Poradnik Przedsiębiorcy

Amortyzacja środków trwałych - na czym polega?

Środki trwałe wprowadzone do ewidencji środków trwałych firmy podlegają amortyzacji. Amortyzacja środków trwałych odbywa się w oparciu o przepisy ustawy o PIT, które wyróżniają kilka metod rozliczenia zużycia środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Sprawdźmy, jakie metody amortyzacji dopuszczają przepisy podatkowe.

Metody amortyzacji środków trwałych

Amortyzacja jest odzwierciedleniem kosztu stopniowego zużycia środków trwałych wyrażoną w miesięcznych odpisach amortyzacyjnych.

Przepisy ustawy o PIT dopuszczają metody amortyzacji takie jak:

  • metoda liniowa (art. 22i ust. 1 ustawy o PIT)

  • metoda liniowa przyspieszona (art. 22i ust. 2-7 ustawy o PIT)

  • metoda liniowa indywidualna (art. 22j ustawy o PIT)

  • metoda jednorazowa (art. 22f ust. 3 oraz art. 22k ust. 7 ustawy o PIT)

  • metoda degresywna (art. 22k ust. 1 i 2 ustawy o PIT)

Liniowa amortyzacja środków trwałych

Liniowa amortyzacja środków trwałych jest podstawową i najłatwiejszą z punktu widzenia podatnika. Przedsiębiorca dokonuje wówczas odpisów zgodnie ze stawką amortyzacyjną wynikającą z Wykazu stawek amortyzacyjnych stanowiącego załącznik do ustawy o PIT, co wynika wprost z art. 22i ust. 1 ustawy. Przy tej metodzie wszystkie odpisy amortyzacyjne co do zasady w każdym okresie amortyzacji są równe.

Przykład 1.

Przedsiębiorca będący czynnym podatnikiem VAT zakupił na cele firmowe laptop. Zakup został udokumentowany fakturą z 20 stycznia 2017 roku, gdzie wartości kształtują się następująco:

  • wartość netto: 3600 zł

  • podatek VAT 23%: 828 zł

  • wartość brutto: 4428 zł

Jak będzie przebiegała amortyzacja środka trwałego, jakim jest laptop - przy zastosowaniu metody liniowej?

Laptop zgodnie z KŚT powinien zostać przypisany do symbolu 491 - zespoły komputerowe. Jak wynika z Wykazu stawek amortyzacyjnych odpowiednią w tym przypadku będzie stawka 30% w skali roku.

Na wartość początkową laptopa będzie składała się wartość netto z faktury zakupu laptopa, podatnik miał bowiem prawo do odliczenia podatku VAT wynikającego z dokumentu zakupu.

Roczny odpis amortyzacyjny będzie wynosił 1080 zł (3600 x 30%).

Miesięczny odpis amortyzacyjny będzie wynosił: 90 zł.

Księgowanie odpisów amortyzacyjnych do kosztów będzie odbywało się przez 40 miesięcy, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu przyjęcia środka trwałego do użytku, czyli od lutego 2017 roku.

Ważne!

Odpisy amortyzacyjne mogą być księgowane przez podatnika w kosztach uzyskania przychodów co miesiąc lub co kwartał lub raz do roku. Decyzja w tej kwestii należy do samego przedsiębiorcy.

Liniowa przyspieszona amortyzacja środków trwałych

Art. 22i ust. 2-7 ustawy o PIT. Jak wynika z regulacji podane w Wykazie stawek mogą zostać podwyższone dla:

  • budynków i budowli używanych w warunkach:

    • pogorszonych - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,2;

    • złych - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,4;

Za pogorszone warunki używania budynków i budowli uważa się używanie tych środków trwałych pod ciągłym działaniem wody, par wodnych, znacznych drgań, nagłych zmian temperatury oraz innych czynników powodujących przyspieszenie zużycia obiektu.

 

Za złe warunki używania budynków i budowli uważa się używanie tych środków trwałych pod wpływem niszczących środków chemicznych, a zwłaszcza gdy służą one produkcji, wytwarzaniu lub przechowywaniu żrących środków chemicznych. Dotyczy to również przypadków silnego działania na budynek lub budowlę niszczących środków chemicznych rozproszonych w atmosferze, wodzie lub wydzielających się w postaci oparów, których źródłem są inne obiekty znajdujące się w pobliżu.

  • maszyn, urządzeń i środków transportu, z wyjątkiem morskiego taboru pływającego, używanych bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych albo wymagających szczególnej sprawności technicznej - przy zastosowaniu w tym okresie współczynników nie wyższych niż 1,4;

Przez maszyny, urządzenia i środki transportu wymagające szczególnej sprawności technicznej rozumie się te obiekty, które używane są w pracy na trzy zmiany, mimo że nie działają ze swej istoty w ruchu ciągłym, używane w warunkach terenowych, w warunkach leśnych, pod ziemią lub innych wskazujących na bardziej intensywne zużycie.

  • maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 4-6 i 8 KŚT poddanych szybkiemu postępowi technicznemu - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 2,0.

Przez maszyny i urządzenia grupy 4-6 i 8 KŚT poddane szybkiemu postępowi technicznemu rozumie się maszyny, urządzenia i aparaturę, w których zastosowane są układy mikroprocesorowe lub systemy komputerowe, spełniające założone funkcje dzięki wykorzystaniu w nich najnowszych zdobyczy techniki, a także pozostałą aparaturę naukowo-badawczą i doświadczalno-produkcyjną.

W przypadku punktu pierwszego oraz drugiego w razie wystąpienia bądź ustania warunków uzasadniających podwyższenie stawek, stawki te ulegają podwyższeniu lub obniżeniu od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające te zmiany. Natomiast w przypadku środków trwałych wymienionych w punkcie trzecim podatnicy mogą podwyższać stawki bądź rezygnować z ich stosowania począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji, albo od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego.

Artykuły z cyklu
„Środki trwałe w działalności gospodarczej”