W maju 2026 roku Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego ogłosił nowy nabór dla przedsiębiorców z sektora MŚP w ramach projektu Ekosystem Innowacji Dolina Rolnicza 4.0. Firmy mogą ubiegać się o atrakcyjne granty na innowacje, które pozwolą na wdrożenie nowoczesnych produktów lub usług. W artykule szczegółowo wyjaśniamy, jakie warunki należy spełnić, aby skutecznie pozyskać unijne wsparcie finansowe.
Jakie są założenia konkursu na granty na innowacje?
Instytucją odpowiedzialną za organizację naboru oraz przekazywanie wsparcia został Podlaski Fundusz Ekosystem Dolina Rolnicza 4.0 sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku. Ponieważ wszystkim zależy na jak najefektywniejszym wykorzystaniu środków do realizacji projektu, nawiązano współpracę na zasadzie partnerstwa z uczelniami i jednostkami naukowymi z regionu, takimi jak Uniwersytet w Białymstoku, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Politechnika Białostocka, a także Instytut Innowacji i Technologii Politechniki Białostockiej. Budżet pierwszego naboru wniosków to blisko 7 mln zł. Przedsiębiorcy, którym nie uda się złożyć wniosku do 28 sierpnia 2026 roku, mogą spróbować ponownie, ponieważ na początek 2027 roku zaplanowano ogłoszenie kolejnej rundy aplikacyjnej.
Kto jest uprawniony do złożenia wniosku?
Skoro nabór wniosków jest ogłaszany w ramach programu regionalnego województwa podlaskiego, o środki mogą ubiegać się wyłącznie mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (definicja MŚP została zawarta w Załączniku I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 roku uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu), które mają siedzibę lub oddział, a w przypadku podmiotów zarejestrowanych w CEIDG, stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej na terenie województwa podlaskiego, zgodnie z informacją ujawnioną w aktualnym na dzień złożenia wniosku dokumencie rejestrowym (KRS lub CEIDG).
Dodatkowo instytucja odpowiedzialna za ocenę wniosków sprawdzi, czy przedsiębiorca nie prowadzi tzw. wirtualnego biura (usługa outsourcingu obsługi biurowej bez konieczności fizycznej obecności wnioskodawcy w danym miejscu), co jest niedopuszczalne. Bez rozpatrzenia pozostanie wniosek przedsiębiorcy, na którym ciąży obowiązek zwrotu pomocy wynikający z decyzji Komisji Europejskiej uznającej taką pomoc za niezgodną z prawem lub rynkiem wewnętrznym.
Na co przeznaczyć granty na innowacje – katalog wydatków kwalifikowanych
Biorąc pod uwagę zakres rzeczowego projektu, na wsparcie mogą liczyć jedynie projekty, które finalnie doprowadzą do wprowadzenia na rynek nowych produktów lub usług. Przedsiębiorca, którego wniosek zostanie oceniony pozytywnie, otrzyma środki na:
- zakup usługi badawczo-rozwojowej (jest to element obligatoryjny każdego projektu, wydatki na ten cel muszą stanowić co najmniej 10% całego budżetu),
- zakup środków trwałych, które są niezbędne do osiągnięcia celów projektu (wyłączony jest zakup nieruchomości oraz środków transportu),
- zakup wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do wdrożenia wyników prac B+R.
Jakie branże podlegają wsparciu?
Już sam nazwa opracowania sugeruje, że o granty mogą ubiegać się jedynie firmy działające w ściśle określonych branżach. Sprawdźmy zatem, co kryje się pod pojęciami: FoodTech, AgriTech i HealthTech. Regulamin precyzyjnie określa, że projekt przedsiębiorcy musi być powiązany lub oddziaływać na:
- sektor medyczny (HealthTech), m.in.: diagnostykę chorób cywilizacyjnych, wytwarzanie produktów leczniczych, nowoczesne metody terapii, technologie inżynierii medycznej, biotechnologię/bioinformatykę – medycynę regeneracyjną, srebrną gospodarkę: rehabilitację, fizykoterapię, turystykę zdrowotną, implanty medyczne, Internet rzeczy w medycynie oraz inne technologie i rozwiązania mające zastosowanie w obszarze medycyny i zdrowia;
- przemysł rolno-spożywczy (Food Tech), m.in.: przemysł spożywczy związany z przetwórstwem i produkcją produktów żywnościowych w tym automatyzację i cyfryzację sektora spożywczego, technologie monitorowania jakości i bezpieczeństwa surowców i produktów gotowych, żywność wysokiej jakości, żywność tradycyjną, biożywność, żywność funkcjonalną i prozdrowotną;
- technologie dla rolnictwa (AgriTech), m.in.: wydajne rolnictwo i precyzyjna produkcja roślinna i zwierzęca, technologie i działania w obszarze: zrównoważona produkcja rolna, systemy monitorowania wydajności i jakości w produkcji roślinnej, zwierzęcej i przetwórstwie mleka, produkcja maszyn i urządzeń rolniczych, rolnictwo precyzyjne (Rolnictwo 4.0), cyfrowe technologie w rolnictwie oraz wykorzystanie surowców rolniczych na cele niespożywcze.
