Producent otrzymuje zamówienie na komponenty warte 1 mln zł. Do jego realizacji potrzebuje materiałów za 800 tys. zł. Dostawca oczekuje szybkiej płatności, a odbiorca nie przewiduje zaliczki na zakup surowców. Na pieniądze za gotowe wyroby trzeba będzie poczekać kolejne tygodnie. Firma musi więc zaangażować własną gotówkę albo znaleźć finansowanie, które pozwoli jej kupić materiały niezbędne do realizacji zamówienia.
Jednym z rozwiązań jest faktoring odwrotny, w którym faktor opłaca fakturę dostawcy, a przedsiębiorca rozlicza się z nim w późniejszym terminie.
Finansowanie zakupów MŚP przy długich terminach płatności
Rentowność przedsiębiorstwa nie zawsze idzie w parze z jego płynnością finansową. Firma może regularnie pozyskiwać kontrakty i osiągać zyski, a mimo to mieć trudności z finansowaniem kolejnych zamówień. Powodem jest różnica między terminem poniesienia kosztów a otrzymaniem zapłaty od klienta.
Problem dotyczy szczególnie firm produkcyjnych i dystrybucyjnych, które najpierw kupują materiały, towary lub opłacają podwykonawców. Dopiero później realizują zamówienie, wystawiają fakturę i oczekują na przelew. Dlatego w tych branżach szczególnie ważny jest dostęp do finansowania zakupów oraz sprawne zarządzanie terminami płatności. Dane Polskiego Związku Faktorów pokazują, że produkcja i dystrybucja odpowiadają za znaczną część obrotów faktoringowych firm zrzeszonych w tej organizacji. Statystyki te obejmują cały rynek faktoringowy raportowany przez członków PZF, a nie wyłącznie faktoring odwrotny.
Kontrakt bez zaliczki i dwumiesięczne oczekiwanie na zapłatę
Przyjmijmy, że produkcja zamówionych komponentów zajmuje 30 dni, a odbiorca reguluje fakturę po kolejnych 60 dniach. Od momentu zakupu materiałów do otrzymania zapłaty mija więc 90 dni.
W tym okresie przedsiębiorstwo ponosi również koszty wynagrodzeń, energii i transportu. Zaangażowanie znacznej części własnej gotówki w jeden kontrakt mogłoby ograniczyć możliwość realizacji pozostałych zleceń. Zewnętrzne finansowanie zakupów pozwala zachować środki na bieżącą działalność, choć wiąże się z dodatkowym kosztem.
Faktoring odwrotny – mechanizm finansowania zakupów
Faktoring odwrotny, nazywany również faktoringiem zakupowym, polega na finansowaniu zobowiązań przedsiębiorstwa wobec dostawców. Faktor reguluje zaakceptowaną fakturę zakupową, a przedsiębiorca spłaca finansowanie w terminie określonym w umowie.
Różni się to od faktoringu klasycznego, który dotyczy należności wynikających ze sprzedaży. W jego przypadku firma otrzymuje pieniądze wcześniej, zamiast czekać na przelew od odbiorcy. Faktoring odwrotny finansuje natomiast wcześniejszy etap działalności – zakup towarów lub usług.
Finansowanie faktury zakupowej krok po kroku
Po zawarciu umowy z faktorem przedsiębiorca przekazuje otrzymaną od dostawcy fakturę do finansowania. Finansujący weryfikuje dokument i transakcję. Po ich zaakceptowaniu przelewa środki bezpośrednio na rachunek dostawcy.
Przedsiębiorca może rozpocząć produkcję bez konieczności natychmiastowego opłacenia materiałów z własnych środków. W ustalonym terminie zwraca faktorowi sfinansowaną kwotę wraz z kosztami usługi.
