Jednostka importująca towary jest zobowiązana do złożenia zgłoszenia celnego SAD, w którym wykazywany jest podatek VAT należny z tego tytułu. W praktyce gospodarczej zdarzają się jednak błędy, które wymagają interwencji naczelnika urzędu celno-skarbowego. Skutki błędów w SAD sprostowane decyzją organu celnego rodzą określone konsekwencje w ewidencji księgowej, dlatego warto wiedzieć, jak prawidłowo zaksięgować takie korekty.
Wykazanie w księgach podatku VAT wynikającego z dokumentu SAD – jak poprawnie księgować import?
W pierwszej kolejności wskażmy, że czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT na terytorium kraju jest import towarów. W takim przypadku obowiązek zapłaty podatku należnego VAT (z możliwością odliczenia tej samej kwoty w przypadku podatników VAT czynnych) spoczywa na importerze.
W myśl art. 17 ust. 1 pkt 1 Ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT): podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku, gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone, w części lub w całości, albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną.
Obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 10a i 11 (art. 19a ust. 9 ustawy o VAT).
Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy: miejscem importu towarów jest terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie ich wprowadzenia na terytorium Unii Europejskiej.
Następnie zwróćmy uwagę, że zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podatnicy importujący towary muszą obliczyć i wykazać w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązujących stawek, z zastrzeżeniem art. 33b.
Przechodząc na grunt przepisów Ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości, wskażmy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 tego aktu prawnego cena nabycia to: cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski.
Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności przyjętego nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny – jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu.
W konsekwencji księgowanie faktury importowej z podatkiem VAT oraz cłem przebiegać będzie następująco:
- Faktura importowa:
- Wn konto 30 „Rozliczenie zakupu”;
- Ma konto 21 „Rozrachunki z dostawcami”.
- Dokument celny SAD cło:
- Wn konto 30 „Rozliczenie zakupu”;
- Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”.
- Dokumenty celny SAD podatek VAT należny:
- Wn konto 22-1 „VAT naliczony i jego rozliczenie”;
- Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”.
- Zapłata cła i VAT do urzędu:
- Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”;
- Ma konto 13-0 „Rachunek bieżący”.
- Przyjęcie towaru do magazynu w cenie zakupu
- Wn konto 33 „Towary”;
- Ma konto 30 „Rozliczenie zakupu”.
Jeżeli faktura dokumentująca import towarów została wystawiona przez kontrahenta w walucie obcej, to jej przeliczenia na walutę polską dla celów bilansowych dokonuje się według kursu średniego ogłoszonego dla danej waluty przez NBP z dnia poprzedzającego dzień przeprowadzenia operacji gospodarczej (art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowości).
Skutki błędów w SAD: decyzja organu celnego w zakresie korekty zgłoszenia SAD i jej wpływ na księgowość
Jak wynika z treści art. 33 ust. 2a ustawy o VAT: jeżeli po zwolnieniu towaru organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym, rozliczeniu zamknięcia albo decyzji kwota podatku została wykazana nieprawidłowo albo nie została określona w prawidłowej wysokości, naczelnik urzędu celno-skarbowego wydaje decyzję określającą różnicę między kwotą podatku w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wykazaną albo określoną.
Po przyjęciu zgłoszenia celnego lub przedstawieniu rozliczenia zamknięcia podatnik może wystąpić do naczelnika urzędu celno-skarbowego z wnioskiem o wydanie decyzji określającej różnicę między kwotą podatku w prawidłowej wysokości a kwotą już wykazaną lub określoną.
Podatnik musi w ciągu 10 dni, licząc od jego powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych, wpłacić kwotę obliczonego podatku, z zastrzeżeniem art. 33a i art. 33b.
Jeżeli organ celny (naczelnik urzędu celno-skarbowego) zmienia kwotę podatku należnego wykazanego w zgłoszeniu celnym, pojawia się również kwestia korygowania odliczonego podatku VAT.
W tym miejscu wskażmy, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o rachunkowości: do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić, w postaci zapisu, każde zdarzenie, które nastąpiło w tym okresie sprawozdawczym.
Ponadto, jeżeli po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego, ale przed jego zatwierdzeniem, jednostka otrzyma informacje o zdarzeniach istotnie wpływających na ten dokument lub podważających założenie kontynuowania działalności, ma obowiązek odpowiednio zmodyfikować sprawozdanie.
Zmiany te wymagają wprowadzenia właściwych zapisów w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego dotyczy sprawozdanie, oraz powiadomienia biegłego rewidenta, który je bada lub już zbadał. Jeżeli natomiast późniejsze zdarzenia nie wpływają na stan istniejący na dzień bilansowy, jednostka zamieszcza odpowiednie wyjaśnienia wyłącznie w informacji dodatkowej.
Jeżeli jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego, to ich skutki ujmuje w księgach rachunkowych roku obrotowego, w którym informacje te otrzymała.
Jeżeli przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego jednostka wykryje błąd z poprzednich lat obrotowych, w następstwie którego wcześniejsze sprawozdania nie spełniają wymogów określonych w art. 4 ust. 1 ustawy, kwotę wynikającej z tego korekty odnosi się na kapitał własny i wykazuje jako „zysk (strata) z lat ubiegłych”.
W rezultacie korekta VAT naliczonego niesłusznie odliczonego w latach ubiegłych i skorygowanego decyzją organu celnego może przebiegać następująco:
- Jeżeli kwota VAT naliczonego niesłusznie odliczona jest nieistotna:
- Wn konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”;
- Ma konto 22-0 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”.
- Jeżeli kwota VAT naliczonego niesłusznie odliczona jest istotna:
- Wn konto 82 „Rozliczenie wyniku finansowego”;
- Ma konto 22-0 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”.