Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych wspólnik może wykonywać na rzecz spółki powtarzające się świadczenia niepieniężne. W tym zakresie pojawia się istotna kwestia podatkowa, jaką są powtarzające się świadczenia niepieniężne a estoński CIT. Warto przeanalizować, czy wynagrodzenie wypłacane wspólnikom spółki z o.o. z tytułu wykonywanych przez nich świadczeń będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek.
Istota powtarzających się świadczeń niepieniężnych
Jak wskazaliśmy na wstępie, możliwość wykonywania na rzecz spółki świadczeń niepieniężnych wynika z Kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.). Wskażmy zatem, że zgodnie z art. 176 k.s.h.:
§ 1. Jeżeli wspólnik ma być zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, w umowie spółki należy oznaczyć rodzaj i zakres takich świadczeń.
§ 2. Wynagrodzenie wspólnika za takie świadczenia na rzecz spółki jest wypłacane przez spółkę także w przypadku, gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku. Wynagrodzenie to nie może przewyższać cen lub stawek przyjętych w obrocie.
§ 3. W przypadku określonym w § 1 zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału, bądź obciążenie udziału, może nastąpić jedynie za zgodą spółki, o której mowa w art. 182, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.
W związku z powyższym to sami wspólnicy – poprzez zapisy umowy spółki – decydują o tym, że zostaną im powierzone obowiązki wykonywane w postaci powtarzających się świadczeń niepieniężnych.
Oznacza to, że w ten sposób wspólnik podejmuje decyzje w swojej własnej sprawie, które istotnie wpływają na działanie spółki. Tożsamych ustaleń nie da się poczynić w stosunku do osoby innej niż wspólnik, a więc siłą rzeczy to on będzie beneficjentem tych świadczeń i nikt inny nie otrzymałby za nie wynagrodzenia na tych samych zasadach.
Ponadto nie ma obowiązku, by wspólnik takie świadczenia na rzecz spółki wykonywał. Są one zwykle substytutem usług, które spółka mogłaby pozyskać na rynku na podstawie standardowej umowy. Decyzja o zobowiązaniu do nich właśnie wspólnika oznacza zatem, że wynagrodzenie przeznaczone na ten cel spółka chce pozostawić pod kontrolą swojego wspólnika.
Powtarzające się świadczenia niepieniężne a estoński CIT i ukryty zysk
Jak wynika z art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający wysokości ukrytych zysków (dochód z tytułu ukrytych zysków). Stosownie zaś do treści art. 28m ust. 3 ustawy o CIT przez ukryte zyski, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem.
W świetle powyższego można zatem stwierdzić, że ukryte zyski stanowić będą dla podatnika wszelkie świadczenia spółki:
- wykonane w związku z prawem do udziału w zysku,
- inne niż podzielony zysk o charakterze pieniężnym, niepieniężnym, odpłatnym, nieodpłatnym lub częściowo odpłatnym (wartość nieodpłatnych i częściowo odpłatnych świadczeń określa się zgodnie z art. 12 ust. 5–6a ustawy o CIT),
- wykonane bezpośrednio lub pośrednio na rzecz udziałowca/akcjonariusza/wspólnika lub podmiotu powiązanego bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem/akcjonariuszem/wspólnikiem.
Dochód z tytułu ukrytego zysku powstaje w wyniku wszelkich świadczeń związanych z funkcjonowaniem podatnika w grupie podmiotów powiązanych, których beneficjentem jest wspólnik lub inny podmiot powiązany (bezpośrednio lub pośrednio) z podatnikiem (spółką) lub z jego wspólnikiem. Aby świadczenie uznane było za ukryty zysk, powinno być związane z wywieraniem wpływu na działanie i decyzje spółki będącej podatnikiem ryczałtu. Innymi słowy, świadczenie powinno bezpośrednio lub pośrednio wynikać z uzgodnień pomiędzy podmiotami powiązanymi, niezależnie od ich formy.
Dodatkowo wskazać należy, że jak wynika z art. 28m ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT, do ukrytych zysków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie zalicza się wynagrodzeń z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 7, 8 i 9 ustawy PIT, oraz zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłaconych osobie fizycznej – w części, w jakiej suma tych wynagrodzeń i zasiłków wypłacona w danym miesiącu tej osobie nie przekracza pięciokrotności średniego miesięcznego wynagrodzenia. Chodzi tu m.in. o wynagrodzenia ze stosunku pracy, z powołania do zarządu, z kontraktów menedżerskich oraz z umów zlecenia i o dzieło.
Jak jednak zostało podkreślone, wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia niepieniężne stanowi dla wspólników przychód z „innych źródeł", o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy PIT, a nie przychód z żadnego z tytułów wymienionych w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 7, 8 i 9 tej ustawy. To zatem oznacza, że wskazane wyłączenie w tym przypadku nie znajdzie zastosowania.
W ocenie organów podatkowych wynagrodzenie podmiotu powiązanego, tj. wspólnika (udziałowca), spełnia podstawowe warunki do uznania go za ukryte zyski – jest bowiem świadczeniem wykonanym w związku z prawem do udziału w zysku, innym niż podzielony zysk i wykonanym na rzecz wspólnika lub podmiotu powiązanego.
Należy bowiem zauważyć, że definicję ukrytych zysków odczytuje się łącznie z dwoma katalogami ustawowymi: przykładowym wykazem świadczeń będących ukrytymi zyskami (art. 28m ust. 3 pkt 1–12 ustawy o CIT) oraz zamkniętym wykazem świadczeń, które ukrytym zyskiem nie są (art. 28m ust. 4 ustawy o CIT).
Dyrektor KIS w interpretacji z 22 maja 2025 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.76.2025.4.DKG, stwierdził, że analiza art. 28m ust. 3 i 4 ustawy o CIT prowadzi do konkluzji, iż świadczenia wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem jest udziałowiec, akcjonariusz, wspólnik lub podmiot z nimi powiązany, a które nie stanowią wynagrodzeń z tytułów określonych w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 7, 8 i 9 ustawy PIT – stanowią w całości ukryty zysk.
Skoro art. 28m ust. 4 ustawy o CIT dotyczy wspólników, akcjonariuszy lub udziałowców lub podmiotów z nimi powiązanych, to wszystkie inne wypłaty niż określone w tym przepisie dla ww. podmiotów podlegają normie prawnej wynikającej z zasady ustanowionej w ust. 3, tj. stanowią ukryte zyski.
Tym samym – jak uznał organ – wynagrodzenie wypłacane wspólnikom z tytułu wykonywania przez nich powtarzających się świadczeń niepieniężnych stanowi dla spółki ukryte zyski w rozumieniu art. 28m ust. 3 ustawy o CIT i w konsekwencji podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek po stronie spółki, na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
Zgodnie z art. 28n ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT podstawę opodatkowania ryczałtem stanowi suma dochodu z tytułu ukrytych zysków i dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą ustalona w miesiącu, w którym wykonano świadczenie lub dokonano wypłaty lub wydatku.
Stosownie do postanowień art. 28t ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT podatnik jest obowiązany do zapłaty ryczałtu od dochodu z tytułu ukrytych zysków i dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą – do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty, wydatku lub wykonania świadczenia.
Natomiast na mocy art. 28o ust. 1 ww. ustawy ryczałt wynosi:
- 10% podstawy opodatkowania – w przypadku małego podatnika oraz podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności,
- 20% podstawy opodatkowania – w przypadku podatnika innego niż wskazany w pkt 1.
Mając zatem na uwadze przedstawione przepisy oraz wyjaśnienia organów podatkowych, należy przyjąć, że wynagrodzenie przyznane wspólnikom za świadczenie powtarzających się świadczeń zgodnie z art. 176 k.s.h. nie jest neutralne podatkowo i będzie generować konieczność zapłaty estońskiego CIT z uwagi na zakwalifikowanie tego typu świadczeń do kategorii ukrytych zysków.