Świadczenie rehabilitacyjne w ciąży – jak uzyskać 100% kwoty?

Stan ciąży w okresie niezdolności do pracy z powodu choroby wpływa na zwiększenie wysokości nie tylko zasiłku chorobowego, lecz także świadczenia rehabilitacyjnego. Świadczenie rehabilitacyjne w ciąży wynosi bowiem aż 100% podstawy wymiaru. Aby skorzystać ze wspomnianego zwiększenia, konieczne jest przedłożenie odpowiedniego dokumentu informującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych o stanie ciąży.

Jaki jest cel świadczenia rehabilitacyjnego?

Celem świadczenia rehabilitacyjnego jest umożliwienie osobie niezdolnej do pracy kontynuowania leczenia lub rehabilitacji, w sytuacji, gdy okres zasiłku chorobowego jest zbyt krótki do odzyskania pełnej zdolności do pracy. Przyjmując, że stan zdrowia ubezpieczonego nie kwalifikuje go do przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy, nie ma on też prawa do emerytury, zasiłku dla bezrobotnych i innych podobnych świadczeń, pozostawałby on bez środków utrzymania. Świadczenie rehabilitacyjne ma zabezpieczyć ubezpieczonego w takiej sytuacji, umożliwiając mu dalsze pobieranie świadczenia z ubezpieczenia chorobowego (pismo z 7 października 2010 roku Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, SPS-023-17865/10). Cel ten jest szczególnie wyraźny w przypadkach, gdy osobą ubezpieczoną jest kobieta w ciąży.

Kto może pobierać świadczenie rehabilitacyjne?

Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie to przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. Wypłaca się je za każdy dzień niezdolności do pracy, w tym również za dni ustawowo wolne od pracy.

Świadczenie rehabilitacyjne może zostać przyznane osobie:

1. będącej pracownikiem (zatrudnionej na podstawie stosunku pracy);
2. wykonującej umowę agencyjną, umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług albo współpracującej z taką osobą, pracującej na podstawie umowy uaktywniającej;
3. wykonującej pracę nakładczą;
4. prowadzącej działalność pozarolniczą albo współpracującej z taką osobą;
5. będącej członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych;
6. pracującej odpłatnie na podstawie skierowania do pracy podczas odbywania kary pozbawienia wolności albo będącej osobą tymczasowo aresztowaną;
7. duchownej;
8. pobierającej zasiłek chorobowy po ustaniu ubezpieczenia i nadal chorującej;
9. odbywającej służbę zastępczą.

O okolicznościach uzasadniających przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego orzeka lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Od orzeczenia lekarza orzecznika ubezpieczonemu przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Prezes ZUS-u może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia lekarza orzecznika w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z FUS-u. Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie wniesiono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej ZUS-u stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego.

Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do:

1. emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy;
2. zasiłku dla bezrobotnych;
3. zasiłku przedemerytalnego;
4. świadczenia przedemerytalnego;
5. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego;
6. nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego;
7. urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów.

Dotyczy to również odpowiednio osoby, która ma ustalone prawo do emerytury lub renty inwalidzkiej na podstawie Ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin lub Ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

Wysokość i wypłata świadczenia rehabilitacyjnego

Świadczenie rehabilitacyjne wynosi:

1. 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych trzech miesięcy,
2. 75% tej podstawy za pozostały okres,
3. a jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży – 100% tej podstawy (art. 19 ust. 1 Ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – tzw. ustawy zasiłkowej).

Dla celów obliczenia świadczenia rehabilitacyjnego podstawa wymiaru zasiłku chorobowego podlega waloryzacji, według zasad określonych w art. 19 ust. 2 ustawy zasiłkowej, wskaźnikiem waloryzacji obowiązującym w kwartale, w którym przypada pierwszy dzień okresu świadczenia rehabilitacyjnego.

Przyznanie prawa do otrzymywania świadczenia rehabilitacyjnego w okresie ciąży, w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, oparto na tych samych założeniach, co przepis art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy zasiłkowej, zgodnie z którym miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność do pracy lub niemożność wykonywania pracy przypada w okresie ciąży. W przypadku prawa do zasiłku chorobowego stan ciąży powoduje ponadto, że okres zasiłkowy wynosi 270 dni, a nie – jak w zwykłych przypadkach – 180 dni.

Wniosek o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego

Osoba ubiegająca się o świadczenie rehabilitacyjne składa do ZUS-u wniosek (ZNp-7), wraz z niezbędnymi dokumentami – zaświadczeniem o stanie zdrowia (OL-9) i wywiadem zawodowym (OL-10) w przypadku ubezpieczonego pozostającego w zatrudnieniu.

Wniosek powinien być złożony w terminie co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego. Jeżeli wniosek zostanie złożony później, może to spowodować jego rozpatrzenie już po zakończeniu pobierania wspomnianego zasiłku. Roszczenie o wypłatę świadczenia przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który świadczenie może być przyznane. Jeśli nie zgłoszono wniosku o wypłatę świadczenia z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego, termin 6 miesięcy liczy się od dnia, w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia. Termin na rozpatrzenie przez ZUS wniosku wynosi 30 dni od daty ustalenia ostatniej okoliczności w sprawie.

Kto wypłaca świadczenie rehabilitacyjne?

Świadczenie rehabilitacyjne może być wypłacane przez ZUS lub przez płatnika składek. Informację o tym, przez kogo będzie wypłacane świadczenie, zawiera decyzja wydana przez ZUS. Jeśli świadczenie rehabilitacyjne będzie wypłacane przez ZUS, wypłata nastąpi w terminie przewidzianym na rozpatrzenie wniosku. Jeżeli będzie ono wypłacane przez płatnika składek, wypłata nastąpi w najbliższym terminie przyjętym dla wypłaty wynagrodzeń, nie później niż w ciągu 30 dni od daty otrzymania decyzji ZUS-u przyznającej świadczenie.

Świadczenie rehabilitacyjne w ciąży - Jak udokumentować?

Aby otrzymywać świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 100% podstawy zasiłku chorobowego, konieczne jest wykazanie, że ubezpieczona ubiegająca się o to świadczenie jest w ciąży.

Dokumentem niezbędnym do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości 100% podstawy jego wymiaru – gdy niezdolność do pracy przypada na okres ciąży – jest zaświadczenie lekarskie stwierdzające stan ciąży (ZAS-2), jeżeli zaświadczenie takie nie było składane do ustalenia zasiłku chorobowego. W dokumencie tym:

1. podaje się dane osoby ubezpieczonej:
• PESEL,
• datę urodzenia – jeśli nie ma nadanego numeru PESEL,
• rodzaj, serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość – jeśli nie ma nadanego numeru PESEL,
• imię i nazwisko,
• ulicę, numer domu, numer lokalu, kod pocztowy, miejscowość,
• nazwę państwa – jeśli adres jest inny niż polski;
2. zaświadcza się, że niezdolność do pracy w danym okresie przypada na okres ciąży.

Zaświadczenie to należy dołączyć do wniosku o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego.

Objęcie kobiet w ciąży szczególnymi uprawnieniami w zakresie świadczeń z ubezpieczenia chorobowego jest uzasadnione ich szczególną sytuacją zdrowotną i życiową związaną z ciążą. Uprawnienia te mają na celu zapewnienie odpowiedniej ochrony socjalnej kobietom, które z powodu ciąży lub związanych z nią dolegliwości mogą czasowo nie być zdolne do pracy. Jednym z elementów tej ochrony jest zwiększona wysokość świadczenia rehabilitacyjnego.