Jak wygląda wyliczenie składki zdrowotnej u ryczałtowca?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Od 2022 roku Polski Ład zmieni sposób ustalania wartości składki zdrowotnej dla osób prowadzących działalność gospodarczą. W 2021 roku wszyscy przedsiębiorcy opłacają składkę zdrowotną w wysokości odgórnie określonej – 381,81 zł miesięcznie, a dzięki temu, że jej część (7,75%) można było odliczyć od podatku, to realne obciążenie wynosiło 53,03 zł. Po zmianach – w przypadku osób rozliczających podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych – wysokość składki zdrowotnej będzie zależna od dwóch czynników: przychodów przedsiębiorcy oraz przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez GUS. Ponadto nie będzie można odliczać jej od podatku. Jak będzie wyglądać wyliczenie składki zdrowotnej u ryczałtowca w 2022 roku?

Stawki składki zdrowotnej dla ryczałtowca

Od 2022 roku wyliczenie składki zdrowotnej u ryczałtowca będzie zależeć od osiągniętego przychodu, a składka na ubezpieczenie zdrowotne dla ryczałtowców wyniesie 9% podstawy jej wymiaru. Będzie się ona opierać na trzech stawkach:

  • 60% przeciętnego wynagrodzenia przy rocznych przychodach nieprzekraczających 60 tys. zł;
  • 100% przeciętnego wynagrodzenia przy rocznych przychodach w przedziale od 60 tys. zł do 300 tys. zł;
  • 180% przeciętnego wynagrodzenia przy rocznych przychodach przekraczających 300 tys. zł.

Do ustalenia, w której stawce znajduje się przedsiębiorca, przyjmuje się przychody pomniejszone o składki społeczne, jeżeli nie zostały one zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu na podstawie ustawy o PIT.

Przeciętne wynagrodzenie ma wpływ na wysokość składki ryczałtowca

W przypadku składki zdrowotnej dla ryczałtowców, aby poznać ostateczną wartość składki, musi być znana wartość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

GUS 21 stycznia 2022 ogłosił że przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w czwartym kwartale 2021 r. wyniosło 6221,04 zł.

Wysokość składki zdrowotnej u ryczałtowca

W związku z informacją o przeciętnym wynagrodzeniem w IV kwartale 2021 roku wyliczenie składki zdrowotnej u ryczałtowca jest możliwe:

 

Roczny przychód

Podstawa naliczenia stawki zdrowotnej

Wysokość miesięcznej składki zdrowotnej

Do 60 000 zł

60% przeciętnego wynagrodzenia (6221,04zł x 60% = 3732,62zł)

335,94 zł

(3732,62 zł x 9%)

Do 300 000 zł

100% przeciętnego wynagrodzenia (6221,04 zł)

559,89 zł 

(6221,04 zł x 9%)

Powyżej 300 000 zł

180% przeciętnego wynagrodzenia (6221,04 zł x 180% = 11197,87 zł)

1007,81 zł 

(11197,87 zł x 9%)

Wyliczenie składki zdrowotnej u ryczałtowca korzystającego z uproszczenia

Osoby, które wybrały ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w 2022 roku, mogą opłacać tzw. składkę uproszczoną. Muszą jednak spełnić warunek prowadzenia działalności przez cały poprzedni rok kalendarzowy. Jest on konieczny, czyli z formy uproszczonej nie mogą skorzystać osoby, które zawiesiły działalność choćby na miesiąc lub rozpoczęły działalność w 2021 roku. Co ważne, formę uproszczoną można zastosować, jeżeli w poprzednim roku korzystało się z opodatkowania:

  • według skali podatkowej;
  • podatkiem liniowym;
  • podatkiem z kwalifikowanych praw własności intelektualnej;
  • ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Wybierając wspomnianą metodę uproszczoną, przy określaniu miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorca może przyjąć kwotę przychodów uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym pomniejszoną o kwotę opłaconych w poprzednim roku kalendarzowym składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu. Tak ustaloną miesięczną podstawę wymiaru składki zdrowotnej ubezpieczony jest zobligowany stosować przez cały rok kalendarzowy.

Jednak po zakończeniu roku, jeżeli okaże się, że wysokość rocznej składki ze względu na przychód osiągnięty w poprzednim roku powinien być inny niż suma składek opłaconych miesięcznie, przedsiębiorca musi uregulować niedopłatę lub będzie mógł otrzymać zwrot.

Przykład 1.

Przychody pana Adama w 2021 roku były opodatkowane na zasadach ogólnych. Przychód pomniejszony o składki społeczne wyniósł 45 tys. zł. W 2022 roku pan Adam jako formę opodatkowania wybrał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i zdecydował się na opłacanie składki zdrowotnej na zasadach uproszczonych. Oznacza to, że składka przez cały 2022 rok będzie stała i wyniesie około 335,94 zł (przychód w 2021 roku był na poziomie niższym niż 60 tys. zł).

Jeśli w 2022 roku przychód zostanie przekroczony, to konieczne będzie dokonanie odpowiedniej dopłaty po zakończeniu roku. Przykładowo przychód pana Adama przekroczył w 2022 roku 60 tys. zł. Przyjmując kwoty z tabeli, można ustalić, że dopłata będzie wynosiła 2687,40 zł, co wynika z wyliczenia: (559,89 zł x 12 miesięcy) – (335,94 zł x 12 miesięcy) = 2687,40 zł.

Wyliczenie składki zdrowotnej u ryczałtowca, który nie korzysta z uproszczenia

Jeśli przedsiębiorca nie wybierze uproszczonej formy wyliczania podstawy składki zdrowotnej lub nie może z niego skorzystać, wówczas przychód należy śledzić na bieżąco i w razie przekroczenia danego progu przychodu już za miesiąc, kiedy nastąpiła taka sytuacja, uiścić składkę zdrowotną w wyższej wysokości. W tym przypadku, jeżeli przychody w ciągu roku wzrosną do drugiego czy trzeciego pułapu, za miesiące poprzednie konieczne będzie zapłacenie wyrównania według stawki obowiązującej za ostatni miesiąc w roku.

Przykład 2.

Pan Damian jako formę opodatkowania w 2022 roku wybrał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. W czerwcu przekroczył 60 tys. zł przychodu narastająco (pomniejszonego o opłacone składki ZUS). Oznacza to, że opłacał w ciągu roku składki zdrowotne od podstawy ustalonej od:

  • 60% przeciętnego wynagrodzenia – od stycznia do maja;
  • 100% przeciętnego wynagrodzenia – od czerwca (w czerwcu nastąpiło przekroczenie) do grudnia.

Skoro przychód w ciągu roku przekroczył 60 tys. zł, to przedsiębiorca powinien zapłacić za cały rok składki od podstaw 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Przyjmując kwoty z tabeli, można ustalić, że dopłata będzie wynosiła: 1119,75 zł, co wynika z wyliczenia: (559,89 zł x 5 miesięcy) – (335,94 zł x 5 miesięcy) = 1119,75 zł.

Które z wyliczeń składki zdrowotnej jest bardziej korzystne?

Zasady wyliczenia składki zdrowotnej u ryczałtowca sprawiają, że w finalnym rozliczeniu przedsiębiorca co do zasady zapłaci tyle samo bez względu na to, czy wybierze opcję uproszczoną, czy nie. Wynika to z faktu, że składka zdrowotna będzie liczona dwuetapowo:

  • miesięcznie,
  • rocznie.

Zatem jeśli okaże się, że wysokość rocznej składki jest inna niż suma składek opłaconych miesięcznie, przedsiębiorca będzie musiał uregulować niedopłatę bądź starać się o zwrot nadpłaty.

W razie wystąpienia na koniec roku niedopłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorca będzie zobligowany dokonać stosownej dopłaty, jednocześnie z uregulowaniem składki zdrowotnej za luty. Inaczej stanie się w sytuacji, gdy suma składek z poszczególnych miesięcy okaże się wyższa od jej rocznej wysokości. Przedsiębiorca dostanie zwrot nadpłaty, jednak nie nastąpi to automatycznie, tylko gdy złoży stosowny wniosek do ZUS-u. Wniosek musi być złożony wyłącznie w formie elektronicznej w terminie do 30 maja – inaczej pozostanie nierozpoznany. Zwrot nadpłaty nastąpi do 30 lipca, pod warunkiem że przedsiębiorca nie ma zaległości w ZUS-ie.

Po zakończeniu roku kalendarzowego ryczałtowiec ma obowiązek zweryfikować, czy wysokość rocznej składki jest inna niż suma składek opłaconych miesięcznie.

