Rząd pracuje nad kolejnymi rozwiązaniami deregulacyjnymi, które mają uprościć kontakt przedsiębiorców z administracją podatkową. Wśród zapowiadanych kierunków zmian pojawiają się m.in. większa stabilność interpretacji podatkowych, szersze wykorzystanie zasady milczącego załatwienia sprawy, ograniczenie obowiązku dostarczania urzędom danych już dostępnych w rejestrach publicznych oraz dalsza cyfryzacja procesów podatkowych.
Czego ma dotyczyć kolejna fala deregulacji?
Ministerstwo Finansów pracuje nad propozycjami, których celem jest uczynienie przepisów podatkowych bardziej przejrzystymi i przyjaznymi dla przedsiębiorców. Planowane rozwiązania mają koncentrować się na kilku obszarach: zwiększeniu pewności prawa podatkowego, uproszczeniu procedur administracyjnych, usprawnieniu komunikacji z urzędami oraz dalszej cyfryzacji rozliczeń i dokumentów sprzedażowych.
Cyfryzacja rozliczeń VAT i dokumentów sprzedaży
Jednym z kierunków zmian ma być dalsza automatyzacja rozliczeń podatkowych, w tym wykorzystanie danych, które administracja skarbowa już posiada lub będzie posiadać dzięki systemom takim jak KSeF. W praktyce mogłoby to oznaczać stopniowe ułatwianie przedsiębiorcom przygotowywania deklaracji VAT na podstawie danych dostępnych w systemach podatkowych.
Nie należy jednak traktować tych rozwiązań jako przesądzonego obowiązku automatycznego wypełniania deklaracji VAT dla wszystkich podatników. Na obecnym etapie bezpieczniej mówić o kierunku cyfryzacji i automatyzacji, a nie o gotowym modelu działania.
Równolegle rozwijane są rozwiązania związane z paragonami elektronicznymi. Aplikacja e-Paragony umożliwia konsumentom przechowywanie i obsługę paragonów w formie cyfrowej. Dalszy rozwój takich narzędzi może ograniczyć obrót dokumentami papierowymi oraz ułatwić dokumentowanie sprzedaży w relacjach między sprzedawcami a klientami.
Przykład 1.
Przedsiębiorca korzystający z nowoczesnych narzędzi sprzedażowych może w przyszłości łatwiej przekazywać klientom dowody sprzedaży w formie elektronicznej. Klient z kolei może przechowywać paragony cyfrowo, bez konieczności gromadzenia papierowych wydruków.
Planowane lub rozwijane kierunki cyfryzacji obejmują w szczególności:
- dalsze wykorzystywanie danych z systemów podatkowych,
- rozwój elektronicznych dowodów sprzedaży,
- ograniczenie obiegu papierowych dokumentów,
- zmniejszenie obowiązków administracyjnych po stronie przedsiębiorców.
Interpretacje podatkowe z określonym okresem ochrony
Jednym z ważnych postulatów deregulacyjnych jest zwiększenie stabilności interpretacji podatkowych. Obecnie przedsiębiorcy mogą występować o interpretacje indywidualne, które chronią ich w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym. W praktyce problemem bywa jednak niepewność co do tego, jak długo podatnik może bezpiecznie opierać się na danym stanowisku organu.
W ramach planowanych zmian rozważane jest wprowadzenie bardziej przejrzystych zasad dotyczących aktualności interpretacji podatkowych. Jednym z proponowanych rozwiązań może być określenie czasu, przez jaki interpretacja zachowuje ochronny charakter, np. przez wskazany okres od jej wydania.
Istotne jest również to, aby ewentualna zmiana stanowiska organów podatkowych działała zasadniczo na przyszłość. Oznaczałoby to, że przedsiębiorca, który działał zgodnie z otrzymaną interpretacją, nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji za działania podjęte w okresie, w którym interpretacja dawała mu ochronę.
Podobny kierunek zmian może dotyczyć interpretacji ogólnych. Jeżeli administracja podatkowa zmieniłaby swoje stanowisko, nowe wytyczne powinny obowiązywać na przyszłość, a nie prowadzić do podważania rozliczeń dokonanych wcześniej w zaufaniu do dotychczasowej praktyki.
Jednolite podejście do podatków i opłat lokalnych
Kolejnym problemem wskazywanym przez przedsiębiorców są rozbieżności w stosowaniu przepisów dotyczących podatków i opłat lokalnych. Dotyczy to przede wszystkim podatku od nieruchomości, podatku od środków transportowych oraz wybranych opłat lokalnych.
W praktyce przedsiębiorca prowadzący działalność w kilku gminach może spotkać się z różnym podejściem do podobnych stanów faktycznych. Takie rozbieżności utrudniają planowanie działalności i zwiększają ryzyko podatkowe.
Rząd zapowiada dialog z samorządami w celu wypracowania bardziej spójnych zasad interpretacyjnych. Celem takich działań byłoby zapewnienie, aby ten sam przepis był stosowany w możliwie jednolity sposób niezależnie od lokalizacji przedsiębiorcy.
Najważniejsze założenia w tym obszarze to:
- opracowanie wspólnych wytycznych dotyczących podatków i opłat lokalnych,
- współpraca administracji rządowej z samorządami,
- ograniczenie rozbieżności interpretacyjnych między gminami,
- zwiększenie pewności prawa dla firm działających w kilku lokalizacjach.
Rozszerzenie zasady milczącego załatwienia sprawy
Jednym z elementów deregulacji ma być szersze stosowanie zasady milczącego załatwienia sprawy. Polega ona na tym, że jeżeli urząd nie podejmie działania w określonym terminie, sprawę można uznać za załatwioną zgodnie z wnioskiem strony — o ile przepisy przewidują takie rozwiązanie dla danego rodzaju postępowania.
Rozszerzenie tej zasady mogłoby przyspieszyć rozpatrywanie spraw przedsiębiorców i ograniczyć negatywne skutki przewlekłości administracji. Szczegółowy katalog spraw objętych takim mechanizmem będzie jednak zależał od treści projektowanych przepisów.
Równolegle zapowiadane jest ograniczenie obowiązku przekazywania urzędom danych, które są już dostępne w publicznych rejestrach, takich jak CEIDG czy Krajowy Rejestr Sądowy. W praktyce oznaczałoby to koniec sytuacji, w których podatnik musi wielokrotnie dostarczać różnym organom te same informacje.
Planowane uproszczenia mogą obejmować:
- szersze stosowanie zasady milczącego załatwienia sprawy,
- ograniczenie obowiązku dostarczania danych dostępnych w rejestrach publicznych,
- uproszczenie komunikacji między podatnikiem a urzędem,
- zmniejszenie liczby formalności w kontaktach z administracją.
Dłuższy termin na odwołanie i większa przejrzystość kontroli
Wśród propozycji deregulacyjnych pojawia się również postulat wydłużenia terminu na złożenie odwołania od decyzji podatkowej. Obecnie podatnik ma co do zasady 14 dni na wniesienie odwołania. Wydłużenie tego terminu, np. do 30 dni, dałoby przedsiębiorcom więcej czasu na analizę decyzji, zebranie dokumentów oraz konsultację z doradcą podatkowym.
Zmiany mogą dotyczyć także większej przejrzystości czynności sprawdzających i kontroli podatkowych. Przedsiębiorcy oczekują jasnych informacji o zakresie działań organu, czasie ich trwania oraz prawach przysługujących stronie w toku postępowania.
Przykład 2.
Przedsiębiorca otrzymuje zawiadomienie o kontroli wraz z informacją o jej zakresie, przewidywanym czasie trwania oraz prawie do składania wyjaśnień i zastrzeżeń. Dzięki temu może lepiej przygotować dokumenty i zaplanować współpracę z biurem rachunkowym lub doradcą podatkowym.
Najważniejsze postulaty w tym zakresie to:
- wydłużenie terminu na odwołanie od decyzji podatkowej,
- precyzyjne określanie zakresu czynności kontrolnych,
- jasne komunikowanie czasu trwania kontroli,
- wzmocnienie praw przedsiębiorcy w kontaktach z administracją skarbową.
Łagodniejsze podejście do odsetek przy samodzielnej korekcie błędu
Kolejnym rozważanym kierunkiem zmian jest bardziej proporcjonalne podejście do odsetek w sytuacji, gdy podatnik sam wykryje błąd i podejmie działania w celu jego skorygowania. Takie rozwiązanie miałoby zachęcać przedsiębiorców do dobrowolnego poprawiania rozliczeń i współpracy z administracją podatkową.
W praktyce mogłoby to oznaczać korzystniejsze traktowanie podatników, którzy samodzielnie ujawnią nieprawidłowości, zanim zostaną one wykryte przez urząd. Szczegóły takiego mechanizmu będą jednak wymagały doprecyzowania w projekcie ustawy.
Celem tej zmiany byłoby budowanie relacji opartej na współpracy, a nie wyłącznie na sankcjach i kontroli.
Harmonogram zmian – co powinni śledzić przedsiębiorcy?
Na obecnym etapie przedsiębiorcy powinni traktować omawiane rozwiązania jako zapowiedzi i postulaty kierunkowe, a nie jako obowiązujące przepisy. Ostateczny harmonogram będzie zależał od tego, kiedy projekt ustawy zostanie przyjęty przez rząd, skierowany do Sejmu i uchwalony przez parlament.
Najważniejsze będzie śledzenie komunikatów Ministerstwa Finansów, wykazu prac legislacyjnych rządu oraz informacji publikowanych na stronach podatkowych administracji publicznej. Dopiero treść projektu ustawy pozwoli jednoznacznie określić, które rozwiązania faktycznie wejdą w życie, od kiedy będą obowiązywać i jak przedsiębiorcy powinni przygotować swoje systemy księgowe oraz procedury wewnętrzne.
Zmiany zapowiadane w ramach kolejnej fali deregulacji mogą istotnie wpłynąć na codzienne kontakty przedsiębiorców z administracją podatkową. Największe znaczenie będą miały rozwiązania zwiększające pewność prawa, ograniczające obowiązki formalne oraz ułatwiające korzystanie z narzędzi cyfrowych. Do czasu publikacji konkretnych projektów ustaw należy jednak zachować ostrożność i nie traktować zapowiedzi jako przesądzonych zmian w prawie.
Polecamy:
