera pełen wykaz usług (w tym usług budowlanych) objętych mechanizmem revers charge (odwrotne obciążenie) w obrocie krajowym.Na końcu artykułu znajduje się tabela z pełnym wykazem usług (w tym usług budowlanych) objętych mechanizmem revers charge (odwrotne obciążenie) w obrocie krajowym.

Usługi budowlane objęte odwrotnym obciążeniem w deklaracji VAT

Usługi budowlane objęte odwrotnym obciążeniem podlegają odpowiedniemu wykazaniu w deklaracjach VAT składanych zarówno przez sprzedawcę jak i przez nabywcę.

Rozliczenie przez sprzedawcę usług budowlanych objętych procedurą odwrotnego obciążenia

Usługi budowlane objęte procedurą odwrotnego obciążenia sprzedawca musi wykazać zarówno w okresowej deklaracji VAT (VAT-7 lub VAT-7K) oraz w informacji podsumowującej.Krajowe informacje podsumowujące VAT-27 należy składać za okresy miesięczne, jedynie w formie elektronicznej. Obowiązek ten dotyczy również zwykłych deklaracji okresowych składanych przez podatników zobowiązanych do elektronicznego składania informacji podsumowujących. Więcej na ten temat w artykule: Tylko wysyłka elektroniczna deklaracji VAT

W przypadku okresowej deklaracji VAT sprzedawca jest zobowiązany do wykazania transakcji w części C w pozycji “Dostawa towarów oraz świadczenie usług, dla których podatnikiem jest nabywca zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 lub 8 ustawy (wypełnia dostawca)”. Dodatkowo transakcje te powinny zostać wykazane w krajowej informacji podsumowującej VAT-27 w części D “Informacja o świadczonych usługach do których ma zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy”.

Rozliczenie przez nabywcę zakupionych usług budowlanych objętych procedurą odwrotnego obciążenia

Nabywca usług budowlanych objętych odwrotnym obciążeniem jest zobligowany jedynie do ich wykazania w okresowej deklaracji VAT (VAT-7 lub VAT-7K). Co ważne nabywca nie składa krajowej informacji podsumowującej.

W przypadku okresowej deklaracji VAT nabywca usługi z odwrotnym obciążeniem jest zobligowany do naliczenia podatku VAT wg stawki dla tego typu usług i wykazania transakcji w części C w pozycji “Dostawa towarów oraz świadczenie usług, dla których podatnikiem jest nabywca zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 lub 8 ustawy (wypełnia nabywca)”. W sytuacji gdy wydatek ma związek z działalnością opodatkowaną podatnik ma prawo do odliczenia VAT i wykazania go w części D.2. albo w pozycji “Nabycie towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych” albo w pozycji “Nabycie towarów i usług pozostałych”.

Odwrotne obciążenie dla usług budowlanych - przyczyny wprowadzenia

Jak wynika z objaśnień przepisów ustawy o VAT powodem dla którego objęto usługi budowlane mechanizmem odwrotnego obciążenia są nieprawidłowości zaobserwowane na tym rynku dotyczące m.in. oszustw w zakresie podatku VAT (w tym również przy użyciu pustych faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji).

Odwrotne obciążenie usług budowlanych w systemie księgowości online

W celu usprawnienia rozliczeń z fiskusem w zakresie rozliczania usług budowlanych objętych odwrotnym obciążeniem warto skorzystać z usług księgowości online w systemie wfirma.pl, który automatyzuje tego typu rozliczenia.

Odwrotne obciążenie usług budowlanych - rozliczenie sprzedawcy

Sprzedaż usług budowlanych objętych procedurą odwrotnego obciążenia należy odpowiednio udokumentować fakturą. W celu wystawienia faktury dla sprzedaży usług budowlanych objętych procedurą odwrotnego obciążenia w systemie wfirma.pl należy przejść do zakładki PRZYCHODY » SPRZEDAŻ » WYSTAW » FAKTURĘ.

Odwrotne obciążenie - wystawianie faktur w systemie

Następnie w oknie, które się pojawi należy uzupełnić dane nabywcy (czynnego podatnika VAT) oraz podstawowe informacje (data wystawienia, data sprzedaży, termin zapłaty, metoda płatności itd.).

