Działalność gospodarcza czy wykonywana osobiście?

Działalność gospodarcza czy działalność wykonywana osobiście? Wbrew pozorom oraz językowi potocznemu, te dwa pojęcia nie są ze sobą tożsame. Jeśli więc ktoś marzy o porzuceniu etatu oraz rozpoczęciu pracy na własną rękę, warto aby zapoznał się z dwiema jej formami i wybrał tą, która będzie dla niego najlepsza.

Co to jest działalność gospodarcza?

Aby zorientować się, czym są i czym różnią się działalność gospodarcza od tej wykonywanej osobiście, warto posłużyć się ich definicjami.

Podstawową definicję działalności gospodarczej można znaleźć w Ustawie o swobodzie działalności gospodarczej z 2 lipca 2004 r. Zgodnie z nią, działalnością gospodarczą można nazwać zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową i usługową, a także poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż lub działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.

Tylko osobę prowadzącą własną działalność gospodarczą można nazwać przedsiębiorcą. W przypadku osoby prowadzącej działalność na własną rękę takie określenie nie będzie właściwe.

W przepisach nie podano dokładnej definicji działalności wykonywanej osobiście. Z tego powodu powstają wątpliwości. Żeby ich nie było, należy zapamiętać, że: działalność wykonywana osobiście to taka, która nie jest wykonywana w związku z umową o pracę ani działalnością gospodarczą. Najczęściej opiera się ona na umowie o dzieło lub zlecenie, a wykonywana jest na rzecz przedsiębiorców, osób prawnych bądź jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej. Natomiast w jej ramach nigdy nie można świadczyć usług na rzecz osób prywatnych - tego typu działanie zostanie bowiem uznane za działalność gospodarczą.

Wobec tego, za działalność wykonywaną osobiście można uznać pracę świadczoną w ramach:

  • kontraktu menedżerskiego,
  • umowy o dzieło/zlecenie na rzecz osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, właściciela nieruchomości (o ile usługi dotyczą wyłącznie tej nieruchomości),
  • działalności twórczej (publicystycznej, oświatowej, naukowej. artystycznej, literackiej, trenerskiej),
  • konkursów naukowych, kulturowych, dziennikarskich i związanych ze sztuką,
  • uprawiania sportu, stypendium sportowego, pełnienia funkcji sędziego na zawodach sportowych,
  • działalności duchownych, obywatelskiej, społecznej,
  • działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi,
  • pełnienia funkcji członka zarządu, rady nadzorczej, komisji lub innych organów stanowiących osoby prawne,
  • udziału w komisjach powoływanych przez organy publiczne,
  • czynności zleconych przez organy publiczne, jak również przez sąd i prokuraturę.

Działalność wykonywana osobiście

Decydując się na jedną z przedstawionych powyżej form zarabiania, dobrze jest przekalkulować, która z nich bardziej się opłaca.

Przede wszystkim - działalność prowadzona osobiście, w przeciwieństwie do działalności gospodarczej, nie wymaga rejestracji. Wszystkich formalności, związanych z podatkami i ubezpieczeniem, musi dopełnić podatnik zatrudniający. W takiej sytuacji osoba wykonująca działalność osobiście jest zwolniona nie tylko z nadmiaru papierkowej pracy, ale też z opłat, które - choć w praktyce niewielkie - trzeba uiścić podczas rejestrowania przedsiębiorstwa.

Druga istotna kwestia to oczywiście podatki. W przypadku dochodów, uzyskiwanych z działalności wykonywanej osobiście, podatnik rozlicza się zawsze na zasadach ogólnych. Oznacza to, że nie ma on wyboru - zawsze będzie dotyczył go dwuprogowy podatek w wysokości 18 albo 32%, w zależności od wysokości przychodu. Wyjątek stanowią tu niewielkie umowy zlecenia poniżej 200 zł, które należy rozliczać ryczałtem.

Natomiast w przypadku działalności gospodarczej, przedsiębiorca ma do wyboru większą liczbę form opodatkowania - może to być podatek progresywny, ryczałt, podatek liniowy albo karta podatkowa.

Trzecim istotnym elementem jest odpowiedzialność za działanie firmy. W przypadku działalności gospodarczej przedsiębiorca ponosi częściową odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat oraz wykonywanie czynności stanowiących treść umowy. Natomiast osoba działają w ramach działalności wykonywanej osobiście nie jest najczęściej obciążona taką odpowiedzialnością - w tym bowiem przypadku, spoczywa ona w całości po stronie zleceniodawcy.

Jak więc widać, działalność wykonywana osobiście jest czymś zupełnie innym niż działalność gospodarcza. Warto znać tę różnicę, ponieważ oprócz tego, że wybór danej formy może być w konkretnym przypadku dużo bardziej opłacalny, można też uniknąć negatywnych konsekwencji wynikających z np. wyboru niewłaściwej formy opodatkowania, czy też braku rejestracji mimo jej konieczności.