Podstawa opodatkowania. Czym jest i jak ją obliczyć?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Wielu przedsiębiorców rozpoczynających swoją przygodę z działalnością gospodarczą nie do końca wie, w jaki sposób powinna być ustalona podstawa opodatkowania i tym samym w jaki sposób obliczyć miesięczną bądź kwartalną zaliczkę na podatek dochodowy. W artykule został przedstawiony i opisany krok po kroku sposób na wyliczenie zaliczki na podatek dochodowy w najczęstszych formach opodatkowania wraz ze wskazaniem jak powinna być obliczona podstawa opodatkowania.

Podstawa opodatkowania a obliczenie podatku progresywnego od 2022 roku

Podatnicy, który jako formę opodatkowania wybrali skale podatkową czyli podatek progresywny (17% podatku od 120 000 dochodu, a powyżej tej kwoty 32%) mogą od dochodu odliczyć składki na ubezpieczenie społeczne (tym samym zyskując podstawę opodatkowania) oraz od podatku odliczyć kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 5 100 zł. Aby obliczyć podatek dochodowy za dany okres rozliczeniowy, należy:

  1. Od kwoty przychodu od początku roku odjąć koszty od początku roku - otrzymamy kwotę dochodu.
  2. Od kwoty dochodu odjąć możliwą do rozliczenia stratę z lat ubiegłych oraz sumę zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w danym roku podatkowym (o ile nie były zaliczane do kosztów w KPiR). W ten sposób otrzymana podstawa opodatkowania zaokrąglana jest do pełnych złotych.
  3. Podstawa opodatkowania w kolejnym kroku podlega przemnożeniu przez 17% stawkę podatku do 120 000 zł dochodu i przez 32% stawkę podatku powyżej 120 000 dochodu - otrzymujemy podatek należny za cały rok.
  4. Od kwoty podatku należnego od początku roku należy odjąć zaliczki zapłacone w poprzednich miesiącach oraz kwotę zmniejszającą podatek - uzyskujemy kwotę podatku za dany okres rozliczeniowy.
  5. Zaliczkę za dany okres rozliczeniowy zaokrąglamy do pełnych złotych - uzyskujemy kwotę podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego.

Przykład 1.

Pan Marian rozlicza podatek na zasadach ogólnych. Jego przychody w marcu wyniosły narastająco od początku roku 130 000 zł, a koszty 5 000 zł. Suma opłaconych składek społecznych uregulowanych do marca włącznie to 1 996,74 zł. Natomiast suma opłaconych zaliczek na podatek dochodowy za 2022 rok wyniosła 19 000 zł. Zaliczka za marzec będzie kształtować się następująco:

  1. 130 000 - 5 000 = 125 000 
  2. 125 000 - 1 996,74 = 123 003,26 = 123 003 (podstawa opodatkowania)
  3. 120 000 * 17% = 20 400  
  4. 3 003 * 32% = 960,96
  5. 20 400 + 960,96 - 5 100 - 19 000= (-) 2 739,04 zł
  6. po zaokrągleniu zaliczka za marzec wynosi 0 zł.

Podstawa opodatkowania a obliczanie podatku progresywnego do końca 2021 roku

Przedsiębiorcy rozliczający się na zasadach ogólnych, czyli według zasad skali podatkowej (17% podatku do 85 528 zł dochodu, a powyżej tej kwoty - 32%) mogli od dochodu odliczyć składki na ubezpieczenie społeczne, a od podatku opłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne (7,75% podstawy ich wymiaru) oraz kwotę zmniejszająca podatek. Aby obliczyć podatek dochodowy (i tym samym podstawę opodatkowania) za dany okres rozliczeniowy, należy:

  1. Od kwoty przychodu od początku roku odjąć koszty od początku roku - otrzymamy kwotę dochodu.
  2. Od kwoty dochodu odjąć możliwą do rozliczenia stratę z lat ubiegłych oraz sumę zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w danym roku podatkowym (o ile nie były zaliczane do kosztów w KPiR). W ten sposób otrzymana podstawa opodatkowania zaokrąglana jest do pełnych złotych.
  3. Podstawa opodatkowania w kolejnym kroku podlega przemnożeniu przez 17% stawkę podatku do 85 528 zł dochodu.
  4. Od podatku odjąć sumę opłaconych w danym roku składek na ubezpieczenie zdrowotne (7,75% od podstawy, nie cała zapłacona składka) - otrzymujemy podatek należny za cały rok.
  5. Od kwoty podatku należnego od początku roku należy odjąć zaliczki zapłacone w poprzednich miesiącach oraz kwotę zmniejszającą podatek - uzyskujemy kwotę podatku za dany okres rozliczeniowy.
  6. Zaliczkę za dany okres rozliczeniowy zaokrąglamy do pełnych złotych - uzyskujemy kwotę podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego.

