Sprzedaż samochodu przez VAT marża - ogólne zasady stosowania

Jeszcze do niedawna organy podatkowe stały na stanowisku, że nabycie środka trwałego np. samochodu osobowego oraz jego dalsza odsprzedaż przez podatnika, nie prowadzącego sprzedaży samochodów jako towarów handlowych, nie może odbyć się poprzez zastosowanie przy sprzedaży procedury VAT marża. Jednakże wiele linii orzeczniczych zliberalizowało dotychczasowe stanowiska i uznaje za prawidłowe dokonanie tego typu sprzedaży pod pewnymi warunkami. Sprawdźmy, jakie zasady obowiązują sprzedaż samochodu przez VAT marża.

Sprzedaż poprzez procedurę VAT marża

W myśl art. 120 ust. 4 ustawy o VAT jeżeli podatnik sprzedaje:

towary używane,
dzieła sztuki,
przedmioty kolekcjonerskie,
antyki,

- zakupione wcześniej w ramach prowadzonej działalności, w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem VAT jest różnica między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku, stanowiąca marżę sprzedaży.

Z kolei przez pojęcie towary używane należy rozumieć dobra nadające się do dalszego użytkowania w aktualnym stanie lub po przeprowadzaniu naprawy z wyjątkiem: dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich, antyków, metali i kamieni szlachetnych.

Zobacz też:

Podmioty uczestniczące w procedurze VAT marża

Zgodnie art. 120 ust. 10 ustawy o VAT procedura sprzedaży za pomocą VAT marża dotyczy dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków, które podatnik nabył od:

osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem, o którym mowa w art. 15, lub niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej,
podatników, o których mowa w art. 15, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113,
podatników, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana zgodnie z ust. 4 i 5,
podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113,
podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w ust. 4 i 5, a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.

Kiedy możliwa jest sprzedaż samochodu przez VAT marża?

Ugruntowane linie orzecznicze wskazują, iż sprzedaż samochodu przez VAT marża, zakładając, że pojazd był używany i stanowił składnik majątku firmowego, przez podatnika nieprowadzącego sprzedaży samochodów, może być dokonana, jeżeli:

nabywca użytkuje dany samochód dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej,
istnieje zamiar odsprzedaży już w momencie nabycia, nie musi to być jednak cel pierwszorzędny,

Przykładowo przedsiębiorca będący czynnym podatnikiem VAT zakupił samochód w systemie VAT-MARŻA. W momencie zakupu przeznaczył go w przyszłości na dalszą sprzedaż. Samochód został wprowadzony do ewidencji środków trwałych. Następnie po czasowym wykorzystaniu na cele prowadzonej działalności gospodarczej został sprzedany za pomocą procedury VAT-MARŻA. Samochód firmowy w momencie sprzedaży jest w stanie umożliwiającym jego dalsze użytkowanie.

Warto wskazać, iż ustawa o VAT nie zawiera ograniczeń, powodujących brak możliwości opodatkowania sprzedaży samochodu firmowego za pomocą procedury VAT marża w sytuacji, gdy przedsiębiorca nie posiada stosownego wpisu w CEIDG wskazującego na działalność w zakresie handlu samochodami.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 2 stycznia 2015 r. o sygn. ITPP2/443-1250/14/KT oraz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 września 2017 r., o sygn. 0115-KDIT1-2.4012.461.2017.1.AD. W jednej z nich przeczytać można:

"(...) Warto także wskazać, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt C-280/04 stwierdził, że pierwszorzędnym celem nabycia samochodu osobowego niekoniecznie musi być cel odsprzedaży. Ponadto TSUE przyjął stanowisko, że przedsiębiorstwo, które nabyło używany pojazd w celu przeznaczenia go na potrzeby swojej działalności, a następnie w ramach zwykłego wykonywania działalności gospodarczej odsprzedaje pojazd i odsprzedaż ta nie jest w chwili nabycia głównym celem, a jedynie celem drugorzędnym, może dokonać odsprzedaży tego pojazdu korzystając z procedury VAT marża. Jak zatem widać, Trybunał Sprawiedliwości w stanie faktycznym analogicznym do zaprezentowanego w niniejszym wniosku, przyznał prawo do zastosowania procedury VAT marża, więc nie ulega wątpliwości, że sprzedając używany samochód osobowy nabyty od osoby niebędącej podatnikiem podatku VAT (bez możliwości odliczenia podatku VAT) może zastosować procedurę VAT marża.

W związku z powyższym, będzie Panu przysługiwać prawo do zastosowania szczególnej procedury VAT- marża przewidzianej w art. 120 ust. 4 ustawy."

Możliwość zwolnienia z podatku VAT przy sprzedaży składnika majątku

Oprócz powyższych uwarunkowań, należy jeszcze pamiętać o jednej kwestii. Skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania używanego składnika majątku, nabytego celem odsprzedaży jest możliwe pod warunkiem, gdy:

składniki majątku były wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej zwolnionej z podatku VAT,
przy zakupie, imporcie lub wytworzeniu tych składników majątku nie przysługiwało nabywcy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W przeciwnym wypadku, sprzedaż samochodu firmowego będzie opodatkowana stawką VAT 23%.

Zakup samochodu w systemie VAT marża bez odliczenia podatku VAT

Jeżeli czynny podatnik VAT zakupi samochód na cele prowadzonej działalności gospodarczej na podstawie faktury VAT marża, wówczas nie będzie mógł dokonać odliczenia podatku VAT z danej faktury, ponieważ faktura VAT marża nie zawiera wyszczególnionej kwoty podatku VAT możliwej do odliczenia, a jedynie końcową kwotę brutto zawierającą wartość pojazdu wraz z podatkiem VAT marża.

Ujęcie w JPK V7 sprzedaży samochodu poprzez VAT marża

Dokonując sprzedaży za pomocą procedury VAT marża, należy pamiętać, że dla właściwego ujęcia danej transakcji dostawy w deklaracji VAT, należy:

rozliczenie podatku VAT należnego w pozycji 19 (podstawa opodatkowania) ująć wyłącznie wartość marży netto będącą w tym wypadku podstawą opodatkowania,
rozliczenie podatku VAT należnego w pozycji 20 (podatek należny) ująć wyłącznie wartość podatku VAT liczonego od marży netto,
wskazać art. 119 lub 120 ust. 4 lub 5 ustawy, w zależności co było przedmiotem sprzedaży.

Marża:

brutto stanowi różnicę pomiędzy wartością zakupu samochodu a wartością jego sprzedaży,
netto to marża brutto pomniejszona o podatek VAT

a podatek VAT należy ustalić poprzez podzielenie marży brutto przez 1,23 (gdzie 23 w części setnej to stawka VAT, jaką podlegają opodatkowaniu sprzedaż).

Przykład 1.

Firma XYZ zakupiła z zamiarem dalszej odsprzedaży samochód osobowy na podstawie faktury VAT marża o wartości 20 000 zł i na podstawie takiej samej procedury zamierzano go sprzedać. Sprzedaż samochodu przez VAT marża została wyceniona na 25 000 zł. Ile wyniesie należny podatek VAT oraz jak wykazać w JPK sprzedaż?

Obliczenia: