Poradnik Przedsiębiorcy

Zawieszenie działalności gospodarczej a ZUS

Osoba prowadząca działalność gospodarczą, niezatrudniająca pracowników, ma możliwość jej zawieszenia na okres nie dłuższy niż 2 lata. Minimalny czas zawieszenia działalności przedsiębiorstwa to 30 dni, przy czym zgodnie z art. 14a ust. 1a Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jeżeli okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej obejmuje wyłącznie wszystkie dni lutego danego roku kalendarzowego, za minimalny okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przyjmuje się liczbę dni lutego przypadającą w danym roku kalendarzowym. Przedstawiamy, jakie obowiązki ma przedsiębiorca zawieszający działalność gospodarczą w ZUS.

Zawieszenie działalności gospodarczej - prawa i obowiązki

Zgodnie z przepisami Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednak w okresie trwania zawieszenia przedsiębiorca:

  • ma prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,
  • ma prawo przyjmować należności lub obowiązek regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej,
  • ma prawo zbywać własne środki trwałe i wyposażenie,
  • ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej,
  • wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa,
  • ma prawo osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej,
  • może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą.

Zawieszenie działalności gospodarczej - zgłoszenie

W celu zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca ma obowiązek złożyć do urzędu gminy wypełniony formularz CEIDG-1. Należy w nim zaznaczyć kwadrat 3 “wniosek o wpis informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej”, a w dalszej części wskazać datę rozpoczęcia zawieszenia oraz jego przewidywany okres (nie krótszy niż 30 dni, ale nieprzekraczający 2 lat). Konieczne jest także zaznaczenie, że w okresie zawieszenia nie będą zatrudniani pracownicy. Formularz może zostać złożony elektronicznie, informacje na ten temat są dostępne na stronie internetowej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej a ZUS

Na podstawie złożonego formularza CEIDG-1 informacja o zawieszeniu działalności gospodarczej do ZUS zostaje przesłana automatycznie, a ten przygotowuje odpowiednie dokumenty:

  • ZUS ZWPA - wyrejestrowanie płatnika składek,
  • ZUS ZWUA - wyrejestrowanie z ubezpieczeń przedsiębiorcy oraz ewentualnie osoby współpracującej,
  • ZSU ZCNA - wyrejestrowanie członków rodziny (jeżeli takie osoby zostały zgłoszone).

Przedsiębiorca dostanie pisemną informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o sporządzonych dokumentach.

Od dnia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie ma obowiązku opłacania składek ubezpieczeniowych aż do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Jeżeli zawieszenie działalności nastąpiło w tracie miesiąca, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy należy obliczyć proporcjonalnie do dni, w których działalność była prowadzona. Podstawa na ubezpieczenie zdrowotne pozostaje bez zmian, ponieważ składka jest niepodzielna i bez względu na okres prowadzonej działalności musi być opłacona w pełnej miesięcznej wysokości. W związku z powyższym w miesiącu zawieszenia należy złożyć deklarację rozliczeniową ZUS DRA.

W okresie zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca nie ma obowiązku opłacania składek ZUS, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, by opłacać je nadal na zasadzie dobrowolności. Jeżeli wyrazi taką chęć, może dobrowolnie podlegać ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu (przy dobrowolnym opłacaniu składek społecznych niemożliwe jest objęcie ubezpieczeniem chorobowym), a także ubezpieczeniu zdrowotnemu. W tym celu należy złożyć deklarację ZUS ZUA (ZUS ZZA, jeżeli zgłoszenie dotyczy tylko ubezpieczenia zdrowotnego) i wskazać właściwy kod tytułu ubezpieczenia. W okresie zawieszenia nie opłaca się ubezpieczenia wypadkowego.

Przedsiębiorca, który opłaca preferencyjne składki ZUS przy zawieszeniu działalności, nie traci do nich prawa, jednak okres zawieszenia wliczany jest do okresu prowadzenia działalności, czyli 24 miesiące niższych składek skraca się o okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.