Opcja uproszczona będzie korzystna, jeśli przedsiębiorca spodziewa się osiągnąć w 2022 roku przychody porównywalne do tych z 2021. Dzięki temu pozwoli to opłacać jednolitą składkę przez cały rok i przedsiębiorca nie będzie musiał przejmować się nadpłatą/niedopłatą na koniec roku (jeżeli jego przychody pozostaną na tym samym poziomie).

Natomiast w przypadku przedsiębiorców, którzy nie zdecydują się na opcję uproszczoną, w pierwszych miesiącach zaoszczędzą, jednak w wielu przypadkach po rozliczeniu całego roku będą musieli dokonać dopłaty.

Składka zdrowotna nie będzie już odliczana od podatku

Do końca 2021 roku zgodnie z zapisem art. 13 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych ulega obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaconej przez podatnika w danym roku podatkowym. Kwota odliczenia nie może być wyższa niż 7,75% podstawy jej wymiaru. Przepis w tym brzmieniu przestaje obowiązywać od 1 stycznia 2022 roku, a odliczenie części składki zdrowotnej od podatku nie będzie już możliwe.

Od 2022 roku odliczenie części składki zdrowotnej od podatku nie będzie możliwe.

Składka zdrowotna - planowane zmiany od 1 lipca

Od 1 lipca 2022 r. mają zostać wprowadzane kolejne zmiany w zasadach opłacania składki zdrowotnej. Mają pozwolić na odliczenie  składki dla podatników rozliczających się liniowo, ryczałtowców oraz osób korzystających z karty podatkowej. Możliwe stanie się zmniejszanie podstawy opodatkowania o zapłacone składki do określonego limitu. Dla podatników rozliczających się ryczałtem – 50 proc. zapłaconych składek zdrowotnych (pomniejszenie przychodu).

Przykład 3.

Pan Jan, który w 2022 wybrał jako formę opodatkowania ryczałt w stawce 8,5% i przekroczył przychód 300 000zł czyli opłaca składkę zdrowotną w wysokości 1007,81.
Zmiany mają zacząć obowiązywać od 1 lipca 2022 r. Zatem przyjmijmy że możliwość odliczenia składki będzie przysługiwała przez 6 miesięcy.  
1007,81 x 6 = 6046,86
6046,86 x 50% = 3023,43
 3023,43 x 8,5% = 257zł
Czyli w ciągu tych 6 miesięcy zyska 257 zł. 

Obowiązek przekazywania ZUS DRA

W związku ze zmianą wyliczenia składki zdrowotnej od stycznia 2022 roku termin składania deklaracji DRA i jej opłacania dla osób korzystających z opodatkowania w formie ryczałtu będzie upływał 20. dnia każdego miesiąca (niezależnie czy zatrudnia się pracowników, czy nie – termin jest jeden). Składki za styczeń 2022 roku należy więc uregulować do 20 lutego 2022 roku. Termin ten będzie dotyczył jedynie płatników będących osobami fizycznymi.

Co ważne, od 2022 roku ryczałtowcy powinni pamiętać, że przesyłanie co miesiąc deklaracji do ZUS-u będzie obowiązkiem, dlatego część programów księgowych jest do tego przygotowana. Tak właśnie jest w przypadku oprogramowania wFirma, gdzie w prosty sposób wygenerować można deklaracje DRA w START » ZUS » DEKLARACJE ROZLICZENIOWE » DODAJ DEKLARACJĘ, w której składka zdrowotna zostanie wyliczona automatycznie na podstawie danych wprowadzonych do programu.

 

Wyliczenie składki zdrowotnej u ryczałtowca - ZUS DRA

Tak przygotowaną deklarację można szybko przesłać do ZUS-u, przechodząc do START » ZUS » DEKLARACJE ROZLICZENIOWE. Po zaznaczeniu właściwej deklaracji podświetli się pole WYŚLIJ DO ZUS » WYŚLIJ DO ZUS.

Wyliczenie składki zdrowotnej u ryczałtowca - wysyłka DRA

 

Wyliczenie składki zdrowotnej u ryczałtowca od 2022 roku będzie bardziej skomplikowane. Jej wysokość nie będzie natomiast jednakowa dla każdego przedsiębiorcy decydującego się na ryczałt, dlatego warto wybrać oprogramowanie, które ułatwi ustalanie składki zdrowotnej do zapłaty. Takim oprogramowaniem jest wFirma.pl.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów