Czy system kontroli dostępu jest bezpieczny? 9 elementów, które warto sprawdzić

Wielkość tekstu:

System kontroli dostępu (SKD) ma chronić obiekt przed wejściem osób nieuprawnionych. Jednak skuteczność zabezpieczeń zależy nie tylko od urządzeń zamontowanych przy drzwiach, lecz także od sposobu zarządzania dostępem, ochrony komunikacji i reakcji na sytuacje awaryjne. Nawet zaawansowana instalacja wymaga właściwej konfiguracji i regularnego nadzoru. Jak zatem ocenić, czy system kontroli dostępu skutecznie chroni budynek i spełnia wymagania bezpieczeństwa organizacji? Warto zweryfikować dziewięć poniższych obszarów.

1. Czy zgubioną kartę można szybko zablokować?

Zgubienie karty dostępu nie musi oznaczać zagrożenia dla bezpieczeństwa obiektu, pod warunkiem, że organizacja może szybko ją unieważnić. Istotne jest więc nie samo zablokowanie identyfikatora, ale również sposób przekazania informacji o zmianie uprawnień do urządzeń obsługujących przejścia.

Warto przeanalizować konkretny scenariusz: pracownik zgłasza utratę karty, administrator blokuje identyfikator, a system aktualizuje uprawnienia w sterownikach. Należy przy tym uwzględnić urządzenia pracujące bez aktywnego połączenia z serwerem i sprawdzić, kiedy otrzymają informację o blokadzie.

Podobna procedura powinna obowiązywać przy zakończeniu zatrudnienia lub współpracy z podwykonawcą. W takich sytuacjach szczególne znaczenie ma sprawne cofanie dostępu do wszystkich przypisanych użytkownikowi stref.

2. Czy użytkownicy mają dostęp wyłącznie do wyznaczonych stref?

Samo posiadanie ważnego identyfikatora nie powinno oznaczać swobodnego poruszania się po całym obiekcie. Pracownik administracji może potrzebować dostępu do biur i sal konferencyjnych, ale niekoniecznie do serwerowni czy pomieszczeń technicznych.

Dlatego należy sprawdzić, czy system umożliwia nadawanie uprawnień zgodnie z rolą użytkownika, miejscem pracy i harmonogramem obowiązków. Takie podejście opiera się na zasadzie minimalnych uprawnień (least privilege), zgodnie z którą każda osoba otrzymuje dostęp wyłącznie do niezbędnych stref.

3. Czy komunikacja między urządzeniami jest zabezpieczona?

Gdy użytkownik przykłada kartę do czytnika, urządzenie przekazuje informacje do sterownika, który weryfikuje uprawnienia i podejmuje decyzję o otwarciu przejścia. Bezpieczeństwo tej wymiany danych zależy między innymi od zastosowanego standardu komunikacji oraz konfiguracji instalacji.

Jednym z rozwiązań stosowanych w systemach KD jest OSDP (Open Supervised Device Protocol). Standard ten obsługuje dwukierunkową komunikację i nadzór nad połączeniem, a w trybie Secure Channel również szyfrowanie AES-128.

Przy ocenie bezpieczeństwa warto więc ustalić:

  • jakie protokoły wykorzystuje instalacja,
  • jakie mechanizmy ochrony transmisji są aktywne,
  • w jaki sposób zabezpieczono komunikację między urządzeniami a oprogramowaniem zarządzającym.

4. Czy wiadomo, kto zmieniał uprawnienia w systemie?

Administratorzy mogą tworzyć konta, przyznawać uprawnienia i modyfikować konfigurację przejść, dlatego zakres ich dostępu powinien być jasno określony.

Dobrym rozwiązaniem jest stosowanie indywidualnych kont administracyjnych i podziału obowiązków. Przykładowo pracownik recepcji może obsługiwać rejestr gości, natomiast zarządzanie strefami technicznymi pozostaje w gestii administratora bezpieczeństwa.

Istotna jest także historia operacji, umożliwiająca ustalenie:

  • kto nadał lub odebrał uprawnienie,
  • kiedy dokonano zmiany,
  • jakiego użytkownika lub przejścia dotyczyła operacja.

5. Czy system wykrywa próby nieautoryzowanego wejścia?

Odmowa dostępu osobie bez wymaganych uprawnień to podstawowa funkcja systemu KD. Jednak naruszenie bezpieczeństwa może przybrać również inną formę, na przykład nieautoryzowanego otwarcia drzwi, ich przetrzymania lub próby ingerencji w urządzenia.

W zależności od konfiguracji system może rejestrować takie zdarzenia i generować alarmy. Pracownik ochrony lub administrator otrzymuje wówczas informację umożliwiającą podjęcie dalszych działań.

Osobnym zagrożeniem jest tailgating, czyli wejście osoby nieuprawnionej za użytkownikiem posiadającym identyfikator. W strefach wymagających dodatkowej ochrony stosuje się między innymi bramki, śluzy i czujniki przejścia. Uzupełnieniem może być funkcja anti-passback, która kontroluje sekwencję użycia identyfikatora i ogranicza możliwość jego nieprawidłowego wykorzystania. Nie zastępuje ona jednak fizycznych zabezpieczeń przed przejściem kilku osób przy jednej autoryzacji.

6. Czy po incydencie można ustalić przebieg zdarzeń?

Załóżmy, że w magazynie doszło do nieuprawnionego wejścia. Aby wyjaśnić incydent, trzeba ustalić, kiedy nastąpiło zdarzenie, jakiego identyfikatora użyto oraz czy system zarejestrował inne nieprawidłowości.

Dlatego istotna jest historia zdarzeń obejmująca próby wejścia, odmowy dostępu, alarmy i operacje administracyjne. Zapisane informacje powinny być łatwe do wyszukania i przeanalizowania, z uwzględnieniem zasad przechowywania danych obowiązujących w organizacji.

Przydatną funkcją jest również integracja z monitoringiem wizyjnym CCTV, umożliwiająca powiązanie zdarzeń dostępowych z obrazem z kamer. Ułatwia to weryfikację incydentów oraz przygotowanie dokumentacji na potrzeby audytów bezpieczeństwa.

7. Czy system działa także w przypadku awarii sieci?

Awaria sieci lub utrata połączenia z serwerem nie musi oznaczać zatrzymania kontroli dostępu. W wielu instalacjach stosuje się sterowniki wyposażone w lokalną pamięć uprawnień, które mogą pracować autonomicznie.

W takim trybie urządzenie weryfikuje dostęp na podstawie zapisanej konfiguracji, a informacje o zdarzeniach przechowuje w buforze. Po przywróceniu łączności dane mogą zostać przesłane do centralnego systemu.

Osobnej oceny wymaga zachowanie instalacji przy zaniku zasilania. Znaczenie mają zasilanie awaryjne, działanie zamków oraz integracja z systemem sygnalizacji pożarowej. Przyjęte scenariusze muszą uwzględniać bezpieczeństwo osób i wymagania dotyczące ewakuacji.

8. Czy system jest aktualizowany i objęty opieką techniczną?

System kontroli dostępu jest zwykle inwestycją na wiele lat. W tym czasie zmieniają się wymagania organizacji, pojawiają się nowe wersje oprogramowania i możliwości rozbudowy instalacji. Dlatego przy ocenie bezpieczeństwa należy uwzględnić również sposób jej utrzymania.

Warto zweryfikować, czy producent:

  • regularnie rozwija oprogramowanie,

  • udostępnia aktualizacje,

  • posiada procedury reagowania na zgłoszone podatności.

Nie bez znaczenia pozostają dostępność serwisu, możliwość diagnostyki urządzeń oraz zakres wsparcia technicznego.

Przykładem jest Unicard Systems, polski producent oprogramowania i urządzeń kontroli dostępu. Oferuje lokalny system UniKD oraz chmurową platformę impero 360®. W przypadku impero 360® aktualizacje aplikacji są uwzględnione w abonamencie.

9. Czy system spełnia wymagania dotyczące bezpieczeństwa obiektu?

Nie każdy obiekt wymaga identycznego poziomu zabezpieczeń. Inne zagrożenia występują w budynku biurowym, a inne w zakładzie przemysłowym, szpitalu czy obiekcie infrastruktury krytycznej. Dlatego ocena systemu KD powinna uwzględniać przeznaczenie chronionych stref oraz skutki ewentualnego naruszenia dostępu.

Jednym z punktów odniesienia jest norma PN-EN 60839-11-1, która określa wymagania funkcjonalne i stopnie zabezpieczenia elektronicznych systemów kontroli dostępu. Przy analizie dokumentacji warto zweryfikować deklarowany stopień zabezpieczenia i zakres zgodności z normą.

Dla organizacji objętych regulacjami NIS2 lub CER istotne są także procedury zarządzania ryzykiem, nadzór nad dostępem do chronionych zasobów i dokumentowanie incydentów. System kontroli dostępu może stanowić element realizacji tych procesów, jednak jego wdrożenie nie oznacza automatycznego spełnienia wszystkich obowiązków prawnych.

Czy system kontroli dostępu jest bezpieczny? Podsumowanie

Aby sprawdzić, czy system kontroli dostępu skutecznie chroni obiekt, warto przyjrzeć się jego działaniu w praktyce. Czy można szybko zablokować zgubioną kartę? Czy system wykrywa próby nieuprawnionego wejścia? Czy działa również w przypadku awarii? Takie pytania pomagają ocenić poziom zabezpieczeń i wskazać ewentualne słabe punkty.

Ważne jest również regularne sprawdzanie konfiguracji, aktualizowanie oprogramowania i dostosowywanie uprawnień do zmian w organizacji. Ostatecznie o bezpieczeństwie systemu kontroli dostępu decyduje nie tylko zakres jego funkcji, ale przede wszystkim to, jak sprawdzają się one w codziennym użytkowaniu i sytuacjach awaryjnych.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów