Członkowie rad nadzorczych, którym przyznano wynagrodzenie, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT). Kluczowym aspektem jest rozliczanie tego świadczenia w sytuacji, gdy opodatkowanie dochodu członka rady nadzorczej po przekroczeniu 120 000 zł budzi wątpliwości co do stosowanej stawki podatkowej. Wyjaśniamy, jak płatnik powinien postępować w przypadku przekroczenia progu podatkowego.
Wynagrodzenie członka rady nadzorczej
Jak wynika z przepisów Kodeksu spółek handlowych, umowa spółki może ustanowić radę nadzorczą lub komisję rewizyjną albo oba te organy, z tym że w spółkach, w których kapitał zakładowy przewyższa kwotę 500 000 zł, a wspólników jest więcej niż 25, powinna być ustanowiona rada nadzorcza lub komisja rewizyjna.
Członkom rady nadzorczej może zostać przyznane wynagrodzenie, przy czym wynagrodzenie to określa umowa spółki lub uchwała wspólników.
Podatkowy charakter wynagrodzenia członka rady nadzorczej
Opodatkowanie należności otrzymywanych przez członka rady nadzorczej regulują przepisy Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, określanej w dalszej części artykułu jako „ustawa o PIT”.
W świetle brzmienia art. 13 pkt 7 ustawy o PIT za przychody z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu wskazanej ustawy uważa się przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.
Ustalenie zaliczek na PIT od wynagrodzenia członka rady nadzorczej
W zakresie ustalenia zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzenia otrzymywanego przez członka rady nadzorczej należy odwołać się do unormowań zawartych w art. 41 ust. 1 ustawy o PIT.
Ponadto przy ustalaniu powyższych zaliczek należy dokonywane świadczenie pomniejszyć o:
- miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 ustawy o PIT, oraz
- potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o PIT.
W odniesieniu do kosztów uzyskania przychodów, o które pomniejsza się świadczenia członka rady nadzorczej, wynoszą one:
- 250 zł miesięcznie, a za rok podatkowy łącznie nie więcej niż 3000 zł;
- nie więcej niż łącznie 4500 zł za rok podatkowy — jeżeli podatnik tego samego rodzaju przychody uzyskuje od więcej niż jednego podmiotu albo od tego samego podmiotu, ale z tytułu kilku stosunków prawnych.
Jak już wspomniano, płatnicy odliczają kwoty składek określone w Ustawie z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych potrącone w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika.
Członkowie rad nadzorczych podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli uzyskują wynagrodzenie z tytułu pełnienia tej funkcji.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w przypadku ww. osób stanowi przychód – łącznie z kosztami uzyskania i kwotą podatku, o których mowa w przepisach ustawy o PIT.
Z kolei obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego członków rad nadzorczych regulują przepisy Ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego członków rad nadzorczych:
- powstaje z dniem powołania na członka rady nadzorczej,
- wygasa w dniu zaprzestania pełnienia tej funkcji.
Należy dodać, że podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zaliczki na PIT od wynagrodzenia członka rady nadzorczej po przekroczeniu dochodu w wysokości 120 000 zł
Może dojść do sytuacji, w której dochód członka rady nadzorczej przekroczy w danym roku kwotę 120 000 zł, co spowoduje przekroczenie progu na skali podatkowej.
W konsekwencji do ww. dochodu powinna zostać zastosowana stawka podatkowa w wysokości 32%.
Przykład 1.
W spółce powołano radę nadzorczą. W umowie spółki znajdują się postanowienia dotyczące wynagrodzenia przysługującego członkom wspomnianego gremium. Zaliczki na PIT od tych wynagrodzeń są pobierane z uwzględnieniem 12% stawki podatkowej. Kwoty wynagrodzeń wypłacanych członkom rady nadzorczej przekroczą w ciągu roku wysokość 120 000 zł. Czy w takich okolicznościach jest to równoznaczne z automatycznym zastosowaniem wyższej 32% stawki opodatkowania?
Była już mowa o tym, że podmioty dokonujące świadczeń na rzecz członków rady nadzorczej stosują stawkę podatkową w wysokości 12%.
Przytoczony uprzednio przepis art. 41 ust. 1 ustawy o PIT wskazuje na konieczność stosowania, przy obliczaniu zaliczek na PIT od wynagrodzenia członka rady nadzorczej, jednolitej 12% stawki, także wówczas, gdy dochód wspomnianego podatnika przekroczył kwotę 120 000 zł.
Jak wspomnieliśmy, decydujące znaczenie w tej kwestii mają dyspozycje zawarte art. 41 ust. 1 ustawy o PIT.
Zastosowanie wyższej stawki podatku może natomiast mieć miejsce na wniosek podatnika — w tym wypadku członka rady nadzorczej. Możliwość taka została przewidziana w art. 41a ustawy o PIT.
Przepis ten stanowi jasno, że płatnicy — na wniosek podatnika — obliczają i pobierają w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy, stosując zamiast najniższej stawki określonej w skali podatkowej (12%), wyższą stawkę podatkową określoną w tej skali (32%). Wobec tego jedynie po skierowaniu przez podatnika wniosku o uwzględnienie wyższej stawki podatkowej płatnik (spółka) może przyjąć przy obliczaniu zaliczek na PIT 32% stawkę opodatkowania.
Warto jednocześnie podkreślić, że zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów wybór wyższej stawki podatku dla celów obliczania zaliczki nie ma zastosowania w rozliczeniu rocznym. Podatek należny za dany rok podatkowy obliczany jest bowiem według obowiązującej za ten rok skali podatkowej, a zatem z uwzględnieniem wszystkich jej elementów, w tym niższej stawki podatku.
Opodatkowanie dochodu członka rady nadzorczej po przekroczeniu 120 000 zł. Podsumowanie
Członkom rady nadzorczej może zostać przyznane wynagrodzenie — określone umową spółki lub uchwałą wspólników. Wynagrodzenie to uznaje się za przychody z działalności wykonywanej osobiście. Spółki (płatnicy) są obowiązane pobierać od tych wynagrodzeń zaliczki na podatek dochodowy, stosując najniższą stawkę określoną w skali podatkowej w wysokości 12%. Taka stawka ma zastosowanie także wówczas, gdy dochód wspomnianego podatnika przekroczył kwotę 120 000 zł. Uwzględnienie wyższej stawki podatku może natomiast mieć miejsce na wniosek członka rady nadzorczej.
