Program Współpracy Interreg VI A Meklemburgia-Pomorze Przednie / Brandenburgia / Polska 2021–2027 – dotacje dla firm

Program współpracy Interreg VI A Meklemburgia – Pomorze Przednie/Brandenburgia to kluczowe narzędzie do wspierania zrównoważonego rozwoju oraz podnoszenia jakości życia na obszarach przygranicznych. Łączny budżet programu na lata 2021–2027 wynosi 116,4 mln euro. Środki te pochodzą z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Co do zasady wsparcie udzielane jest w formie dotacji w wysokości do 80% kosztów kwalifikowanych danego projektu. Poniżej przedstawimy najważniejsze założenia programu oraz zasady i tryb ubiegania się o wsparcie.

Jakie instytucje są zaangażowane we wdrażanie programu?

Zanim omówimy konkretne działania, sprawdźmy, kto jest odpowiedzialny za wdrażanie programu. Instytucją Zarządzającą, która odpowiada za system zarządzania, kontroli nad finansami, legalności oraz prawidłowość ponoszenia wydatków, a także osiąganie wskaźników, jest Ministerstwo Gospodarki, Infrastruktury, Turystyki i Pracy Meklemburgii – Pomorza Przedniego z siedzibą w Schwerinie. Po stronie polskiej za koordynację programu odpowiada Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Aby w sposób partnerski zarządzać programem, państwa odpowiedzialne za jego wdrożenie powołały Wspólny Sekretariat (z siedzibą w Löcknitz), który świadczy usługi zarówno w języku polskim, jak i niemieckim, w tym:

• prowadzi szkolenia oraz doradztwo dla potencjalnych beneficjentów oraz podmiotów już realizujących projekty,
• wspiera wnioskodawców w poszukiwaniu partnerów do realizacji projektu, 
• koordynuje proces składania wniosków, oceny oraz wyboru projektów,
• realizuje działania informacyjno-promocyjne na rzecz programu, 
• wspiera Komitet Monitorujący. 

Warto też wspomnieć o Regionalnych Punktach Kontaktowych, które wspierają potencjalnych beneficjentów/partnerów oraz wszystkich zainteresowanych z obszaru Brandenburgii oraz województwa zachodniopomorskiego. Ich rolą jest przede wszystkim udostępnianie podstawowych informacji o programie oraz pomoc w przygotowaniu szkicu projektu. Po stronie polskiej Regionalny Punkt Kontaktowy możemy znaleźć w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego. 

Należy jednak zaznaczyć, że z całej listy wymienionych podmiotów najważniejszą rolę odgrywa Wspólny Sekretariat, który doradza w zakresie szkiców projektów, które są składane w konkretnych naborach, a na etapie realizacji projektu monitoruje ich postęp rzeczowy i finansowy.   

Program Współpracy Interreg VI A - jakie zasady obowiązują?

Zasady ubiegania się o wsparcie w ramach programów Interreg różnią się nieco od konkursów ogłaszanych w ramach pozostałych programów zasilanych z budżetu Unii Europejskiej. W dalej części artykułu zwrócimy uwagę na kluczowe wymogi stawiane potencjalnym beneficjentom Programu Współpracy Interreg VI A Meklemburgia-Pomorze Przednie / Brandenburgia / Polska 2021–2027. Najważniejsza zasada projektu transgranicznego dotyczy partnerstwa. Nie ma takiej możliwości, aby przedsięwzięcie dotyczyło tylko jednego podmiotu. Projekt musi być realizowany przez co najmniej dwóch partnerów, po jednym z każdego kraju (Niemiec i Polski). Zawsze należy również wskazać partnera wiodącego, który przejmie odpowiedzialność za złożenie wniosku, podpisanie umowy oraz koordynację merytoryczną oraz finansową przedsięwzięcia. Ponadto z wniosku o dotację musi jednoznacznie wynikać, że współpraca partnerów obejmuje co najmniej 3 z niżej wymienionych obszarów: 

1. przygotowanie projektu (obowiązkowo)
2. realizacja (obowiązkowo),
3. personel,
4. finansowanie.

Partnerzy odpowiadają za wniesienie wkładu własnego, który może pochodzić zarówno ze środków własnych, jak i krajowych. Wniosek aplikacyjny składa się elektronicznie za pośrednictwem systemu Jems w języku polskim i niemieckim. Cechą charakterystyczną programu są szeroko stosowane uproszczone metody rozliczania wydatków. Co to oznacza w praktyce? Do rozliczania kosztów administracyjnych, personelu czy kosztów podróży stosuje się ryczałt. 

Bardzo ważne jest również miejsce realizacji projektu, które określono już w samej nazwie programu. Projekt musi być realizowany na obszarze objętym programem lub ewentualnie przynosić mu bezpośrednie korzyści. W Polsce będzie to podregion szczeciński i koszaliński, a w Niemczech – powiat Vorpommern-Greifswald, Vorpommern-Rügen i Mecklenburgische Seenplatte (Meklemburgia) oraz Uckermark, Barnim i Märkisch-Oderland (Brandenburgia). Program w zależności od osi priorytetowej dopuszcza do aplikowania przedsiębiorstwa (szczególnie MŚP), jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe, instytucje publiczne oraz uczelnie wyższe.