W kolejnym kroku należy przejść do zakładki KSIĘGOWE i w polu SCHEMAT KSIĘGOWY wybrać opcję USŁUGI BUDOWLANE - ODWROTNE OBCIĄŻENIE.

Odwrotne obciążenie - usługi budowlane

Automatycznie w polu stawki VAT pojawi się stawka VAT ROZLICZA NABYWCA - czyli stawka właściwa dla sprzedaży krajowej objętej odwrotnym obciążeniem.

Odwrotne obciążenie - VAT rozlicza nabywca

Dzięki powyższym oznaczeniom na fakturze pojawi się wymagana adnotacja “odwrotne obciążenie”.

Po zapisaniu faktura zostanie ujęta w kol. 7 KPiR - sprzedaż towarów i usług oraz w rejestrze sprzedaży VAT.

Przychód zostanie prawidłowo wykazany w okresowej deklaracji VAT, którą należy wygenerować w zakładce START » PODATKI » PODATEK VAT » DODAJ DEKLARACJĘ » DEKLARACJA VAT-7/DEKLARACJA VAT-7K.

Odwrotne obciążenie - dodawanie deklaracji VAT 7

Wówczas transakcja ta zostanie wykazana w 13. pozycji deklaracji VAT 7. 

Odwrotne obciążenie - poz. 13

Kolejny krok to sporządzenie krajowej informacji podsumowującej w zakładce START » PODATKI » PODATEK VAT » DODAJ DEKLARACJĘ » INFORMACJA VAT-27.

Odwrotne obciążenie w Informacji VAT 27

Okresowe deklaracje VAT (VAT-7 oraz VAT-7K) oraz krajowe informacje podsumowujące VAT-27 można wysyłać elektronicznie z poziomu systemu bez podpisu elektronicznego, o czym więcej w artykule: E-deklaracje.

Odwrotne obciążenie usług budowlanych - rozliczenie nabywcy

Nabywca, który otrzymał fakturę za usługi budowlane objęte procedurą odwrotnego obciążenia w systemie wfirma.pl powinien wprowadzić ją przez zakładkę WYDATKI » KSIĘGOWANIE » DODAJ » FAKTURA VAT gdzie następnie należy wybrać odpowiedni rodzaj wydatku. Wszystkie dane (sprzedawcy, numer faktury, data wystawienia, data odbioru, termin zapłaty) należy uzupełnić zgodnie z fakturą.

Następnie po wprowadzeniu podstawowych danych należy przejść do zakładki IMPORT Z ZAGRANICY I INNE ZAAWANSOWANE i zaznaczyć okienko VAT ROZLICZA NABYWCA.

Odwrotne obciążenie na fakturze zakupu

Co ważne w polu WARTOŚĆ NETTO należy wskazać kwotę z faktury dotyczącą usługi budowlanej objętej procedurą odwrotnego obciążenie i opodatkować ją odpowiednią krajową stawką VAT.

Odwrotne obciążenie - wybór odpowiedniej stawki VAT

Po zapisaniu wydatek zostanie ujęty w KPiR oraz w rejestrze sprzedaży VAT (VAT należny), a także w przypadku prawa do odliczenia w rejestrze zakupu VAT.

Wydatek zostanie również prawidłowo wykazany w deklaracji okresowej VAT, którą można wygenerować w zakładce START » PODATKI » PODATEK VAT » DODAJ DEKLARACJĘ » DEKLARACJA VAT-7/DEKLARACJA VAT-7K

Odwrotne obciążenie - dodawanie deklaracji VAT 7

Wówczas transakcja ta zostanie wykazana w 15. pozycji deklaracji VAT 7. 

Odwrotne obciążenie - pozycja 15.

Wykaz usług z załącznika 14 ustawy o VAT

Poz.