Przykład 2.

Przedsiębiorca Michał rozlicza podatek dochodowy na zasadach ogólnych. Jego przychody w miesiącu czerwcu wynosiły narastająco od początku roku 19 104,20 zł , a koszty 1 215,50 zł. Opłacił także w czerwcu składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 199,34 zł oraz zdrowotne 319,94 zł (275,51 zł podlega odliczeniu). Suma opłaconych do tego miesiąca składek na ubezpieczenie społeczne wynosi: 996,70, a na ubezpieczenie zdrowotne: 1 358,03. Natomiast suma opłaconych zaliczek na podatek dochodowy od początku roku wynosi 987,00. Zaliczka na podatek dochodowy za czerwiec będzie kształtowała się następująco:

  1. 19 104,20 - 1 215,50 = 17 888,70 
  2. 17 888,70 - 199,34 - 996,70 = 16 692,66 zaokrąglenie (16 692,66) = 16 693,00
  3. 16 693,00 * 17% = 2 837,81 
  4. 2 837,81 - 275,51 - 1 358,03 = 1 204,27
  5. 1 204,27 - 987,00 - 525,12 = -307,85
  6. brak zaliczki na podatek dochodowy

Podatek liniowy - jak kształtowana jest podstawa opodatkowania?

W przypadku rozliczania się na podstawie podatku liniowego, dochód opodatkowany jest według stałej stawki 19%. Jest to forma wybierana najczęściej przez przedsiębiorców osiągających wysokie dochody. Ze względu na preferencyjną stawkę podatku, przy tej metodzie rozliczania się z podatku dochodowego, przedsiębiorcy przysługuje jedynie odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne oraz stratę z lat ubiegłych. Nie ma również możliwości odliczenia kwoty wolnej od podatku.

Aby obliczyć wartość podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego (i tym samym podstawę opodatkowania), należy:

  1. Od kwoty przychodu od początku roku odjąć koszty od początku roku - otrzymamy kwotę dochodu.

  2. Od kwoty dochodu odjąć możliwą do rozliczenia stratę z lat ubiegłych oraz sumę zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w danym roku podatkowym (o ile nie były zaliczane do kosztów w KPiR). W ten sposób otrzymana podstawa opodatkowania zaokrąglana jest do pełnych złotych.

  3. Podstawa opodatkowania mnożona jest przez 19% stawkę podatku - otrzymujemy podatek należny za cały rok.

  4. Od kwoty podatku należnego od początku roku odjąć zaliczki zapłacone w poprzednich miesiącach - uzyskujemy kwotę podatku za dany okres rozliczeniowy.

  5. Zaliczkę za dany okres rozliczeniowy zaokrąglić do pełnych złotych - uzyskujemy kwotę podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego.

Przykład 2

Przedsiębiorca Maciek rozlicza się z działalności podatkiem liniowym. Jego przychody w miesiącu czerwcu wyniosły od początku roku 25 000 zł , a koszty 4 000 zł. Opłacił on również w czerwcu składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 199,34 zł. Suma opłaconych do tego miesiąca składek na ubezpieczenie społeczne wynosi: 996,70. Przedsiębiorca odlicza także stratę z lat ubiegłych w wysokości 1000 zł. Natomiast suma opłaconych zaliczek na podatek dochodowy od początku roku wynosi 1 351,00 zł. Podstawa opodatkowania oraz zaliczka na podatek dochodowy za czerwiec będą kształtowały się następująco:

  1. 25 000 - 4 000 = 21 000 
  2. 21 000 - 199,34 - 996,70 - 1 000,00 = 18 803,96 zaokrąglenie(18 803,96) = 18 804,00
  3. 18 804,00 * 19% = 3 572,76
  4. 3 572,76 - 1 351,00 = 2221,76
  5. zaokrąglenie (2221,76) = zaliczka na podatek dochodowy wynosi 2222 zł.

