Wymiar czasu pracy młodocianego w czasie wakacji

W okresie ferii letnich podobnie jak w czasie ferii zimowych, pracownicy młodociani mogą wykonywać pracę w większym wymiarze niż w trakcie roku szkolnego. Wynika to z faktu, że w czasie ferii nie odbywają się zajęcia szkolne, co pozwala na zwiększenie liczby godzin pracy. O tym jak rozliczyć wymiar czasu pracy młodocianego w czasie wakacji poniżej.

Kiedy przypada okres ferii letnich?

Co do zasady zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w szkołach rozpoczynają się w pierwszym powszednim dniu września, a kończą w najbliższy piątek po 20 czerwca. Jeżeli pierwszy dzień września wypada w piątek albo sobotę, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w najbliższy poniedziałek po 1 września. Jeżeli czwartek bezpośrednio poprzedzający najbliższy piątek po 20 czerwca jest dniem ustawowo wolnym od pracy, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w środę poprzedzającą ten dzień.

Ferie letnie rozpoczynają się w dniu następującym po dniu zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych i kończą się 31 sierpnia (§ 2 ust. 1, § 3 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 roku w sprawie organizacji roku szkolnego).

W 2026 roku ferie letnie trwają od 27 czerwca do 31 sierpnia.

Jak wynika z art. 92a ust. 1 Ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, ferie letnie, podobnie jak ferie zimowe, służą wypoczynkowi dzieci i młodzieży, a w szczególności wypoczynkowi organizowanemu w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączonemu ze szkoleniem lub pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, w kraju lub za granicą, w tym w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku.

Wymiar czasu pracy młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego

Młodociany niemający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Przygotowanie zawodowe może być realizowane w formie nauki zawodu lub w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy.

Czas pracy młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego:

1. do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin na dobę (30 godzin w tygodniu),

2. powyżej 16 lat nie może przekraczać 8 godzin na dobę (40 godzin w tygodniu).

Do czasu pracy młodocianego wlicza się czas nauki w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych, bez względu na to, czy odbywa się ona w godzinach pracy. Pracodawca jest obowiązany zwolnić młodocianego od pracy na czas potrzebny do wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych w związku z dokształcaniem się (art. 191 § 2, § 2², § 2³, art. 198 Kodeksu pracy).

Przykład 1.

Plan lekcji młodocianego w wieku 17 lat, zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego, przewiduje w poniedziałki zajęcia szkolne od godziny 08.00 do 12.35, czyli 4 godziny i 35 minut. W związku z tym, że czas zajęć szkolnych podlega wliczeniu do czasu pracy, w poniedziałki młodociany może świadczyć pracę przez 3 godziny i 25 minut, gdyż łącznie czas nauki i czas faktycznego świadczenia pracy nie mogą przekroczyć 8 godzin.

Przykład 2.

Młodociany, o którym mowa w przykładzie 1., w okresie ferii letnich, czyli wówczas, gdy nie odbywają się zajęcia szkolne, może efektywnie świadczyć pracę w poniedziałki oraz w pozostałe dni robocze w wymiarze do 8 godzin na dobę, gdyż w okresie ferii nie dochodzi do wliczenia czasu nauki do czasu pracy. 

Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny, pracodawca jest obowiązany wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut, wliczaną do czasu pracy. Obowiązek stosowania tej przerwy dotyczy zarówno okresu, w którym odbywają się zajęcia szkolne, jak i okresu ferii (art. 202 kp).

Przykład 3.

W okresie ferii letnich młodociany pracował po 6 godzin dziennie. W związku z tym w ramach tego czasu miał prawo do korzystania z przerwy w pracy wynoszącej 30 minut, wliczanej do czasu pracy. Oznacza to, że pracownik faktycznie świadczył pracę przez 5 godzin i 30 minut każdego dnia.

