Prawem podatnika jest dokonanie korekty zeznań dotyczących nieprzedawnionych lat podatkowych. W związku z tym pojawia się pytanie, czy jednorazowa amortyzacja w ramach korekty zeznania jest możliwa do zastosowania, gdy wcześniej wybrano inną metodę rozliczania środków trwałych.
Jednorazowa amortyzacja w ramach korekty zeznania – czy jest możliwa?
Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o PIT kosztami uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne), dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem art. 23.
W myśl art. 22a ust. 1 ustawy amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:
- budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością;
- maszyny, urządzenia i środki transportu;
- inne przedmioty
– o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.
Z przepisu art. 22h ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wynika, że odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem art. 22k, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji (wykazu), z zastrzeżeniem art. 22e, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór; suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których, zgodnie z art. 23 ust. 1, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Jak stanowi art. 22k ust. 7 ustawy o PIT, podatnicy w roku podatkowym, w którym rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 11, oraz mali podatnicy, mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych, w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50 000 euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych.
Podatnicy mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w ust. 7, nie wcześniej niż w miesiącu, w którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, lub stosować zasady określone w art. 22h ust. 4 (art. 22k ust. 8 ustawy o PIT).
Zgodnie z art. 22k ust. 10 ustawy o PIT pomoc, o której mowa w ust. 7, stanowi pomoc de minimis udzielaną w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.
Przeliczenia na złote kwoty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym wystąpiło zdarzenie, o którym mowa w tym przepisie, w zaokrągleniu do 1000 zł.
W świetle wyżej cytowanych przepisów z możliwości jednorazowej amortyzacji mogą skorzystać:
- mali podatnicy, lub
- podatnicy, którzy rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej.
Określenie „mały podatnik” zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o małym podatniku – oznacza to podatnika, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku również przychodu ze sprzedaży u zmarłego przedsiębiorcy; przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.
Brak możliwości zmiany metody amortyzacji poprzez korektę zeznania
W myśl art. 81 Ordynacji podatkowej, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.
W zakresie interesującego nas zagadnienia należy zwrócić uwagę na treść art. 22h ust. 2 ustawy o PIT. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu podatnicy, z zastrzeżeniem art. 22I i 22ł, dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji określonej w art. 22i-22k dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji; wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego.
Jedną z metod amortyzacji przewidzianą przez przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest tzw. jednorazowa amortyzacja.
Z przepisu tego wynika więc, że:
- wyboru metody amortyzacji środka trwałego dokonuje się przed rozpoczęciem amortyzacji;
- raz wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka, co oznacza zakaz zmiany metody amortyzacji w trakcie trwania tego procesu;
- przez metody amortyzacji, o których mowa w ustawie, rozumie się metody opisane w art. 22i-22k.
Ustawodawca w art. 22 h ust. 2 ustawy wprowadził jednak warunek, zgodnie z którym podatnicy dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji określonej w art. 22i-22k dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji, a wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Oznacza to zakaz zmiany metody amortyzacji w trakcie trwania tego procesu. Wybór metody amortyzacji powoduje konieczność jej stosowania do pełnego zamortyzowania danego środka. Stąd też korekta deklaracji podatkowej, która skutkuje zmianą metody amortyzacji, jest niedopuszczalna.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 28 sierpnia 2019 roku (nr 0115-KDIT3.4011.280.2019.1.PSZ).
Przykład 1.
Pan Paweł jest właścicielem samochodu ciężarowego zaliczanego do KŚT grupa 7. Jego wartość to 50 000 zł. Mężczyzna ma status małego podatnika. 1 stycznia 2025 roku rozpoczął amortyzację środka trwałego zgodnie z wykazem stawek na podstawie art. 22i ustawy o PIT. Po złożeniu deklaracji PIT za 2025 rok w lipcu 2026 roku postanowił skorygować deklarację i dokonać jednorazowej amortyzacji środka trwałego w grudniu 2025 roku. Czy działanie pana Pawła było poprawne? Pomimo że podatnik spełnia warunki do zastosowania jednorazowej amortyzacji, o której mowa w art. 22k ust. 7 ustawy o PIT, dokonanie wyboru amortyzacji na zasadach wynikających z art. 22i ustawy o PIT wyklucza możliwość zastosowania jednorazowej amortyzacji w ramach korekty zeznania.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać, że podjęcie decyzji o wyborze metody amortyzacji ma kluczowe znaczenie, ponieważ jest wiążące co do kolejnych lat podatkowych bez możliwości zmiany.
