Poradnik Przedsiębiorcy

Pomoc de minimis - sprawdź, czy i ile możesz dostać

W dobie aktualnie panującej sytuacji w kraju przedsiębiorcy szukają różnego rodzaju pomocy, które mogłyby utrzymać i dalej rozwijać prowadzony przez nich biznes. Jednym z takich sposobów jest pomoc de minimis. Sprawdźmy więc, na czym polega i jak ją uzyskać!

Czym jest pomoc de minimis?

Pomoc de minimis została uregulowana w rozporządzeniu Komisji Europejskiej. Najprościej rzecz ujmując, pomoc de minimis stanowi wsparcie publiczne, którego nie ma konieczności zgłaszać. Pojęcie pomocy de minimis wynika z zasady, że pomoc ta powinna być o stosunkowo niskiej wartości, nie zakłócać konkurencji ani nie wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

Pomoc de minimis udzielana jest w różnych formach, np:

  • szkolenia;

  • inwestycje;

  • zwolnienia podatkowe;

  • jednorazowa amortyzacja;

  • pożyczki i kredyty preferencyjne;

  • umorzenie odsetek ZUS i innych.

Każdy przedsiębiorca ma swój limit pomocy de minimis, jaką może otrzymać. Dlatego należy kontrolować każde wsparcie, które podatnik otrzymuje od organu udzielającego pomocy, i tym samym sprawdzać, czy nie jest ono pomocą de minimis i czy nie przekraczamy dopuszczalnego limitu. Co ważne, limit otrzymanej pomocy de minimis można zweryfikować w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Pomoc de minimis - do jakiej kwoty można otrzymać wsparcie?

Poprzednio wspomniane rozporządzenie jasno określa maksymalną kwotę pomocy, jaką państwo może udzielić jednemu podmiotowi gospodarczemu na przestrzeni 3 lat. Jest to kwota:

  • 200 tys. EUR brutto – dla firm pozostałych, które nie są wyłączone z uzyskania pomocy de minimis i nie obejmuje ich limit opisany poniżej;

  • 100 tys. EUR brutto – dla firm z sektora drogowego transportu towarów.

W sytuacji gdy podmiot świadczy usługi zintegrowane, tj. w których drogowy transport towarów jest tylko jednym z elementów usługi, np. usługi przeprowadzkowej, nie należy uznawać tego za usługi transportowe i wówczas limit dopuszczalnej pomocy wynosi 200 000 EUR.

W przypadku podmiotów zajmujących się transportem drogowym nie można udzielać pomocy de minimis przy zakupie pojazdów do transportu drogowego.

Pomoc de minimis - jak obliczyć wartość?

Podatnik korzystający z pomocy de minimis powinien przy ustalaniu wysokości uzyskanego dotychczas wsparcia każdorazowo brać pod uwagę bieżący rok podatkowy oraz 2 lata poprzednie. Przykładowo, wnioskując o pomoc w 2020 roku, należy zliczyć również pomoc udzieloną w latach 2019 i 2018. Pomocy uzyskanej wcześniej nie bierze się pod uwagę. Do puli należy zatem zaliczyć wszystkie środki otrzymane przez podatnika w ramach pomocy de minimis za badany okres. Nie ma znaczenia, jaka to była pomoc, jakie było jej źródło i cel jej wykorzystania, jeśli dotyczyła pomocy de minimis.

Aby stwierdzić, czy wnioskodawca, który ubiega się o pomoc de minimis, nie przekroczy dopuszczalnego limitu, organ udzielający wsparcia żąda przedstawienia – wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy – w szczególności:

  • wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie wnioskodawca otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat podatkowych, albo 

  • oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, lub

  • oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie.

Kiedy okaże się, że wnioskodawca ubiegający się o daną pomoc de minimis przekroczy nią limit, wówczas pomoc przewyższająca pułap nie zostanie podatnikowi udzielona.

Reasumując, jeżeli wnioskodawca aplikuje o pomoc de minimis, której wartość – łącznie z kwotą pomocy de minimis otrzymaną przez niego w okresie ostatnich 3 lat podatkowych – przekracza limit 200 tys. EUR, wówczas organ udzielający pomocy ma obowiązek odmówić udzielenia tego wsparcia we wnioskowanej kwocie. Możliwe jest jednak ograniczenie kwoty pomocy do wysokości, która nie przekraczałaby tego pułapu lub też udzielenie pomocy w pełnej kwocie w następnym roku (o ile pozwala na to limit). Trzeba wówczas wskazać kwotę pomocy de minimis, jaką może otrzymać wnioskodawca, pod warunkiem że w okresie od dnia ustalenia tej kwoty do dnia wystąpienia z nowym wnioskiem nie zostanie mu udzielona pomoc de minimis przez inny organ udzielający pomocy (zmniejszy to dostępną kwotę pomocy de minimis, którą może otrzymać, nie przekraczając dopuszczalnego limitu).

