Czy procedura VAT-marża przy sprzedaży zwierząt jest możliwa?

Szczególną metodą rozliczania podatku należnego w przypadku obrotu wybranymi towarami jest procedura VAT-marża. Wiele wątpliwości przedsiębiorców budzi jednak kwestia, czy taką metodę można zastosować również w przypadku sprzedaży zwierząt. W poniższym artykule wyjaśniamy, kiedy procedura VAT-marża przy sprzedaży zwierząt jest dopuszczalna w świetle przepisów.

Przepisy dotyczące procedury VAT-marża

W pierwszej kolejności wskażmy, że jak stanowi art. 120 ust. 4 ustawy o VAT, w przypadku podatnika dokonującego dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika w ramach prowadzonej działalności, w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.

Przepis art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy podaje, że przez kwotę sprzedaży rozumie się całkowitą kwotę, którą podatnik otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów od nabywcy lub osoby trzeciej, wliczając w to otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty bezpośrednio związane z tą dostawą, podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze oraz koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, którymi podatnik obciąża nabywcę, z wyłączeniem kwot, o których mowa w art. 29a ust. 7.

Stosownie do art. 120 ust. 1 pkt 6 ustawy przez kwotę nabycia rozumie się wszystkie składniki wynagrodzenia, o których mowa w pkt 5, które dostawca towarów otrzymał lub ma otrzymać od podatnika.

Dla potrzeb stosowania szczególnej procedury w zakresie dostawy towarów używanych ustawodawca w art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy określił, że przez towary używane rozumie się ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie, inne niż określone w pkt 1-3 oraz inne niż metale szlachetne lub kamienie szlachetne (CN 7102, 7103, 7106, 7108, 7110, 7112), (PKWiU 24.41.10.0, 24.41.20.0, ex 24.41.30.0, ex 32.12.11.0, ex 32.12.12.0 i 38.11.58.0).

Opodatkowanie w systemie marży jest ograniczone do pewnej kategorii towarów używanych, oraz istotne jest przy tym, od kogo towary używane zostały nabyte.

Stosownie do art. 120 ust. 10 ustawy przepisy ust. 4 i 5 dotyczą dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków, które podatnik nabył od:

1. osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem, o którym mowa w art. 15, lub niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej;
2. podatników, o których mowa w art. 15, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, art. 113 lub art. 113a;
3. podatników, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana zgodnie z ust. 4 i 5;
4. podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2, art. 113 lub art. 113a;
5. podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w ust. 4 i 5, a nabywca ma dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.

Ta szczególna procedura dotyczy tylko dostawy towarów używanych, które podatnik nabył od określonej kategorii podmiotów. Należy podkreślić, że do stosowania szczególnej procedury opodatkowania marżą uprawnieni są podatnicy, którzy dokonują dostawy towarów nabytych w okolicznościach wymienionych w art. 120 ust. 10 ustawy. Zgodnie z przepisem art. 120 ust. 4 ustawy warunkiem niezbędnym do zastosowania procedury VAT marża jest to, aby towary zostały nabyte w celu odsprzedaży.

Procedura VAT-marża przy sprzedaży zwierząt w świetle przepisów

Procedura VAT-marża ma zastosowanie do dostawy towarów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT odpłatna dostawa towarów to przeniesienie prawa do dysponowania towarem jak właściciel. Natomiast w myśl art. 2 pkt 6 ustawy towary to rzeczy oraz wszelkie postaci energii.

Przechodząc na grunt przepisów prawa cywilnego, możemy wskazać, że zgodnie z art. 45 Kodeksu cywilnego rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty materialne.

W związku z powyższym wyjaśnienia wymaga, czy za towary używane można uznać żywe zwierzęta. Z przepisów Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt wynika, że zwierzę nie jest rzeczą, lecz w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy. Oznacza to, że na gruncie podatkowym zwierzęta traktowane są jako rzeczy.

W tym miejscu trzeba wskazać na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/02 (Förvaltnings AB Stenholmen v. Riksskatteverket), w którym postanowiono, że przepisy dyrektyw dotyczące opodatkowania towarów używanych należy interpretować w ten sposób, aby obejmowały one również dostawę żywych zwierząt, także w przypadku, gdy podatnik poddaje je odpowiedniemu treningowi (w sprawie chodziło o konie kupowane od rolników i ujeżdżane przez podatnika).

Warto również przywołać treść interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 25 listopada 2011 roku (nr ITPP2/443-1199/11/AK):

„Z treści wniosku wynika, iż prowadzi Pan jednoosobową działalność i chciałby zakres swoich usług poszerzyć o usługi pośrednictwa w sprzedaży gołębi pocztowych (PKWiU 01.25.10-20.50). Działalność byłaby oparta o umowę komisu, czyli miałaby charakter dostawy towaru.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa, stwierdzić należy, że sprzedając gołębie pocztowe, jako ruchome dobra materialne spełniające definicję towarów używanych, o których mowa w art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, w sytuacji, gdy zostaną one nabyte od podmiotów określonych w art. 120 ust. 10 ustawy, jako podstawę opodatkowania podatkiem przy takiej dostawie można zastosować marżę, stanowiącą różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszoną o kwotę podatku”.

Powyższe oznacza, że w przypadku sprzedaży zwierzęcia zakupionego uprzednio w celu dalszej odsprzedaży możliwe jest zastosowanie procedury VAT-marża.

Przykład 1.

Pan Jan w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zakupił konia wyścigowego od osoby fizycznej. Po dwóch miesiącach zwierzę zostało sprzedane na rzecz innego przedsiębiorcy. Czy w opisanym przypadku mężczyzna może zastosować procedurę VAT-marża? Tak, może on zastosować wspomnianą procedurę, ponieważ zostały spełnione wszystkie ustawowe warunki:

• zwierzę stanowi towar używany w rozumieniu ustawy o VAT,
• zwierzę zostało zakupione od osoby prywatnej nieprowadzącej działalności,
• zwierzę zostało zakupione w celu dalszej odsprzedaży.

W rezultacie pan Jan zapłaci podatek VAT od różnicy pomiędzy ceną sprzedaży a ceną nabycia konia.

Podsumowując, możliwe jest zastosowanie omawianej procedury VAT-marża do przypadku odpłatnego zbycia zwierząt, o ile zostały one nabyte od podmiotów określonych w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT oraz zostały zakupione w celu dalszej odsprzedaży.