Wymiar czasu pracy młodocianego zatrudnionego przy wykonywaniu lekkich prac

Młodociany, który nie został zatrudniony w celu przygotowania zawodowego, może być zatrudniony na podstawie umowy o pracę przy wykonywaniu lekkich prac, czyli prac niepowodujących zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego, a także nieutrudniających młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego. Wykaz lekkich prac określa pracodawca po uzyskaniu zgody lekarza wykonującego zadania służby medycyny pracy; wykaz wymaga zatwierdzenia przez właściwego inspektora pracy. Pracodawca jest obowiązany zapoznać młodocianego z wykazem lekkich prac przed dopuszczeniem go do pracy (art. 200¹ § 1-3, § 5 kp).

Pracodawca powinien ustalić wymiar i rozkład czasu pracy młodocianego zatrudnionego przy lekkiej pracy, uwzględniając tygodniową liczbę godzin nauki wynikającą z programu nauczania, a także z rozkładu zajęć szkolnych młodocianego. Tygodniowy wymiar czasu pracy pracownika młodocianego w okresie odbywania zajęć szkolnych nie może przekraczać 12 godzin. W dniu uczestniczenia w zajęciach szkolnych wymiar czasu pracy młodocianego nie może przekraczać 2 godzin.

Natomiast wymiar czasu pracy młodocianego w okresie ferii szkolnych nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Dobowy wymiar czasu pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może jednak przekraczać 6 godzin.

Wymiar czasu pracy określony na powyższych zasadach obowiązuje także wtedy, gdy młodociany jest zatrudniony u więcej niż jednego pracodawcy. Przed nawiązaniem stosunku pracy pracodawca ma obowiązek uzyskania od młodocianego oświadczenia o zatrudnieniu albo o niepozostawaniu w zatrudnieniu u innego pracodawcy (200² kp).

Przykład 4.

Pracodawca zatrudniający młodocianego w wieku 16 lat, przy wykonywaniu lekkich prac, ustalił dla niego następujący rozkład czasu pracy, w okresie odbywania zajęć szkolnych:

• poniedziałek – 08.00-10.00,
• wtorek – 08.00-10.00,
• środa – 09.00-11.00,
• czwartek – 09.00-12.00,
• piątek – 13.00-16.00.

Przykład 5.

W okresie ferii letnich, w związku z nieodbywaniem zajęć szkolnych, pracodawca ustalił, dla młodocianego, o którym mowa w przykładzie 4., następujący rozkład czasu pracy, z zastosowaniem 6-godzinnej normy dobowej:

• poniedziałek – 08.00-14.00,
• wtorek – 08.00-14.00,
• środa – 08.00-14.00,
• czwartek – 08.00-14.00,
• piątek – 08.00-14.00.

Przykład 6.

Młodociany w wieku 17 lat, przed nawiązaniem stosunku pracy, przedłożył pracodawcy oświadczenie, że jest zatrudniony u innego pracodawcy, u którego:

• tygodniowy wymiar czasu pracy w okresie odbywania zajęć szkolnych wynosi 7 godzin,
• w dniu uczestniczenia w zajęciach szkolnych wymiar czasu pracy wynosi 1 godzinę,
• wymiar czasu pracy w okresie ferii szkolnych wynosi 4 godziny na dobę.

W związku z powyższym u drugiego pracodawcy:

1. tygodniowy wymiar czasu pracy w okresie odbywania zajęć szkolnych może wynosić nie więcej niż 5 godzin,

2. w dniu uczestniczenia w zajęciach szkolnych wymiar czasu pracy może wynosić nie więcej niż 1 godzinę,

3. wymiar czasu pracy w okresie ferii szkolnych może wynosić nie więcej niż 3 godziny na dobę.

Jaki jest wymiar czasu pracy młodocianego w czasie wakacji – podsumowanie

Przepisy o czasie pracy młodocianych zawierają odrębne regulacje od unormowań odnoszących się do ogółu pracowników, ponieważ osoby poniżej 18. roku życia, zgodnie z kp, wymagają szczególnej ochrony ze względu na rozwój psychofizyczny oraz obowiązek nauki. Odrębności dotyczące okresu ferii zimowych i letnich mają na celu pogodzenie wykonywania pracy z prawem do wypoczynku oraz regeneracji sił. Przepisy te chronią młodocianych przed nadmiernym obciążeniem pracą i potencjalnym zagrożeniem dla ich zdrowia oraz prawidłowego rozwoju.