Oprócz typowego urlopu bezpłatnego Kodeks pracy przewiduje możliwość udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego, którego celem jest wykonywanie pracy u innego pracodawcy. Ze względu na charakter wspomnianego urlopu mogą powstawać wątpliwości interpretacyjne. Dotyczą one m.in. zagadnienia: urlop bezpłatny w celu pracy u innego pracodawcy a chorobowe oraz ustalenia uprawnień pracownika do świadczeń chorobowych podczas wykonywania zadań w nowym podmiocie. Jakie są zasady postępowania w takich okolicznościach – więcej informacji na ten temat zawarto w artykule.
Udzielanie urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy – obowiązujące przepisy
Postępowanie odnoszące się do udzielania urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy zostało określone w Ustawie z 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy (dalej: kp).
Zasady udzielania urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy
Jak już wspomnieliśmy wyżej, w przypadku udzielania urlopów bezpłatnych, w tym urlopów w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy, właściwymi przepisami są unormowania kp.
Za zgodą pracownika, wyrażoną w postaci papierowej lub elektronicznej, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami.
Szczególny charakter urlopu bezpłatnego określonego w art. 1741 § 1 kp oznacza, że pracownik podejmujący zatrudnienie u nowego pracodawcy, na podstawie porozumienia między pracodawcami, nadal pozostaje u macierzystego pracodawcy w zatrudnieniu, z tym że stosunek pracy ulega zawieszeniu.
Pozostaje kwestia, kiedy omawiany urlop może mieć praktyczne zastosowanie? Przepisy kp nie zawierają katalogu takich okoliczności, można jednak wskazać sytuacje, w których będzie to korzystne rozwiązanie dla stron umowy o pracę.
Przykład 1.
Pracodawca zatrudnia pracownika, któremu – z powodu przejściowych trudności organizacyjno-ekonomicznych – nie jest w stanie zapewnić pełnego zatrudnienia. Okazało się, że istnieje możliwość czasowego zatrudnienia u innego pracodawcy. Pracodawca wystąpił do pracownika z propozycją udzielenia urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy w innym podmiocie zatrudniającym. Pracownik wyraził zgodę na takie rozwiązanie, w związku z tym macierzysty pracodawca zawarł z innym pracodawcą porozumienie na czas oznaczony dotyczące powierzenia pracownikowi pracy.
Udzielenie urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy będzie uzasadnione również w odniesieniu do pracodawców objętych współpracą – w przypadku gdy do realizacji zadań jednego z nich potrzebne jest okresowe wsparcie kadrowe drugiego pracodawcy.
W świetle art. 1741 § 1 kp podstawą zatrudnienia pracownika u innego pracodawcy jest:
- porozumienie zawarte między pracodawcami, w którym powinien być określony okres udzielenia urlopu bezpłatnego, wysokość wynagrodzenia i rodzaj wykonywanej pracy, na gruncie tych informacji pracownik może bowiem podjąć decyzję co do wyrażenia zgody na udzielenie mu urlopu,
- udzielenie pracownikowi urlopu bezpłatnego,
- odrębna umowa o pracę albo umowa cywilnoprawna zawarta pomiędzy pracownikiem i nowym pracodawcą.
Urlop bezpłatny w celu pracy u innego pracodawcy a chorobowe
Konstrukcja prawna urlopu bezpłatnego udzielonego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy – ze względu na swoją specyfikę – może niekiedy wzbudzać wątpliwości w przedmiocie właściwego stosowania przepisów. Jedną z takich kwestii jest ustalenie podmiotu właściwego do wypłaty pracownikowi świadczeń chorobowych. Można to zagadnienie rozpatrzyć na przykładzie urlopu bezpłatnego udzielonego pracownikowi na czas wykonywania pracy u innego pracodawcy.
Przykład 2.
Pracownikowi udzielono urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy na okres od 1 września do 30 listopada. W tym terminie pracownik wykonuje pracę u drugiego pracodawcy. Pracownik zachorował i był niezdolny do pracy od 25 listopada do 4 grudnia. Jak wyglądają uprawnienia pracownika do świadczeń chorobowych w tym przypadku?
W przedstawionej sytuacji pracownik, który zachorował w czasie urlopu bezpłatnego udzielonego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy, nie ma prawa do zasiłku chorobowego u macierzystego pracodawcy.
W czasie ww. urlopu bezpłatnego zasiłek chorobowy jest należny ze strony drugiego pracodawcy.
Przykład 3.
Uwzględniając okoliczności opisane w poprzedniej przykładowej sytuacji, pracownikowi będzie przysługiwał zasiłek chorobowy:
- u pracodawcy, u którego był zatrudniony w czasie urlopu bezpłatnego – za okres od 25 do 30 listopada,
- u macierzystego pracodawcy – za okres od 1 do 4 grudnia, czyli po zakończeniu urlopu bezpłatnego udzielonego w celu pracy u innego pracodawcy (za ten okres nie przysługuje zasiłek chorobowy z tytułu ustania zatrudnienia u drugiego pracodawcy).
Jak wynika z wyjaśnień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), zasady postępowania przedstawione w powyższym przykładzie stosuje się odpowiednio do wynagrodzenia chorobowego.
Urlop bezpłatny udzielony w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przekraczający okres zatrudnienia u tego pracodawcy a świadczenia chorobowe
Może się zdarzyć, że urlop bezpłatny udzielony w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy jest dłuższy niż okres zatrudnienia u tego pracodawcy. Taka sytuacja będzie miała wpływ wypłatę świadczeń chorobowych w przypadku niezdolności pracownika do pracy z powodu choroby.
Przykład 4.
Pracodawca udzielił pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy od 1 czerwca do 31 sierpnia. U drugiego pracodawcy pracownik pozostawał w zatrudnieniu od 1 czerwca do 21 sierpnia. Pracownik zachorował i był niezdolny do pracy od 19 sierpnia do 4 września. Pracownik wcześniej wykorzystał wynagrodzenie chorobowe, w związku z czym przysługuje mu prawo do zasiłku chorobowego. Jak wyglądają w takim wypadku uprawnienia zasiłkowe zatrudnionego? Pracownik może liczyć na zasiłek chorobowy wypłacany przez:
- drugiego pracodawcę – za okres od 19 do 21 sierpnia, tj. do końca zatrudnienia u tego pracodawcy,
- ZUS – w okresie od 22 do 31 sierpnia, a więc do zakończenia urlopu bezpłatnego (wypłata zasiłku po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego w związku z zakończeniem zatrudnienia u innego pracodawcy),
- pierwszego pracodawcę, który udzielił urlopu bezpłatnego – za okres od 1 do 4 września, czyli już po zakończeniu urlopu bezpłatnego udzielonego w celu pracy u innego pracodawcy (za ten okres nie przysługuje zasiłek chorobowy z ZUS w związku z ustaniem tytułu ubezpieczenia, czyli pracą u drugiego pracodawcy).
Urlop bezpłatny w celu pracy u innego pracodawcy a chorobowe - podsumowanie
Za zgodą pracownika, wyrażoną w postaci papierowej lub elektronicznej, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy.
Pracownik, który zachorował w czasie wskazanego urlopu, nie ma prawa do zasiłku chorobowego u macierzystego pracodawcy – zasiłek chorobowy jest natomiast należny ze strony drugiego pracodawcy. Jest ponadto możliwe, iż urlop bezpłatny udzielony w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy będzie dłuższy niż okres zatrudnienia u tego pracodawcy. W takiej sytuacji wypłata zasiłku chorobowego musi zostać odpowiednio skorygowana.