Taki mechanizm wykorzystuje faktoring odwrotny eFaktor. Firma deklaruje możliwość opłacenia 100% wartości zaakceptowanej faktury zakupowej. Pełne finansowanie ma znaczenie przy dużych transakcjach, ponieważ przedsiębiorca nie musi samodzielnie pokrywać części zobowiązania wobec dostawcy. Dzięki temu dostawca otrzymuje zapłatę za materiały, a przedsiębiorca nie musi od razu angażować własnych środków. Może więc przeznaczyć dostępną gotówkę na pozostałe wydatki związane z realizacją zamówienia.
Zastosowanie faktoringu odwrotnego w różnych branżach
Faktoring odwrotny może finansować zakup towarów handlowych, surowców, materiałów produkcyjnych i usług niezbędnych do realizacji kontraktów. Zakres wydatków zależy od warunków konkretnej oferty.
W handlu pozwala zwiększyć zapasy przed sezonowym wzrostem sprzedaży. W produkcji umożliwia regulowanie faktur za materiały, które będą przetwarzane przez następne tygodnie. W budownictwie może obejmować zakup materiałów lub usługi podwykonawców, a w transporcie wybrane wydatki związane z realizacją zleceń.
Przykładem wykorzystania tego rozwiązania jest firma finansowana przez eFaktor, która realizuje projekty dla przemysłu, energetyki odnawialnej i kolejnictwa. Według klienta proces produkcyjny trwał od sześciu do ośmiu tygodni, natomiast odbiorcy regulowali faktury po 60–90 dniach.
Firma korzystała z faktoringu odwrotnego do finansowania zakupów materiałów i komponentów. Pozwalało to rozpoczynać kolejne projekty bez oczekiwania na wpływy z wcześniej zrealizowanych zamówień.
Faktoring odwrotny a rabaty od dostawców
Szybkie opłacenie faktury może być argumentem w negocjacjach zakupowych. Dostawca, który otrzymuje pieniądze bez oczekiwania na odroczony termin płatności, może zaoferować rabat. Jeśli jego wartość przewyższa koszt finansowania, przedsiębiorstwo może obniżyć łączny koszt zakupu. Niektóre firmy produkcyjne uwzględniają koszt faktoringu w cenie realizowanego kontraktu. Dzięki temu mogą ograniczyć jego wpływ na rentowność zamówienia. Ostateczna opłacalność zależy jednak od uzyskanej marży, warunków finansowania oraz ceny zaakceptowanej przez odbiorcę.
Kalkulacja finansowania zakupów za 800 tys. zł
W przedstawionym wcześniej przykładzie cena materiałów wynosi 800 tys. zł brutto. Przyjmijmy, że dostawca oferuje 2% rabatu pod warunkiem szybkiego otrzymania zapłaty. Obniżka zostaje uzgodniona przed wystawieniem faktury, dlatego dokument opiewa na 784 tys. zł brutto.
Producent przekazuje tę fakturę do finansowania. Faktor opłaca dostawcy całe 784 tys. zł, a przedsiębiorca zobowiązuje się do spłaty po 60 dniach. Dla potrzeb kalkulacji przyjmujemy całkowity koszt finansowania na poziomie 1,5% sfinansowanej kwoty za cały 60-dniowy okres. Nie jest to stawka roczna.
Pozycja | Kwota |
Cena materiałów przed rabatem (brutto) | 800 000 zł |
Rabat za szybką płatność | 2% |
Oszczędność z rabatu | 16 000 zł |
Wartość faktury po rabacie (brutto) | 784 000 zł |
Kwota wypłacona dostawcy przez faktora | 784 000 zł |
Koszt finansowania (1,5%) | 11 760 zł |
Łączna kwota do rozliczenia z faktorem | 795 760 zł |
Korzyść względem zakupu bez rabatu i finansowania | 4 240 zł |
Przedsiębiorca nie wykłada pieniędzy na zakup materiałów w dniu płatności dostawcy. Przedsiębiorca nie musi angażować własnych środków na opłacenie materiałów w dniu płatności dostawcy. Po 60 dniach ma jednak obowiązek rozliczyć się z faktorem na kwotę 795 760 zł, obejmującą wartość sfinansowanej faktury oraz koszt usługi.
