Od 13 kwietnia 2026 roku polski system ubezpieczeń społecznych czekają istotne zmiany w kontroli zwolnień lekarskich, które mają na celu wprowadzenie większej przejrzystości oraz uszczelnienie procesu weryfikacji osób niezdolnych do pracy. Nowe przepisy precyzyjnie określają zasady postępowania podczas orzeczonej choroby, eliminując dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne. Reforma ta jest kluczowa zarówno dla ubezpieczonych, jak i dla płatników składek, ponieważ wprowadza nowe standardy weryfikacji tożsamości oraz doprecyzowuje, jakie aktywności mogą prowadzić do wstrzymania wypłaty świadczeń.
Nowe uprawnienia kontrolerów i zmiany w kontroli zwolnień lekarskich
Jedną z najważniejszych innowacji w procedurze kontrolnej jest wyraźne przyznanie kontrolerom prawa do weryfikacji tożsamości osoby przebywającej na zwolnieniu. Zgodnie z nowymi wytycznymi, osoba przeprowadzająca kontrolę – przedstawiciel ZUS lub uprawniony pracodawca – ma prawo do legitymowania ubezpieczonego. Osoba kontrolowana jest zobowiązana do okazania dokumentu tożsamości, co ma na celu wyeliminowanie prób oszustw i potwierdzenie, że na zwolnieniu faktycznie przebywa osoba do tego uprawniona. Brak współpracy w tym zakresie może zostać potraktowany jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli, co niesie za sobą ryzyko utraty prawa do zasiłku.
Wprowadzane regulacje porządkują również kwestię tzw. czynności incydentalnych. Ustawodawca uznał, że ubezpieczony nie straci świadczenia, jeśli jego aktywność ogranicza się do działań niezbędnych dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak wizyta w aptece, udanie się na badania lekarskie czy zakup koniecznych artykułów spożywczych. Jednocześnie przepisy kategorycznie zabraniają podejmowania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Wykonywanie czynności zawodowych w trakcie e-ZLA, niezależnie od ich charakteru, skutkuje automatyczną utratą zasiłku chorobowego za cały okres objęty danym zwolnieniem.
Podsumowanie
Reforma ta stanowi próbę znalezienia równowagi między rygorystyczną kontrolą a życiowymi potrzebami chorego pracownika. Dzięki wprowadzeniu jasnych zasad dotyczących legitymowania oraz katalogu zachowań dopuszczalnych, procedura weryfikacyjna staje się bardziej przewidywalna i profesjonalna. Wszystkie te działania mają na celu zapewnienie, że środki z funduszu chorobowego są wypłacane wyłącznie osobom, które rzeczywiście wykorzystują czas nieobecności na powrót do sprawności, eliminując przy tym nadużycia w systemie ubezpieczeń społecznych.