Standardowo na umowie pomocy znajduje się adnotacja informująca, że: „Pomoc, o której mowa […], stanowi pomoc de minimis, udzielaną w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis”. Zwykle też kwota pomocy jest wyrażona w euro, dzięki czemu łatwiej ją zliczyć do limitu.

Komu nie przysługuje pomoc de minimis?

Pomoc de minimis nie przysługuje:

  • przedsiębiorcom działającym w sektorze rybołówstwa i akwakultury, objętym rozporządzeniem Rady nr 104/2000/WE;

  • przedsiębiorstwom zajmującym się produkcją podstawową produktów rolnych wymienionych w Załączniku I do Traktatu Wspólnoty Europejskiej;

  • przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w sektorze przetwarzania i wprowadzenia do obrotu produktów rolnych wymienionych w Załączniku I do Traktatu Wspólnoty Europejskiej, jeżeli wielkość pomocy jest uzależniona od oceny lub ilości produktów zakupionych od pierwotnych producentów produktów rolnych lub wprowadzonych na rynek, bądź jej udzielenie jest uzależnione od przekazania jej producentom tych produktów;

  • na działalność związaną z wywozem do państw trzecich lub państw członkowskich, tzn. pomoc związaną bezpośrednio z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z taką działalnością;

  • na działalność uwarunkowaną pierwszeństwem korzystania z towarów krajowych w stosunku do towarów sprowadzonych z zagranicy.

Pomoc de minimis - otrzymane zaświadczenie

W każdym przypadku, o ile udzielana jest pomoc de minimis, wydane zostanie zaświadczenie potwierdzające ten fakt. Dzieje się to z urzędu. Zaświadczenie jest wydawane przez podmiot, który zapewnia taką pomoc w dniu:

  • jej przyznania;

  • wydania decyzji, jeśli pomoc udzielana jest na podstawie decyzji.

W sytuacji gdy pomoc de minimis przyznawana jest w formie ulgi podatkowej na podstawie aktu normatywnego, bez wymogu wydania decyzji, wówczas poświadczenie wydawane jest w terminie 2 miesięcy od dnia udzielenia pomocy. Wzór stosownych zaświadczeń o pomocy de minimis zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 20 marca 2007 roku w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.

Pomoc de minimis a jednorazowa amortyzacja

Jednorazowa amortyzacja w ramach pomocy de minimis przysługuje podatnikom, którzy rozpoczęli działalność, oraz małym podatnikom. Oznacza to, że podatnik, który otworzył działalność w 2020 roku, może skorzystać z jednorazowej amortyzacji wyłącznie w tym roku.

Małym podatnikiem jest przedsiębiorca, którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 EUR. W 2020 roku limit ten wynosi 8 747 000 zł (w zaokrągleniu do 1000 zł).

Korzystając z tej ulgi, podatnik ma prawo dokonać jednorazowej amortyzacji nabytych środków trwałych do wysokości limitu, który wynosi 50 tys. EUR. Przeliczenia limitu na złote dokonuje się według średniego kursu NBP z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedniego. W 2020 roku wynosi on 219 000 zł.

Limit jednorazowej amortyzacji, w sytuacji gdy podatnik nie korzysta z pomocy de minimis, wynosi 10 tys. zł.

Jednorazowa amortyzacja środków trwałych w ramach pomocy de minimis nie dotyczy jednak wszystkich składników majątku. Mogą zostać nią objęte wyłącznie środki trwałe należące do grup 3–8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), tj.:

  • grupa 3 – kotły i maszyny energetyczne;

  • grupa 4 – maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania;

  • grupa 5 – specjalistyczne maszyny, urządzenia i aparaty;

  • grupa 6 – urządzenia techniczne;

  • grupa 7 – środki transportu z wyłączeniem samochodów osobowych;

  • grupa 8 – narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie.

Jednorazowa amortyzacja de minimis nie dotyczy m.in. samochodów osobowych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Pomoc de minimis - księgowanie

Otrzymana pomoc de minimis nie podlega ewidencji księgowej. Natomiast podatnik może wykazać otrzymaną pomoc de minimis w KPiR, w kolumnie 17., która służy do ujmowania uwag. Kolumna ta jest generalnie neutralna i nie uwzględnia się jej przy wyliczeniu zobowiązania podatkowego. Jak wynika z objaśnień do KPiR, kolumna 17. przeznaczona jest do wpisywania uwag co do treści zapisów w kolumnach 2–16.

Mimo iż podatnik nie ma obowiązku wykazania pomocy de minimis w ewidencjach podatkowych, jest zobligowany do przechowywania dokumentacji związanej z otrzymaną pomocą de minimis ze względu na pilnowanie limitu pomocy de minimis.