W porównaniu z zakupem materiałów za pierwotne 800 tys. zł firma wydaje nominalnie o 4 240 zł mniej. Oszczędność wynika z rabatu wynoszącego 16 tys. zł, pomniejszonego o 11 760 zł kosztu finansowania.
To przykład hipotetyczny, a nie wycena oferty eFaktor. Wszystkie wartości faktur handlowych przyjęto jako kwoty brutto. Kalkulacja nie uwzględnia rozliczeń VAT, podatków ani ewentualnych dodatkowych opłat. Wskazane 4 240 zł nie jest zyskiem z kontraktu, lecz różnicą między oszczędnością zakupową a kosztem finansowania.
Na stronie eFaktor dostępny jest kalkulator faktoringu odwrotnego, który umożliwia porównanie rabatu za wcześniejszą płatność z kosztem usługi. Jeśli zakup materiałów umożliwia realizację rentownego kontraktu, koszt faktoringu może być uzasadniony.
Łączenie faktoringu odwrotnego z innymi instrumentami finansowymi
Faktoring odwrotny można wykorzystywać równolegle z faktoringiem klasycznym, kredytem obrotowym, leasingiem i kredytem kupieckim. Poszczególne instrumenty finansują różne wydatki lub etapy realizacji kontraktu.
Faktoring odwrotny i klasyczny – finansowanie zakupów oraz sprzedaży
Połączenie obu produktów pozwala finansować zakup materiałów, a następnie oczekiwanie na zapłatę za gotowe wyroby.
Zgodnie z przyjętym scenariuszem po 30 dniach produkcji przedsiębiorca dostarcza gotowe wyroby i wystawia odbiorcy fakturę sprzedażową na 1 mln zł brutto, z 60-dniowym terminem płatności. Oznacza to, że na pieniądze od kontrahenta musiałby czekać do 90. dnia od zakupu materiałów. Tymczasem faktoring odwrotny trzeba rozliczyć już po 60 dniach. Rozwiązaniem może być faktoring klasyczny, który pozwala wcześniej uzyskać środki z faktury sprzedażowej, pod warunkiem zaakceptowania jej przez faktora.
Przy hipotetycznej zaliczce wynoszącej 85% wartości faktury faktor wypłaciłby 850 tys. zł przed uwzględnieniem ewentualnych opłat. Ta kwota wystarczyłaby na pokrycie 795 760 zł zobowiązania wynikającego z faktoringu odwrotnego. Pozostałoby 54 240 zł, przed rozliczeniem kosztów faktoringu klasycznego, pozostałych wydatków i podatków.
Przedstawiony wariant zakłada, że środki z faktoringu klasycznego są dostępne przed terminem spłaty faktoringu odwrotnego, a warunki umów dopuszczają takie rozliczenie. W rzeczywistej transakcji wysokość wypłaty, moment jej otrzymania i możliwość wcześniejszej spłaty zależą od ustaleń z finansującymi.
Finansowane są dwa odrębne dokumenty: faktura zakupowa na 784 tys. zł i sprzedażowa na 1 mln zł. Łączny koszt obu usług pomniejsza wynik osiągany na kontrakcie.
Faktoring odwrotny a kredyt obrotowy, leasing i kredyt kupiecki
Faktoring odwrotny można wykorzystywać równolegle z innymi źródłami finansowania. Przedsiębiorstwo produkcyjne może na przykład opłacać faktury za surowce za pomocą faktoringu zakupowego, a kredyt obrotowy przeznaczać na wynagrodzenia, energię czy transport. Dzięki temu poszczególne instrumenty finansują różne rodzaje wydatków.
Jeżeli firma planuje również zakup maszyn, może skorzystać z leasingu. Faktoring odwrotny służy wtedy finansowaniu bieżących zakupów, natomiast leasing pozwala rozłożyć finansowanie wyposażenia na dłuższy okres.
