Węzeł RPD w JPK_KR_PD – jak poprawnie wypełnić dane w 2026 roku?

Węzeł RPD w JPK_KR_PD staje się istotnym elementem raportowania, który w przypadku struktury częściowej składanej za 2026 rok będzie obowiązkowy dla podatników CIT oraz PIT prowadzących księgi rachunkowe. Wyjaśniamy, czego dokładnie dotyczą te dane, w jaki sposób należy je uzupełnić oraz jak wykorzystać znaczniki podatkowe do poprawnego raportowania kwot.

Czego dotyczą te dane i w jaki sposób należy je uzupełnić? Czy do poboru właściwych danych (kwot) do węzła RPD należy zastosować znaczniki podatkowe?

Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych

Nawiązując do art. 2 oraz 3 Ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (zwanej dalej ustawą o rachunkowości), osoby prawne, podmioty państwowe, spółki kapitałowe, spółki osobowe, takie jak spółka jawna, komandytowa, komandytowo-akcyjna, gminy, powiaty, zakłady budżetowe, jednostki budżetowe, instytucje finansowe i ubezpieczeniowe i inne podmioty zobowiązane są bez względu na obroty do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Natomiast osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku:

1. mają obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 2.500.000 euro;
2. mogą dobrowolnie prowadzić księgi rachunkowe, nawet gdy ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 2.500.000 euro.

Księgi rachunkowe należy prowadzić w języku polskim i w walucie polskiej.

Rachunkowość jednostki prowadzącej księgi rachunkowe obejmuje:

• przyjęte zasady (politykę) rachunkowości;
• prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym;
• okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów;
• wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego;
• sporządzanie sprawozdań finansowych;
• gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą;
• poddanie badaniu, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłaszanie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą.

Struktura JPK_KR_PD

Struktura JPK_KR_PD to plik według standardu danych (plik XML) zawierający dane zawarte w księgach rachunkowych, takie jak:

• nagłówek zawierający dane o okresie, za który składany jest plik, daty złożenia, cel złożenia, inne dane techniczne;
• dane podatnika przesyłającego plik, takie jak NIP, REGON, nazwa podatnika, dane adresowe;
• dane identyfikacyjne kontrahenta;
• kwoty odzwierciedlające zestawienie obrotów i sald wynikające z ksiąg rachunkowych prowadzonych za okres objęty JPK_KR_PD;
• pola odzwierciedlające dziennik systemowy za okres objęty JPK_KR_PD;
• 5 pól kontrolnych za okres objęty JPK_KR_PD;
• rozliczenie podatku dochodowego na zasadach ogólnych.

Obowiązek przekazywania struktury JPK_KR_PD do organów podatkowych

Pamiętając o art. 24a ust. 1e ustawy o PIT, podmioty prowadzące PKPiR, księgi rachunkowe lub ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych są obowiązane prowadzić te księgi i tę ewidencję przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać je właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego po zakończeniu roku podatkowego w terminie:

1. do dnia upływu terminu złożenia zeznania rocznego PIT – w przypadku podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
2. do 31 lipca – w przypadku ksiąg rachunkowych

– za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej JPK_KR_PD (księgi rachunkowe) albo JPK_PKPIR (podatkowa księga przychodów i rozchodów) na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie Ordynacji podatkowej.

W przypadku spółki niebędącej osobą prawną podatkowa księga przychodów i rozchodów, księgi rachunkowe lub ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych są przesyłane naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca prowadzenia działalności, a w przypadku prowadzenia działalności w więcej niż jednym miejscu – naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca siedziby. W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie właściwości naczelnika urzędu skarbowego na podstawie zdania pierwszego, właściwość tę ustala się według miejsca zamieszkania jednego ze wspólników.

Obowiązek wypełnienia danych dla węzła RPD w JPK_KR_PD -> Czym jest i jak poprawnie uzupełnić węzeł RPD w JPK_KR_PD?

Węzeł RPD w plikach JPK_KR_PD dotyczących:

1. osób prawnych,
2. jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej,
3. osób fizycznych prowadzących księgi rachunkowe,
4. spółek osobowych osób fizycznych prowadzących księgi rachunkowe

– zawiera dane składające się na rozliczenie podatku dochodowego na zasadach ogólnych.

W dużym uproszczeniu zawiera on syntetyczne podsumowanie różnic między wynikiem finansowym brutto a wynikiem podatkowym (różnice przejściowe pomiędzy wynikiem podatkowym a bilansowym).

Obowiązek wypełnienia danych dla węzła RPD w JPK_KR_PD

Nawiązując do § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 roku w sprawie dodatkowych danych, o które trzeba uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dodatkowymi danymi, o które należy uzupełnić księgi rachunkowe, są wysokość różnicy pomiędzy wynikiem finansowym ustalonym na podstawie przepisów o rachunkowości a podstawą opodatkowania ustaloną na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych w podziale na:

• wysokość przychodów zwolnionych z opodatkowania – wykazuje się trwałe różnice pomiędzy zyskiem (stratą) dla celów rachunkowych a dochodem (stratą) dla celów podatkowych;
• wysokość przychodów niepodlegających opodatkowaniu w bieżącym roku;
• wysokość przychodów podlegających opodatkowaniu w bieżącym roku, ujętych w księgach lat ubiegłych;
• wysokość przychodów podlegających opodatkowaniu, niepodlegających ujęciu w księgach;
• wysokość kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów – wykazuje się trwałe różnice pomiędzy zyskiem (stratą) dla celów rachunkowych a dochodem (stratą) dla celów podatkowych;
• wysokość kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku;
• wysokość kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku, ujętych w księgach lat ubiegłych;
• wysokość kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów, niepodlegających ujęciu w księgach.

Struktura danych składająca się na węzeł RPD w JPK_KR_PD -> Jakie dane zawiera struktura węzła RPD w JPK_KR_PD?

Resort Finansów wskazuje, że węzeł RPD zawiera takie dane jak:

• przychody zwolnione z opodatkowania (trwałe różnice pomiędzy zyskiem/stratą dla celów rachunkowych a dochodem/stratą dla celów podatkowych);
• przychody niepodlegające opodatkowaniu w roku bieżącym;
• przychody podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych;
• koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (trwałe różnice pomiędzy zyskiem/stratą dla celów rachunkowych a dochodem/stratą dla celów podatkowych);
• koszty nieuznawane za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku;
• koszty uznawane za koszty uzyskania przychodów w roku bieżącym, ujęte w księgach lat ubiegłych;
• przychody podlegające opodatkowaniu nieujmowane w księgach rachunkowych;
• koszty uznawane za koszty uzyskania przychodów nieujmowane w księgach rachunkowych

– wszystkie powyższe pola są polami kwotowymi.

Węzeł RPD w JPK_KR_PD osób fizycznych prowadzących księgi i spółek osób fizycznych i nie tylko

Węzeł RDP, czyli część przeznaczona na wprowadzenie danych dotyczących różnic między wynikiem bilansowym a podatkowym, dotyczy podatników prowadzących księgi rachunkowe, a więc także osób fizycznych oraz spółek osobowych osób fizycznych (cywilnych, jawnych) niebędących podatnikami CIT.

Kwoty do wprowadzenia w węźle RPD podatnicy CIT wpisują manualnie, chyba że stosują znaczniki pobierające kwoty z konkretnych kont księgowych. Znaczniki PD, jak wskazuje Resort Finansów, stosowane są właśnie w przypadku wyodrębnienia kont służących rozliczeniu podatku dochodowego.

Węzeł RPD powinien być wypełniony wyłącznie w pliku domykającym (ostatnim), tzn. za okres zawierający ostatni dzień raportowanego roku podatkowego.

W pozostałych (wcześniejszych) plikach JPK_KR_PD, np. za okresy miesięczne, w węźle RPD podatnik wpisuje po prostu „0”.

Niemniej jak wskazuje Resort Finansów, znaczniki użyte do zidentyfikowania i pobrania kwot z konkretnych kont księgowych powinny prezentować taki układ danych, za którego pomocą sporządzana jest m.in. deklaracja CIT-8 – oczywiście u podatników CIT.

Podatnicy powinni stosować więc dla celów rozliczenia podatku dochodowego dla kont bilansowych znaczniki PD, dla kont pozabilansowych także znaczniki PD, ale z oznaczeniem – „pozabilansowe”.

Warto zaznaczyć, że kwoty wpisane w węźle RPD powinny być możliwe do uzgodnienia z kwotami z kont wynikowych i pozabilansowych oznaczonych odpowiednimi znacznikami podatkowymi występujących w sekcji – zestawienie obrotów i sald.

Do Resortu Finansów zostało nawet w tej sprawie przekazane zapytanie dotyczące tego, czy kwoty ujęte w węźle RPD:

1. mogą być wpisane ręcznie i wynikać z kalkulacji spoza systemu?
2. czy też muszą uzgadniać się do sumy kwot z kont wynikowych i pozabilansowych z odpowiednimi znacznikami podatkowymi, które zostały ujęte w sekcji ZOIS?

Ministerstwo Finansów wskazało, że podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m.

W sytuacji wyodrębnienia kont desygnowanych do rozliczenia podatku dochodowego podatnik powinien stosować dla nich odpowiedni znacznik PD.

Podatnicy CIT, ale i ww. podatnicy PIT prowadzący księgi rachunkowe są zobowiązani do wypełnienia danych składających się na węzeł RPD.

Kwoty wpisane w węźle RPD powinny uzgadniać się z wartościami kwot wynikających z kont wynikowych i pozabilansowych. W tym celu podatnicy powinni oznaczać konta odpowiednimi znacznikami podatkowymi, a jednocześnie konta te powinny występować w sekcji ZOiS – zestawienie obrotów i sald.

Osoby fizyczne oraz spółki osób fizycznych (cywilne, jawne niebędące podatnikami CIT) prowadzące księgi rachunkowe uzupełniają dane w węźle RPD w ujęciu łącznym, czyli dotyczącym całego podmiotu.

Nie dokonują rozbicia kwot przypadających na poszczególnych wspólników. Węzeł RPD nie jest więc przeznaczony do prezentowania danych w podziale na udziały poszczególnych wspólników. Żaden ze wspólników nie przekazuje dodatkowego, odrębnego pliku JPK_KR_PD.

Na koniec warto jeszcze dodać, że dane w węźle RPD za 2025 rok były uzupełniane dobrowolnie przez podatników (w przypadku braku chęci uzupełniania wpisywali wartości „0”).

Natomiast w JPK_KR_PD za 2026 rok albo ostatni okres 2026 roku dane składające się na węzeł RPD będą musiały być już obowiązkowo uzupełnione.