Poradnik Przedsiębiorcy

Okres wyczekiwania na prawo do zasiłku chorobowego

Zasiłek chorobowy jest świadczeniem, które przysługuje osobom podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo, jak i dobrowolnie, za okres czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą. Osoba ubezpieczona nabywa prawo do zasiłku chorobowego lub wynagrodzenia za czas choroby po upływie tzw. okresu wyczekiwania. Okres ten jest zróżnicowany w zależności od charakteru ubezpieczenia.

Kiedy nabywa się prawa do zasiłku chorobowego?

Zazwyczaj termin przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego nie pokrywa się z terminem nabycia prawa do zasiłków należnych za okres niezdolności do pracy.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej zwana ustawa zasiłkową), ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego:

  • po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu,
  • po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.

Wyjątki od wymogu ciągłości ubezpieczenia

Od wymogu ciągłości okresu ubezpieczenia ustanowione zostały pewne wyjątki, dotyczące zarówno 30-dniowego, jak i 90-dniowego okresu wyczekiwania. Do okresów ubezpieczenia chorobowego, o których mowa powyżej, wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana:

  • urlopem wychowawczym,
  • urlopem bezpłatnym
  • odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Prawo do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpieczenia

W myśl art. 4 pkt 3 ustawy zasiłkowej, od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego, czyli bez okresu wyczekiwania, prawo do zasiłku chorobowego przysługuje:

  • absolwentom szkół lub uczelni lub osobom, które zakończyły kształcenie w szkole doktorskiej, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów, lub zakończenia kształcenia w szkole doktorskiej,
  • jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
  • ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy, co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego (do 10-letniego okresu obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego nie zalicza się okresu urlopu wychowawczego i bezpłatnego),
  • posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji,
  • funkcjonariuszom Służby Celnej, którzy przyjęli propozycję pracy na podstawie art. 165 ust. 7 i art. 167 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948, z późn. zm. ) i stali się pracownikami w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej.

Co istotne, zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Dni niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, za które pracownik nie nabył prawa do świadczenia chorobowego, ponieważ nie posiadał odpowiedniego okresu ubezpieczenia chorobowego, zalicza się do okresu wyczekiwania.

Zasiłek chorobowy po okresie zatrudnienia

Zgodnie z zapisami art. 7 ustawy zasiłkowej, zasiłek chorobowy przysługuje osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała:

  • nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego,
  • nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego – w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 182 dni. Wyjątkiem jest niezdolność do pracy przypadająca na okres ciąży lub spowodowana gruźlicą, kiedy prawo do zasiłku chorobowego przysługuje przez maksymalnie 270 dni.