Alternatywą pozostaje kredyt kupiecki, czyli odroczenie płatności bezpośrednio przez dostawcę. Jeśli oferuje on długi termin płatności bez dodatkowych kosztów i bez utraty rabatu, takie rozwiązanie może okazać się korzystniejsze od faktoringu odwrotnego. Wybór powinien wynikać z porównania kosztów i harmonogramów płatności.
Harmonogram spłat kluczowy przy łączeniu produktów
Przy łączeniu kilku produktów znaczenie ma harmonogram spłat. Jeśli raty leasingowe, zobowiązania kredytowe i termin rozliczenia z faktorem przypadają w podobnym czasie, firma może ponownie stanąć przed problemem niedoboru gotówki. Trzeba również uwzględnić zabezpieczenia i ograniczenia wynikające z poszczególnych umów.
Wybór faktoringu odwrotnego dla małej i średniej firmy
Wybór faktora zależy od wartości zakupów, częstotliwości zamówień, dostępnego limitu i kosztów finansowania. Przy jednorazowej transakcji znaczenie ma możliwość szybkiego opłacenia konkretnej faktury. Firma regularnie kupująca towary od wielu dostawców może z kolei potrzebować odnawialnego limitu.
Istotny jest również termin spłaty. W analizowanym przykładzie przedsiębiorca musi rozliczyć faktoring odwrotny po 60 dniach, podczas gdy zapłatę od odbiorcy otrzyma dopiero po 90 dniach od zakupu materiałów. Powstaje więc 30-dniowa luka finansowa. Firma może ją ograniczyć, negocjując dłuższy okres finansowania zakupów lub korzystając z faktoringu klasycznego po wystawieniu faktury sprzedażowej. Każde z tych rozwiązań wymaga jednak uwzględnienia dodatkowych kosztów oraz warunków umowy.
Oferta eFaktor przy finansowaniu większych zakupów
Jednym z rozwiązań dostępnych dla MŚP jest faktoring odwrotny eFaktor. Firma deklaruje finansowanie do 100% wartości zaakceptowanej faktury oraz limity sięgające 15 mln zł.
Opisana transakcja mieści się w maksymalnym deklarowanym limicie, ale przyznanie finansowania zależy od indywidualnej oceny przedsiębiorstwa. Według informacji eFaktor dostawca może otrzymać środki nawet w ciągu kilku godzin. Firma deklaruje także indywidualne ustalanie warunków i terminów spłaty oraz brak wykluczeń branżowych.
Takie parametry mogą odpowiadać przedsiębiorstwom realizującym większe zamówienia, szczególnie gdy szybka zapłata jest warunkiem otrzymania materiałów lub skorzystania z rabatu.
Opłacalność finansowania zakupów i ryzyka dla przedsiębiorcy
Faktoring odwrotny jest rozwiązaniem dla firm, które posiadają rentowne zamówienia, ale potrzebują kapitału na ich realizację. Finansowanie pozwala przesunąć termin wydatku, nie zwalnia jednak z obowiązku późniejszej spłaty.
Jeżeli odbiorca opóźni przelew albo kontrakt okaże się mniej rentowny, niż zakładano, przedsiębiorca nadal będzie musiał rozliczyć się z faktorem. Dlatego koszt usługi oraz termin spłaty powinny odpowiadać przewidywanym wpływom.
Przy większych zakupach znaczenie mają wysokość limitu, możliwość sfinansowania całej faktury i szybkość przekazania pieniędzy dostawcy. Faktoring odwrotny może być samodzielnym sposobem finansowania zakupów albo uzupełnieniem kredytu obrotowego, leasingu i faktoringu klasycznego. O wyborze rozwiązania powinny decydować koszty oraz sposób, w jaki firma finansuje cały cykl realizacji zamówienia.
Artykuł sponsorowany