Od 2022 roku podatnik nie ma prawa do pomniejszenia podatku o wartość zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Podatek zryczałtowany a podstawa opodatkowania

Przy podatku zryczałtowanym, gdy podatnik prowadzi ewidencję przychodów, obliczanie podatku dochodowego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego jest o wiele prostsze niż w przypadku prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W takiej sytuacji, nie bierzemy pod uwagę kosztów, które podatnik poniósł, aby uzyskać przychód. Pod uwagę brana jest jedynie kwota przychodów z danego miesiąca, którą można ewentualnie pomniejszyć o zapłacone w danym okresie składki na ubezpieczenie społeczne.

Sposób w jaki liczona jest podstawa opodatkowania dla ryczałtu oraz wynikającą z niej zaliczkę na zryczałtowany podatek dochodowy krok po kroku:

  1. Przychody w poszczególnych stawkach ryczałtu należy podzielić przez łączny przychód osiągnięty w danym miesiącu. Wówczas zostanie wyliczona proporcja sprzedaży danej stawki do całości.

  2. Obliczamy składkę społeczną do odliczenia, czyli sumę składek społecznych zapłaconych w miesiącu za który liczony jest podatek i niewykorzystanych składek społecznych z poprzednich miesięcy

  3. Od kwoty przychodu danej stawki należy odjąć składkę społeczną do odliczenia, którą należy uprzednio pomnożyć przez wyliczoną wcześniej proporcję sprzedaży danej stawki do całości - wynik zaokrąglamy, wówczas uzyskamy podstawę opodatkowania dla danej stawki.

  4. Podstawa opodatkowania dla danej stawki pomnożyć należy przez stawkę i uzyskujemy podatek (wykaz stawek dla przychodów z konkretnych rodzajów działalności można znaleźć w załączniku do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne). Kwotę podatku zaokrąglamy do pełnych złotych - uzyskana kwota podlega wpłacie do urzędu skarbowego.

Przykład 3

Przedsiębiorca Radek rozlicza przychody z działalności zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Jego przychody w miesiącu czerwcu wyniosły odpowiednio: 

  • 10 000 zł dla sprzedaży opodatkowanej stawką 8,5%
  • 20 000 zł dla sprzedaży opodatkowanej stawką 5,5%. 

Opłacił on również w czerwcu składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 199,34 zł. Suma niewykorzystanych składek z poprzednich na ubezpieczenie społeczne wynosi: 120 zł. Natomiast suma opłaconych zaliczek na podatek dochodowy od początku roku wynosi 5 000 zł. Zryczałtowana zaliczka na podatek dochodowy za miesiąc czerwiec będzie kształtowała się następująco:

  1. 10 000 / 30 000 = 0,333333333333%
    20 000 / 30 000 = 0,666666666666%
  2. 199,34 + 120 = 319,34 zł
  3. 10 000 - 319,34 zł * 0,33333333333% = 9 893,55 zł
    20 000 - 319,34 zł * 0,666666666666% = 19 787,11 zł
  4. 9 893,55 * 8,5% = 840,95 zł
    19 787,11 * 5,5% = 1 088,29 zł
  5. 840,95 + 1 088,29 = 1 929,24 zł
  6. zaokrąglenie (1 929,24 zł) = 1 929 zł

Zaliczka na podatek dochodowy wynosi 1 241 zł.

W jaki sposób wyliczana jest podstawa opodatkowania i zaliczka w systemie wfirma.pl?

W celu wygenerowania zaliczki na podatek dochodowy w systemie wFirma.pl należy przejść do zakładki: START » PODATKI » PODATEK DOCHODOWY oraz wybrać opcję WYLICZ PODATEK. W wyświetlonym oknie należy wybrać okres za jaki ma zostać wyliczona zaliczka.

Podstawa opodatkowania

Po wyliczeniu zaliczki użytkownik może podejrzeć wyliczenia (w tym jaka jest podstawa opodatkowania) poprzez kliknięcie na opcję ZOBACZ SZCZEGÓŁY WYLICZENIA.

Podstawa opodatkowania

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów