Jak prawidłowo rozliczyć zakup usług z UK?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Wielu przedsiębiorców kupuje usługi od kontrahentów z Wielkiej Brytanii (UK). Po wystąpieniu tego kraju z Unii Europejskiej zakup usług od firm z siedzibą w UK jest zakupem spoza UE. Często to polski nabywca rozlicza od niego VAT jako import usług – najpierw trzeba jednak ustalić miejsce świadczenia usługi.

Czym jest import usług?

Import usług oznacza świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem VAT jest usługobiorca, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.  Przykładowo przedsiębiorca z siedzibą w Polsce kupuje usługę od przedsiębiorcy z siedzibą w Niemczech.

W tej wyjątkowej konstrukcji podatkowej względem podatku VAT to nabywca usługi jest podatnikiem VAT, to znaczy, że nabywca ma obowiązek opodatkować podatkiem VAT zakupioną usługę oraz jest zobowiązany do jego rozliczenia, a w niektórych przypadkach także do jego zapłaty (gdy nie ma prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu importu usługi). 

Import usług wymaga ustalenia miejsca świadczenia

Import usług wymaga ustalenia miejsca świadczenia dla celów VAT. Dlaczego? Miejsce to nie oznacza miejsca faktycznego wykonywania usługi. Jest to miejsce opodatkowania podatkiem VAT.

Jeżeli nabywca (oraz dostawca) ustali, że miejsce świadczenia jest w Polsce, to import usług będzie opodatkowany w Polsce. Oczywiście, jeżeli stronami będą przedsiębiorcy.

Kiedy zakup usług z UK to import usług?

Wielka Brytania już kilka lat temu opuściła Unię Europejską. Gdy polski przedsiębiorca nabywa usługi od firmy z UK, w wielu przypadkach musi rozliczyć import usług. 

Zanim to zrobi, musi zweryfikować, czy zakup usług z UK będzie spełniał warunki importu usług.

Zakup usługi z UK będzie stanowił import usług, jeżeli miejscem świadczenia usług będzie terytorium Polski. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT muszą być łącznie spełnione następujące warunki:

  • usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski;
  • usługobiorcą jest – w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b ustawy o VAT – podatnik (czynny podatnik VAT albo podatnik zwolniony z VAT) lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania jako podatnik VAT UE.

W takim przypadku usługodawca z UK nie rozlicza podatku należnego w Polsce (art. 17 ust. 2 ustawy o VAT).

Zakup usługi z UK nie stanowi wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Stanowi natomiast zakup usługi spoza UE.

Zakup usług z UK – ustalenie miejsca świadczenia

Zakup usług z UK wymaga w pierwszej kolejności ustalenia miejsca świadczenia, a więc ustalenia miejsca opodatkowania VAT danej usługi.

Należy przy tym dodać, że przy imporcie usług to nabywca usługi jest zobligowany do opodatkowania VAT tej transakcji (a nie sprzedawca), oczywiście jeżeli jest przedsiębiorcą (czynnym albo zwolnionym podatnikiem VAT), a nabyta usługa nie należy do wyjątków, np. usługi restauracyjne i cateringowe opodatkowane w miejscu ich realizacji.

Tak więc przy zakupie usług z UK podstawowa rzecz to prawidłowe ustalenie miejsca świadczenia usług dla celów VAT. Trzeba przy tym dodać, że nie ustala się miejsca świadczenia dla celów podatku dochodowego.

Dlaczego tak ważne jest określenie miejsca świadczenia? Określenie miejsca świadczenia informuje, w jakim kraju transakcja będzie opodatkowana podatkiem VAT, a w jakim kraju nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT. W tym artykule omawiamy sytuację polskiego przedsiębiorcy, który nabywa usługi od kontrahenta z UK.

Jak ustalić miejsce świadczenia usług?

Zgodnie z art. 28b ustawy o VAT miejscem świadczenia (opodatkowania VAT) usług świadczonych na rzecz podatnika jest co do zasady miejsce (kraj):

  • w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej, lub
  • w którym znajduje się stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy – jeżeli usługi są świadczone dla tego stałego miejsca, lub
  • w którym usługobiorca posiada stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu – jeżeli nie ma siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Inaczej jest przy usługach świadczonych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami (np. konsumentów). Zgodnie z art. 28c ustawy o VAT miejscem ich świadczenia jest co do zasady miejsce (kraj):

  • w którym usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej, lub
  • w którym znajduje się stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy – jeżeli usługi są świadczone z tego stałego miejsca, lub
  • w którym usługodawca posiada stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu – jeżeli nie ma siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Taka usługa nabyta od firmy z UK nie stanowi więc importu usług w Polsce.

Należy podkreślić, że w ustawie o VAT występują wyjątki od podstawowej zasady.

Niektóre wyjątki od ogólnych zasad ustalania miejsca świadczenia usług

Rodzaj usługi

Miejsce świadczenia
(opodatkowania VAT)

Usługi związane z nieruchomościami 

Miejsce położenia nieruchomości

Usługi transportu pasażerów 

Miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości, a więc jeśli transport odbywa się w Polsce i Niemczech, to odległość na terenie Polski opodatkowana jest według polskich zasad, a odległość w Niemczech – według zasad niemieckich

Usługi pośrednictwa na rzecz podmiotów niebędących podatnikami (np. konsumentów)

Miejsce, w którym dokonywana jest podstawowa transakcja

Usługi restauracyjne i cateringowe

Miejsce, w którym usługi są faktycznie wykonywane

Usługi krótkoterminowego wynajmu środków transportu

Miejsce, w którym te środki transportu są faktycznie oddawane do dyspozycji usługobiorcy

Usługi telekomunikacyjne, usługi nadawcze i usługi elektroniczne na rzecz podmiotów niebędących podatnikami

Miejsce, w którym podmioty te mają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu

Usługi turystyki opodatkowane w procedurze marży (art. 119 ustawy o VAT)

Miejsce, gdzie usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej

Kiedy należy opodatkować import usług podatkiem VAT?

Obowiązek opodatkowania podatkiem VAT importu usług powstaje na zasadach ogólnych, a więc z dniem wykonania usługi, a jeżeli przed wykonaniem usługi nabywca zapłacił zaliczkę (całość lub część zapłaty), co do zasady obowiązek podatkowy powstaje w odniesieniu do tej kwoty z chwilą jej otrzymania.

Zakup usług z UK a rejestracja do VAT-UE

Po brexicie zmieniła się jedna istotna kwestia na gruncie identyfikacji zakupu usług z UK. Import usług z UK stanowi zakup usług z krajów spoza UE. Import usług przestał stanowić wewnątrzunijny zakup usług.

Co to oznacza?

Polski nabywca będący czynnym podatnikiem VAT nie musi rejestrować się do transakcji unijnych (VAT-UE) z tytułu zakupu usługi od kontrahenta z UK. Inaczej jest u podatnika zwolnionego z VAT. Przed nabyciem usługi, do której stosuje się art. 28b ustawy o VAT, a która stanowi u niego import usług, musi on zarejestrować się jako podatnik VAT UE (art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT). Dotyczy to także usług nabywanych od firm z UK.

Import usług – także od kontrahenta z UK – nie podlega wykazaniu w informacji podsumowującej VAT-UE.

Zakup usług z UK a rozliczenie VAT

Jeżeli polski przedsiębiorca, który jest czynnym podatnikiem VAT albo podatnikiem zwolnionym z VAT, nabywa od firmy z UK usługę stanowiącą import usług, to ma obowiązek rozliczyć od niej podatek VAT.

Polski przedsiębiorca-nabywca będący czynnym podatnikiem VAT rozlicza (wykazuje w pliku JPK_V7M lub JPK_V7K) od importu usług:

  • podatek VAT należny, oraz
  • podatek VAT naliczony.

Należy jednak podkreślić, że podatek VAT naliczony nabywca odliczy tylko wtedy, kiedy nabyte usługi służyły mu w części lub w całości do wykonania sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT. Jeżeli służyły mu w całości do sprzedaży zwolnionej z VAT, to nie odliczy w ogóle podatku VAT naliczonego z tytułu importu usług. W takiej sytuacji przedsiębiorca będzie musiał zapłacić podatek VAT od nabytej usługi od kontrahenta z UK.

Przykład 1.

Czynny podatnik VAT z siedzibą w Polsce, rozliczający VAT miesięcznie, nabył od kontrahenta z UK usługę stworzenia strony internetowej o wartości 5000 zł. Usługa nie należy do wyjątków, dla których miejsce świadczenia ustala się w sposób szczególny. Kontrahent z UK wystawił fakturę z adnotacją „reverse charge” (odwrotne obciążenie). Usługa jest opodatkowana w Polsce stawką 23%, a nabywca wykorzystuje ją do sprzedaży opodatkowanej VAT. Jak rozliczyć ten zakup?

Zakup stanowi import usług, więc to polski nabywca (usługobiorca) opodatkowuje transakcję według polskiej stawki VAT. Ponieważ wykorzystuje usługę do sprzedaży opodatkowanej, ma prawo odliczyć podatek VAT naliczony z tytułu importu usług.

Podatnik w pliku JPK_V7M:

  1. po stronie sprzedaży ujmie import usług w kwocie 5000 zł, 1150 zł VAT,
  2. po stronie zakupu ujmie import usług w kwocie 5000 zł i odliczy 1150 zł podatku VAT.

Jak natomiast będzie u podatnika zwolnionego podmiotowo z VAT lub przedmiotowo z VAT (w całości)?

Podatnicy zwolnieni z VAT podmiotowo lub przedmiotowo w całości, dokonując importu usług od kontrahenta z UK, składają deklarację:

  • VAT-8 – za każdy kolejny miesiąc, jeżeli przedsiębiorca jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE i zadeklarował w zgłoszeniu VAT-R, że będzie dokonywać wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów. Import usług wykazuje wtedy w tej deklaracji;
  • VAT-9M – tylko za miesiąc, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu usług, jeżeli przedsiębiorca nie ma obowiązku składania deklaracji VAT-8.

Podatnicy zwolnieni z VAT są zobligowani do obliczenia podatku VAT należnego z tytułu importu usług i dokonania jego zapłaty w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek rozliczenia importu usług.

U podatników zwolnionych z VAT zapłacony podatek VAT należny z tytułu importu usług może stanowić koszt uzyskania przychodu na zasadach właściwych dla danej formy opodatkowania.

Należy podkreślić niezwykle ważną kwestię. Jeżeli miał miejsce import usług (wszystkie warunki importu usług zostały spełnione), a sprzedawca z UK doliczył do ceny VAT według stawki obowiązującej w swoim kraju, to polski przedsiębiorca i tak wykazuje import usług. 

Wartość nabytej usługi polski przedsiębiorca wykazuje w kwocie brutto i od tej kwoty nalicza podatek VAT należny oraz naliczony w pliku JPK_V7M lub JPK_V7K.

Zakup usług z UK a koszty uzyskania przychodu 

Czynny podatnik VAT ujmuje wartość importu usług według przeliczonej na złotówki wartości wynikającej z faktury. Doliczony podatek VAT należny i odliczony podatek VAT naliczony nie będzie stanowił kosztów uzyskania przychodów (poza pewnymi wyjątkami).

Takim wyjątkiem od reguły są podatnicy zwolnieni z VAT. Oni nie mają prawa odliczyć podatku VAT naliczonego z tytułu importu usług. Tak więc zarówno wartość nabytej usługi, jak i zapłacony podatek VAT należny mogą stanowić koszty uzyskania przychodów na zasadach właściwych dla danej formy opodatkowania, oczywiście wtedy, kiedy wydatek faktycznie jest przeznaczony na cele prowadzonej działalności i jest właściwie udokumentowany.

Import usług z UK rozlicza się na zasadach ogólnych – tak samo jak import usług od kontrahentów z innych państw spoza UE.

Czynny podatnik VAT dokonujący importu usług z UK nie musi z tego tytułu rejestrować się jako podatnik VAT UE. Podatnik zwolniony z VAT musi to zrobić przed nabyciem takiej usługi (art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT). W żadnym z tych przypadków importu usług nie wykazuje się w informacji podsumowującej VAT-UE.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów