Przedsiębiorcy poszukujący wsparcia finansowego często skupiają się na dotacjach, jednak w sytuacjach braku naborów lub niedostępności środków, warto rozważyć alternatywę, jaką jest poręczenie należytego wykonania umowy, rękojmi i gwarancji. Choć dotacje i pożyczki są popularne, fundusze poręczeniowe oferują przedsiębiorcom możliwość uzyskania zabezpieczenia kontraktów na bardzo korzystnych warunkach, co pozwala uniknąć zamrażania własnego kapitału i zwiększa płynność finansową firmy w realizacji kluczowych inwestycji.
Jak uzyskać poręczenie należytego wykonania umowy, rękojmi i gwarancji – kluczowe informacje
Zanim przejdziemy do omawiania konkretnych produktów, warto przytoczyć samą definicję funduszu poręczeniowego. Jest to nic innego jak organizacja non-profit, której głównym celem jest wspieranie rozwoju mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez udzielanie poręczeń finansowych. Warto zwrócić uwagę, że zadaniem funduszu jest poręczenie zobowiązań finansowych przedsiębiorców, którzy posiadają zdolność kredytową, ale nie mają zabezpieczeń wymaganych przez instytucje finansujące, takie jak fundusze pożyczkowe lub banki.
Instytucją, która od wielu lat wspiera fundusze poręczeniowe poprzez zwiększenie ich kapitału, jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Środki na poręczenia pochodzą zarówno z budżetu państwa, środków przedakcesyjnych, jak i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Szczegółową listę wszystkich funduszy poręczeniowych, którym udzielono wsparcia, znajdziemy na stronie PARP. Poniżej wymienimy tylko kilka podmiotów, poprzez które przedsiębiorcy mogą ubiegać się o poręczenia:
- Małopolski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o;
- Podlaski Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o.;
- Warmińsko-Mazurski Fundusz „Poręczenia Kredytowe” Sp. z o.o.;
- Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.;
- Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o.;
- Fundusz Poręczeń Kredytowych w Stargardzie Szczecińskim Sp. z o.o;
- Biłgorajska Agencja Rozwoju Regionalnego.
Kto najczęściej będzie sięgał po poręczenie? Przede wszystkim przedsiębiorcy, którzy działają na rynku stosunkowo krótko i mają problemy z udowodnieniem swojej wiarygodności kredytowej. Dotyczy to również podmiotów, które nie chcą korzystać z własnych, drogich zabezpieczeń oraz „zamrażać” swojego majątku.
W dalszej części artykułu przedstawimy ofertę wybranych podmiotów, które odgrywają rolę funduszu poręczeniowego zgodnie z art. 6b ust. 5 pkt 2 Ustawy z 8 listopada 2000 roku o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
Na jakich zasadach poręczenie należytego wykonania umowy oferuje Małopolski Regionalny Fundusz Poręczeniowy?
Oferta Małopolskiego Regionalnego Funduszu Poręczeniowego skierowana jest do mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, które prowadzą działalność lub zamierzają realizować inwestycję na terenie województwa małopolskiego. Aby lepiej zrozumieć mechanizm poręczeń, należy wspomnieć, że w tym wypadku mamy do czynienia z poręczeniami kontraktowymi. Tym samym Fundusz zobowiązuje się do zapłaty określonej kwoty na rzecz zamawiającego, jeżeli wykonawca (przedsiębiorca) nie wywiąże się ze swoich zobowiązań. Dzięki takiemu rozwiązaniu przedsiębiorca może zachować płynność finansową i jednocześnie spełnić wymogi kontraktu. Zgodnie z regulaminem Fundusz udziela poręczeń w trzech kluczowych obszarach:
- należytego wykonania, które zabezpiecza okres realizacji zlecenia,
- rękojmi za wady, które chroni interesy zamawiającego po zakończeniu prac,
- gwarancji jakości – zabezpieczające roszczenia w okresie udzielonej gwarancji (usunięcie wad i usterek).
Jeżeli spojrzymy na parametry finansowe, to maksymalna kwota pojedynczego poręczenia wynosi do 2 mln zł. Co ważne, poręczenie jest płatne na pierwsze pisemne żądanie beneficjenta, co sprawia, że instrument jest bardzo wiarygodny dla zamawiającego. Proces ubiegania się o poręczenie jest bardzo uproszczony. Wniosek można złożyć elektronicznie (jeżeli przedsiębiorca dysponuje podpisem kwalifikowanym) lub papierowo w siedzibie Funduszu. Decyzja podejmowana jest zazwyczaj w ciągu 5 dni roboczych, licząc od momentu złożenia kompletu dokumentów. Ocenie podlega przede wszystkim sytuacja ekonomiczno-finansowa firmy oraz ryzyko danego kontraktu. Obligatoryjnym zabezpieczeniem dla Funduszu będzie weksel własny in blanco (wraz z deklaracją wekslową) wystawiony przez wykonawcę. Sprawdźmy jeszcze, ile kosztuje takie poręczenie. Zgodnie z tabelą opłat Fundusz pobiera jednorazową opłatę za udzielenie poręczenia, która wynosi:
- 2% od kwoty poręczenia (niemniej niż 100 zł) w przypadku poręczeń udzielanych na okres do 3 lat,
- 3% od kwoty poręczenia (niemniej niż 100 zł) w przypadku poręczeń udzielanych na okres powyżej 3 lat.
Dodatkowo przedsiębiorca musi się liczyć z opłatami za korzystanie z poręczenia, które wynoszą odpowiednio:
- 0,1% (niemniej niż 50 zł) kwoty poręczenia za każdy rozpoczęty okres 3 miesięcy, liczony od wystawienia do daty ważności poręczenia – w przypadku poręczeń udzielanych na okres do 12 miesięcy,
- 0,3% (niemniej niż 50 zł) kwoty poręczenia za każdy rozpoczęty okres 3 miesięcy, liczony od wystawienia do daty ważności poręczenia – w przypadku poręczeń udzielanych na okres od 12 do 60 miesięcy,
- 0,5% (niemniej niż 50 zł) kwoty poręczenia za każdy rozpoczęty okres 3 miesięcy, liczony od wystawienia do daty ważności poręczenia – w przypadku poręczeń udzielanych na okres powyżej 60 miesięcy.
Biorąc pod uwagę zalety korzystania z poręczenia (przede wszystkim uwolnienie kapitału obrotowego oraz zwiększenie konkurencyjności poprzez możliwość startowania w większej liczbie przetargów jednocześnie), można uznać, że wskazanej wyżej opłaty nie są wygórowane.
Na jakich zasadach poręczeń udziela Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych?
Oferta Poznańskiego Funduszu Poręczeń Kredytowych skierowana jest do mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, które mają swoją siedzibę na terenie kraju i złożyły najkorzystniejszą ofertę w przetargu (szczególnie w przypadku zamówień publicznych oraz inwestycji budowlanych). W takiej sytuacji Fundusz pozwala zabezpieczyć kontrakt na różnych etapach jego realizacji bez konieczności potrącenia części wynagrodzenia z faktur i angażowania środków firmy. Za pośrednictwem Poznańskiego Funduszu Poręczeń Kredytowych można zabezpieczyć:
- należyte wykonanie umowy – stanowiące gwarancję, że wykonawca zrealizuje kontrakt zgodnie z jego warunkami (zamawiający może wykorzystać to zabezpieczenie w przypadku niewykonania albo nienależytego wykonania umowy prac lub usług czy też opóźnień w realizacji kontraktu);
- roszczenia z tytułu rękojmi – po zakończeniu realizacji umowy wykonawca nadal ponosi odpowiedzialność za jej przedmiot (zamawiający jest chroniony na wypadek ujawnienia wad, konieczności usunięcia usterek lub niewywiązania się przez wykonawcę z obowiązków gwarancyjnych);
- zwrot zaliczki – zamawiający wypłaca wykonawcy zaliczkę na poczet realizacji prac (takie zabezpieczenie chroni wykonawcę w przypadku niewykorzystania środków zgodnie z przeznaczeniem, przerwania realizacji kontraktu lub rozwiązania umowy przed jej zakończeniem).
Procedura ubiegania się poręczenie jest dwustopniowa. W pierwszym kroku przedsiębiorca ubiega się o obrotowy limit poręczeń, który może zostać przyznany na 12 miesięcy i wynosi do 1,6 mln zł. Następnie w ramach przyznanego pakietu wadialnego przedsiębiorca zgodnie z jego potrzebami może wystąpić o indywidualne poręczenia: należytego wykonania umowy, rękojmi lub zwrotu zaliczki.
Na jakich zasadach poręczeń udziela Warmińsko-Mazurski Fundusz „Poręczenia Kredytowe”?
Mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa posiadające na terenie województwa warmińsko-mazurskiego siedzibę, oddział lub stałe miejsce wykonania działalności mogą ubiegać się o poręczenie należytego wykonania umowy, rękojmi za wady lub gwarancji jakości na rzecz podmiotów biorących udział w postępowaniach przetargowych:
- organizowanych na zasadach określonych w Ustawie z 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (dalej: ustawa PZP), w przypadku których organizator przetargu żąda wniesienia zabezpieczenia,
- organizowanych bez stosowania ustawy PZP przez spółdzielnie mieszkaniowe, spółki wodne, przedsiębiorstwa energetyczne lub państwowe osoby prawne,
- będące podwykonawcami podmiotów wymienionych w pkt 1 i 2, z którymi podmiot ten zawarł zaakceptowaną przez organizatora przetargu umowę o podwykonawstwo.
Maksymalna wartość poręczenia wynosi 1,5 mln zł na maksymalnie 7 lat. Przedsiębiorca może otrzymać więcej niż jedno poręczenie.
Poręczenia należytego wykonania umowy, rękojmi oraz zwrotu zaliczki są szczególnie korzystne dla firm działających w sektorze zamówień publicznych oraz inwestycji. Do największych korzyści tych produktów można zaliczyć brak konieczności zamrażania kapitału, możliwość realizacji większej liczby kontraktów oraz większa elastyczność w zarządzaniu finansami firmy. Na terenie całego kraju funkcjonuje kilkadziesiąt podmiotów, do których przedsiębiorcy mogą złożyć wniosek o poręczenie. Pełną listę można znaleźć na stronie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