Należy pamiętać, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek udowodnienia, że jego projekt jest powiązany z jednym z powyższych sektorów gospodarki.
Ile można zyskać?
Jak można zauważyć, katalog wymogów formalnych, które musi spełnić przedsiębiorstwo, jest bardzo obszerny. Spójrzmy zatem, na co mogą liczyć firmy, które są w stanie im sprostać.
Maksymalna wartość grantu, o jaką można się ubiegać, to 800 tys. zł. Wymagany jest również wkład własny (15% wydatków kwalifikowanych), gdyż maksymalny poziom dofinansowania nie może przekroczyć 85% wartości wszystkich kosztów. Warto również wspomnieć, że przekazane wsparcie ma charakter pomocy de minimis, dlatego przedsiębiorca przed złożeniem wniosku powinien się zorientować, jak na przestrzeni ostatnich 3 lat wykorzystał ten rodzaj wsparcia. Warto przed złożeniem wniosku dobrze przemyśleć swoje przedsięwzięcie, gdyż bez względu na to, ile edycji programu Ekosystem Innowacji Dolina Rolnicza 4.0 się odbędzie, przedsiębiorcy może zostać udzielony tylko jeden grant.
Jakie są najważniejsze terminy podczas realizacji projektu?
Każdy projekt unijny musi być realizowany w ściśle określonych ramach czasowych. Poznaliśmy terminy składania wniosków w roku 2026, a także wstępną prognozę drugiego naboru (I kwartał 2027). Przejdźmy zatem do innych ważnych terminów określonych w regulaminie. Przedsiębiorca może przystąpić do realizacji projektu najszybciej dzień po podpisaniu umowy o dofinansowanie. Instytucja sprawdzi zatem, kiedy przedsiębiorca dokonał pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamówienia urządzeń, towarów lub usług związanych z realizacją projektu. Wszystkie wydatki mogą być ponoszone przez maksymalnie 16 miesięcy, ale niedłużej niż do 31 października 2028 roku. W przypadku zakupu usług badawczo-rozwojowych związanych z opracowaniem/rozwojem nowych produktów lub usług musi to nastąpić w terminie określonym we wniosku o udzielenie grantu, niepóźniej jednak niż w połowie okresu kwalifikowalności wydatków projektu. Przedsiębiorcy muszą również pamiętać, że po zakończeniu projektu będą zobowiązani do zachowania jego trwałości przez 3 lata.
Jak przebiega procedura wyboru wykonawców?
Wybór wykonawców w ramach projektu grantowego opiera się na zasadach przejrzystości, uczciwej konkurencji i bezstronności, z bezwzględnym zakazem udzielania zamówień podmiotom powiązanym kapitałowo lub osobowo oraz osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Proces wyboru przebiega w następujących krokach:
- szacowanie wartości zamówienia – przed złożeniem wniosku o grant wnioskodawca precyzyjnie szacuje wydatek, porównując co najmniej 2 zebrane i udokumentowane oferty/cenniki o porównywalnym przedmiocie,
- upublicznienie zapytania ofertowego– w przypadku zamówień o wartości przekraczającej 80 tys. zł netto (ustalonej z uwzględnieniem tożsamości przedmiotowej, czasowej i podmiotowej) po złożeniu wniosku o grant należy zamieścić zapytanie na stronie www.4podlaskie.pl oraz skierować je bezpośrednio do co najmniej 3 potencjalnych wykonawców,
- sformułowanie warunków i opisu – zapytanie musi zawierać jednoznaczny opis przedmiotu zamówienia (bez odniesień do konkretnych marek/patentów, chyba że dopuszczono rozwiązania równoważne), bezstronne warunki udziału oraz obiektywne kryteria oceny ofert,
- ocena ofert i wyjaśnienia – wybór dokonywany jest spośród ważnych ofert spełniających warunki. W przypadku podejrzenia rażąco niskiej ceny (np. odbiegającej o ponad 30% od średniej pozostałych ofert), wnioskodawca ma obowiązek wezwać oferenta do złożenia wyjaśnień. Zasada konkurencyjności zostaje spełniona także wtedy, gdy wpłynie tylko jedna prawidłowa oferta,
- dokumentacja i publikacja wyników – całość procedury wieńczy sporządzenie pisemnego protokołu wyboru ofert (zawierającego m.in. oświadczenia o braku konfliktu interesów i uzasadnienie wyboru), a informację o wybranym wykonawcy i cenie należy opublikować na portalu www.4podlaskie.pl
W artykule przedstawiliśmy kluczowe zasady oraz wymogi konkursu grantowego Ekosystem Innowacji Dolina Rolnicza 4.0, skierowanego do podlaskich mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność w obszarach HealthTech, FoodTech i AgriTech. Wsparcie sięgające maksymalnie 800 tys. i zł przeznaczone jest na projekty wdrażające innowacyjne produkty lub usługi, które obligatoryjnie obejmują zakup usług badawczo-rozwojowych stanowiących co najmniej 10% budżetu. Przedsiębiorcy zobowiązani są do wniesienia 15% wkładu własnego, a realizacja wszystkich zadań w projekcie musi nastąpić w czasie do 16 miesięcy (najpóźniej do 31 października 2028 roku).