W ramach jakich priorytetów przedsiębiorcy mogą realizować Program Współpracy Interreg VI A 

Program Interreg VI A na pograniczu polsko-niemieckim skupia się na czterech filarach (priorytetach), które mają na celu niwelowanie barier granicznych i stymulowanie rozwoju regionalnego:

• Priorytet 1: Innowacyjność i transfer technologii – ten priorytet jest kluczowy dla budowania gospodarki opartej na wiedzy i koncentruje się na wspieraniu zdolności badawczych i wdrażaniu nowoczesnych technologii. Jeżeli chodzi o podmioty, które mogą ubiegać się o wsparcie, to jest to priorytet o największym potencjale dla sektora prywatnego. Przedsiębiorcy (szczególnie MŚP) mogą ubiegać się o wsparcie na projekty realizowane we współpracy z jednostkami naukowymi. Finansowane są m.in. działania z zakresu transferu technologii, cyfryzacji procesów oraz rozwoju innowacyjnych produktów, które znajdą zastosowanie po obu stronach granicy.
• Priorytet 2: Odporność na zmiany klimatu i ochrona przyrody – ma on na celu przystosowanie regionu do zmian klimatycznych oraz ochronę wspólnego dziedzictwa naturalnego i bioróżnorodności. Jeżeli chodzi o możliwość aplikowania o środki przez przedsiębiorców, to mogą oni uczestniczyć w projektach tylko jako partnerzy, jeśli ich rola przyczynia się do wspólnych celów ekologicznych, np. poprzez wdrażanie zielonych technologii w gospodarce wodnej lub ochronie przeciwpożarowej regionu przygranicznego. W dużej mierze wsparcie skierowane jest głównie do instytucji publicznych zarządzających zasobami naturalnymi.
• Priorytet 3: Edukacja, szkolenia i uczenie się przez całe życie – stawia na rozwój kompetencji mieszkańców pogranicza oraz dostosowanie systemów edukacji do potrzeb transgranicznego rynku pracy. Jest to priorytet, w ramach którego przedsiębiorcy mogą ubiegać się o wsparcie na działania związane z tworzeniem transgranicznych systemów praktyk i staży, organizować kursy językowe dla pracowników oraz wspólnie wypracowywać standardy kwalifikacji zawodowych uznawanych w obu krajach. Firmy są zatem kluczowym ogniwem w procesie kształcenia zawodowego.
• Priorytet 4: Kultura, turystyka i integracja mieszkańców – odpowiada przede wszystkim za wspieranie zrównoważonego rozwoju turystyki oraz wzmacnianie więzi między lokalnymi społecznościami. W przypadku przedsiębiorców ten priorytet powinien zainteresować przede wszystkim podmioty z branży turystycznej i kreatywnej. Dofinansowanie można uzyskać na tworzenie transgranicznych ofert turystycznych, promocję produktów lokalnych oraz ochronę zabytków.

Jakie przewidziano nabory wniosków w 2026 roku?

Nabór wniosków w Programie Interreg VI A Meklemburgia-Pomorze Przednie / Brandenburgia / Polska 2021–2027 prowadzony jest w trybie ciągłym. Potencjalni beneficjenci, którzy uzyskają „zielone światło” od Wspólnego Sekretariatu, mogą aplikować od 2 kwietnia do 30 listopada 2026 roku (do godz.16:00). Obecnie można składać wnioski w ramach następujących priorytetów:

• Priorytet 1: Aktywizacja transgranicznych potencjału innowacyjności – przede wszystkim dla podmiotów, które zamierzają opracować i wdrożyć innowacyjne rozwiązania transgraniczne;
• Priorytet 3: Umożliwienie lepszego uczestnictwa w transgranicznym życiu codziennym poprzez język, kulturę i turystykę – w celu szczegółowym 4.6: Kultura i zrównoważona turystyka (preferowane są projekty, które opracowują i wdrażają wspólne, innowacyjne rozwiązania cyfrowe związane z turystyką i kulturą oraz umożliwiają udział w działaniach transgranicznych w celu tworzenia sieci kontaktów między organizacjami turystycznymi, podmiotami świadczącymi usługi turystyczne oraz lokalnymi inicjatywami na rzecz promowania transgranicznej kultury i turystyki); 
• Priorytet 4: Wzmocnienie zaufania, wspólne kształtowanie rozwoju transgranicznego – w celu szczegółowym 6.1: Zdolność do współpracy (preferowane będą projekty, które umożliwiają udział w działaniach transgranicznych w celu zapewnienia mieszkańcom, przedsiębiorstwom i administracji przejrzystych informacji merytorycznych oraz doradztwa w zakresie podstawowych kwestii dotyczących transgranicznego życia codziennego i gospodarczego oraz wspólnie opracowują nowe strategie, plany działania i analizy dotyczące rozwoju transgranicznego we wszystkich dziedzinach życia).

W zależności od terminu złożenia wniosku maksymalny czas trwania projektu wynosi od 24 do 30 miesięcy. Okres realizacji projektu nie może być dłuższy niż do 30 czerwca 2029 r.

Program Współpracy Interreg VI A Meklemburgia-Pomorze Przednie / Brandenburgia / Polska 2021–2027 to doskonała okazja na pozyskanie wsparcia przez przedsiębiorców, którzy planują wspólne przedsięwzięcie z partnerem z Niemiec. Wszyscy zainteresowani aplikowaniem o środki powinni skontaktować się ze Wspólnym Sekretariatem lub Regionalnym Punktem Kontaktowym w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego. W roku 2026 przyjmowane są wnioski w ramach Priorytetu 1, 3 oraz 4.