Opłacanie składki na Fundusz Pracy jest obowiązkiem każdego pracodawcy. Potocznie przyjęło się mówić, że składka na ten fundusz wynosi 2,45% podstawy wymiaru. Zgodnie z art. 259 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia składkę na Fundusz Pracy opłaca się od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o ile wynoszą one w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
Kiedy pracodawca jest zwolniony z opłacania składki na FP w 2026 r.?
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia (art. 259–264) przewiduje kilka sytuacji, w których składki na Fundusz Pracy nie trzeba opłacać. Najczęściej spotykane w praktyce to:
- Podstawa wymiaru składek zatrudnionego (pracownika lub zleceniobiorcy) jest niższa niż minimalne wynagrodzenie (w 2026 roku to 4806 zł), Jeżeli jednak osoba ta uzyskuje przychody z kilku tytułów, podstawy się sumuje. Gdy łącznie wynoszą co najmniej minimalne wynagrodzenie, każdy płatnik opłaca składkę na FP od kwoty, którą sam wypłaca. Zatrudniony składa w tej sprawie oświadczenie każdemu pracodawcy (art. 259 ust. 2 i 3 ustawy).
- Zatrudniona jest kobieta, która ukończyła 55 lat, lub mężczyzna, który ukończył 60 lat (art. 261 ustawy) Niezależnie od osiągniętego dochodu nie ma konieczności za takie osoby odprowadzać składki na FP. Zwolnienie z opłacania składki na FP przysługuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zatrudniony ukończył odpowiednio 55 lub 60 lat.
- Pracownik ukończył 50. rok życia, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i w okresie 30 dni przed dniem zatrudnienia pozostawał w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy. Wówczas pracodawca nie opłaca za niego składki na FP przez 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę (art. 262 ust. 1 ustawy).
- Przedsiębiorca opłaca składkę na FP za siebie tylko wtedy, gdy podstawa wymiaru jego składek emerytalnej i rentowych wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie. Przy preferencyjnych składkach (podstawa 30% minimalnego wynagrodzenia) składki na FP się nie opłaca, bo podstawa jest niższa od minimalnego wynagrodzenia. Tak samo jest przy uldze mały ZUS plus – jeśli podstawa jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, składki na FP opłacać nie trzeba. Przy podstawie standardowej, czyli 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, podstawa jest wyższa od minimalnego wynagrodzenia, dlatego przedsiębiorca opłaca składkę na Fundusz Pracy. Nie jest to zwolnienie pracodawcy za pracownika – dotyczy wyłącznie składki, którą przedsiębiorca opłaca za siebie.
- Jeżeli pracodawca zatrudnia tylko na podstawie umowy zlecenia i nie zatrudnia żadnego pracownika na podstawie umowy o pracę, to w takim przypadku nie ma obowiązku opłacania składki na FP. Co ważne, w tej sytuacji przedsiębiorca w dalszym ciągu musi zapłacić składkę na FP za siebie, jeżeli nie spełnia innych warunków do zwolnienia.
- Za pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego pracodawcy nie opłacają składki na FP przez 36 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po powrocie z urlopu (art. 263 ustawy). Za miesiąc, w którym pracownik wrócił do pracy, składkę na FP trzeba więc jeszcze opłacić – zwolnienie obejmuje dopiero kolejne miesiące.
- Za zatrudnionych bezrobotnych skierowanych przez powiatowy urząd pracy, którzy w dniu zatrudnienia nie ukończyli 30. roku życia. Okres zwolnienia z opłacania składki na FP wynosi 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę (art. 262 ust. 2 ustawy).
- Przedsiębiorcy Polskiego Związku Głuchych, Polskiego Związku Niewidomych oraz Związku Ociemniałych Żołnierzy Rzeczypospolitej Polskiej, Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi Stowarzyszenie oraz zakłady aktywności zawodowej nie opłacają składki na FP za pracowników o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (art. 264 ustawy).
Przykłady
Przykład 1.
Pan Zbigniew w styczniu rozpoczął pracę w sklepie spożywczym na pół etatu za 3800 zł w oparciu o umowę o pracę. Po tygodniu postanowił dorobić i zatrudnił się jako kurier na umowę zlecenie i zarabia miesięcznie w zależności od zleconych prac około 1800 zł. Czy w takim przypadku pracodawca musi odprowadzić składkę na Fundusz Pracy?
Tak, minimalne wynagrodzenie przy pełnym etacie wynosi 4806,00 zł brutto. W tym przypadku dodajemy dochód wynikający z umowy zlecenia czyli 3800 zł + 1800 zł = 5600,00 zł, czyli więcej niż minimalne wynagrodzenie. W takim przypadku zarówno pracodawca, jak i zleceniodawca muszą odprowadzić składkę do FP.
Przykład 2.
Pani Małgorzata wróciła po urlopie wychowawczym do pracy, w której zarabiała 4800 zł brutto w oparciu o umowę o pracę. Miesiąc później pracodawca zlecił pani Małgorzacie dodatkową pracę z tytułu umowy zlecenie na kwotę 400 zł miesięcznie. Czy w takim przypadku pracodawca pani Małgorzaty jest zwolniony z opłacenia składki na FP?
Nie. Mimo, że pani Małgorzata wróciła z urlopu wychowawczego i była zatrudniona w oparciu o umowę o pracę, pracodawca jest zobowiązany opłacić składkę na Fundusz Pracy z tytułu umowy zlecenie. W przypadku umowy zlecenie pracodawcę nie obowiązuje zasada o zwolnieniu z opłacania składki za pracownika powracającego z urlopu wychowawczego.
Składka na Fundusz Pracy obowiązuje każdego pracodawcę. Jednak w przypadkach takich, jak wymienione powyżej, tego obowiązku nie ma. Należy pamiętać o dwóch istotnych kwestiach, które często decydują o tym, czy należy opłacić składkę na FP - jest to kwota minimalnego wynagrodzenia oraz rodzaj umowy zawarty między pracodawcą a zatrudnionym.