Symbol PKWiU

Nazwa usługi (grupy usług)

1

bez względu na symbol PKWiU

Usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1201)

2

41.00.30.0

Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków)

3

41.00.40.0

Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków)

4

42.11.20.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową autostrad, dróg, ulic i innych dróg dla pojazdów i pieszych oraz budową pasów startowych

5

42.12.20.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej

6

42.13.20.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową mostów i tuneli

7

42.21.21.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową rurociągów przesyłowych

8

42.21.22.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową sieci rozdzielczych, włączając prace pomocnicze

9

42.21.23.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową systemów irygacyjnych (kanałów), magistrali i linii wodociągowych, obiektów do uzdatniania wody i oczyszczania ścieków oraz stacji pomp

10

42.21.24.0

Roboty związane z wierceniem studni i ujęć wodnych oraz instalowaniem zbiorników septycznych

11

42.22.21.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową przesyłowych linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych

12

42.22.22.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową rozdzielczych linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych

13

42.22.23.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową elektrowni

14

42.91.20.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową nabrzeży, portów, tam, śluz i związanych z nimi obiektów hydrotechnicznych

15

 42.99.21.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową obiektów produkcyjnych i górniczych 

16

42.99.22.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową stadionów i boisk sportowych

17

42.99.29.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane

18

43.11.10.0

Roboty związane z rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych

19

43.12.11.0

Roboty związane z przygotowaniem terenu pod budowę, z wyłączeniem robót ziemnych

20

43.12.12.0

Roboty ziemne: roboty związane z kopaniem rowów i wykopów oraz przemieszczaniem ziemi

21

43.13.10.0

Roboty związane z wykonywaniem wykopów i wierceń geologiczno-inżynierskich

22

43.21.10.1

Roboty związane z wykonywaniem instalacji elektrycznych służących bezpieczeństwu

23

43.21.10.2

Roboty związane z wykonywaniem pozostałych instalacji elektrycznych

24

43.22.11.0

Roboty związane z wykonywaniem instalacji wodno-kanalizacyjnych i odwadniających

25

43.22.12.0

Roboty związane z wykonywaniem instalacji cieplnych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych

26

43.22.20.0

Roboty związane z wykonywaniem instalacji gazowych

27

43.29.11.0

Roboty związane z zakładaniem izolacji

28

43.29.12.0

Roboty związane z zakładaniem ogrodzeń

29

43.29.19.0

Pozostałe roboty instalacyjne, gdzie indziej niesklasyfikowane

30

43.31.10.0

Roboty tynkarskie

31

43.32.10.0

Roboty instalacyjne stolarki budowlanej

32

43.33.10.0

Roboty związane z wykładaniem posadzek i oblicowywaniem ścian

33

43.33.21.0

Roboty związane z wykładaniem podłóg i ścian lastryko, marmurem, granitem lub łupkiem

34

43.33.29.0

Pozostałe roboty związane z wykładaniem podłóg i ścian (włączając tapetowanie), gdzie indziej niesklasyfikowane

35

43.34.10.0

Roboty malarskie

36

43.34.20.0

Roboty szklarskie

37

43.39.11.0

Roboty związane z wykonywaniem elementów dekoracyjnych

38

43.39.19.0

Roboty związane z wykonywaniem pozostałych wykończeniowych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych

39

43.91.11.0

Roboty związane z wykonywaniem konstrukcji dachowych

40

43.91.19.0

Roboty związane z wykonywaniem pozostałych prac dekarskich

41

43.99.10.0

Roboty związane z zakładaniem izolacji przeciwwilgociowych i wodochronnych

42

43.99.20.0

Roboty związane z montowaniem i demontowaniem rusztowań

43

43.99.30.0

Roboty związane z fundamentowaniem, włączając wbijanie pali

44

43.99.40.0

Roboty betoniarskie

45

43.99.50.0

Roboty związane ze wznoszeniem konstrukcji stalowych

46

43.99.60.0

Roboty związane ze wznoszeniem konstrukcji z cegieł i kamienia

47

43.99.70.0

Roboty związane z montażem i wznoszeniem konstrukcji z elementów prefabrykowanych

48

43.99.90.0

Roboty związane z wykonywaniem pozostałych specjalistycznych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych