Utrata prawa do estońskiego CIT a możliwość stosowania stawki 9% CIT

W przypadku niespełnienia określonych warunków ustawowych, podatnik może utracić prawo do opodatkowania w formie estońskiego CIT. Po powrocie do ogólnych zasad rozliczania podatku dochodowego, wielu przedsiębiorców zadaje sobie pytanie o możliwość zastosowania obniżonej stawki 9% CIT. W poniższym artykule dokładnie przeanalizujemy to zagadnienie, sprawdzając, czy utrata prawa do estońskiego CIT wyklucza preferencyjne opodatkowanie.

Utrata prawa do estońskiego CIT a stawka 9% CIT

Skuteczny wybór opodatkowania w formie estońskiego CIT zależy od spełnienia warunków określonych w art. 28j Ustawy z 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT). Jednocześnie jak wynika z art. 28l ust. 1 ustawy o CIT: podatnik opodatkowany ryczałtem traci prawo do tego opodatkowania z końcem:

1. roku podatkowego okresu, o którym mowa w art. 28f ust. 1 albo 2 – w przypadku gdy podatnik złoży informację o rezygnacji z opodatkowania ryczałtem;
2. (uchylony)
3. roku podatkowego, w którym podatnik nie spełnił któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 28j ust. 1 pkt 2 i 3;
4. roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym:
5. podatnik nie spełnił któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 28j ust. 1 pkt 4–6
6. podatnik nie prowadził ksiąg podatkowych lub dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie wyniku finansowego netto,
7. podatnik dokona przejęcia innego podmiotu w drodze łączenia albo podziału podmiotów lub otrzymania wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, chyba że podmiot przejmowany, dzielony lub wnoszący wkład niepieniężny jest opodatkowany ryczałtem albo podmiot przejmowany, dzielony lub wnoszący wkład niepieniężny z dniem przejęcia lub wniesienia wkładu zamknie księgi rachunkowe, sporządzi sprawozdanie finansowe oraz dokona rozliczenia i ustaleń, o których mowa w art. 7aa, w zakresie transakcji pozostających w związku z przejmowanymi składnikami majątku,
8. podatnik zostanie przejęty przez inny podmiot w drodze łączenia lub podziału podmiotów, w tym podziału przez wydzielenie albo podziału przez wyodrębnienie, lub wniesienia wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, chyba że podmiot przejmujący jest opodatkowany ryczałtem.

Czy po utracie prawa do estońskiego CIT można stosować 9% CIT?

W przypadku utraty prawa do opodatkowania w formie ryczałtu od dochodu spółek podatnik powraca do opodatkowania według klasycznego CIT, czyli na zasadach określonych w art. 7, art. 18 i art. 19 ustawy o CIT.

Zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT: podatek, z zastrzeżeniem art. 21, art. 22, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, wynosi:

1. 19% podstawy opodatkowania;
2. 9% podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych – w przypadku podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro.

Stawka 9% podstawy opodatkowania ma zatem zastosowanie wyłącznie do podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły równowartości 2 000 000 euro. Po przekroczeniu tego limitu podatnik traci prawo do obniżonej stawki podatku.

Zgodnie z art. 19 ust. 1d ustawy o CIT: podatnicy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, stosują stawkę podatku, o której mowa w tym przepisie, jeżeli posiadają status małego podatnika.

Definicja „małego podatnika” została zawarta w art. 4a pkt 10 ustawy o CIT. W przepisie tym wskazano, że pojęcie to oznacza: podatnika, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro; przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.

Wskazane w art. 4a pkt 10 ustawy o CIT sformułowanie „wartość przychodu ze sprzedaży” nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Organy podatkowe podkreślają, że nie należy tego pojęcia utożsamiać z pojęciem przychodu podatkowego.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 20 marca 2026 roku (nr 0111-KDIB2-1.4010.28.2026.2.AG) wskazał, że przy obliczaniu powyższego limitu należy uwzględnić wszelkie przychody ze sprzedaży danego podatnika, w tym także zwolnione od podatku dochodowego, z wyłączeniem przychodów osiąganych z innego tytułu niż sprzedaż, np. uzyskane odszkodowania, odsetki od środków finansowych na rachunku bankowym, dotacje, dopłaty lub refundacje kosztów.

Wobec powyższego do limitu decydującego o uznaniu podatnika za „małego” w rozumieniu ustawy o CIT należy sumować wartość wszystkich przychodów stanowiących przychody ze sprzedaży (a więc wynikające z czynności sprzedaży).

We wspomnianych przepisach dotyczących możliwości zastosowania 9% stawki podatku nie zawarto wyłączenia w stosunku do podatników, którzy utracili prawo do estońskiego CIT. To zatem oznacza, że mały podatnik, który wcześniej był opodatkowany w formie estońskiego CIT i utracił prawo do tej formy opodatkowania, może stosować stawkę 9% CIT.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 28f ustawy o CIT opodatkowanie ryczałtem obejmuje okres bezpośrednio po sobie następujących 4 lat podatkowych wskazany przez podatnika w zawiadomieniu ZAW-RD.

Natomiast stosowanie ryczałtu od dochodu spółki przez okres krótszy niż cztery lata oznacza obowiązek zapłaty podatku od dochodu z tytułu korekty wstępnej. Zgodnie z art. 7aa ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT: w zeznaniu, o którym mowa w art. 27 ust. 1, za rok podatkowy poprzedzający pierwszy rok opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek podatnik wykazuje przychody oraz koszty, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oraz ustala podatek należny od dochodu stanowiącego różnicę między tymi przychodami a tymi kosztami według stawki, o której mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1.

Podkreślenia wymaga, że w tym przepisie mowa jest o art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, który dotyczy stawki 19%. To oznacza, że nawet jeżeli podatnik spełnia warunek małego podatnika, to podatek od korekty wstępnej musi zapłacić według stawki 19%.

Jak wynika z treści art. 7aa ust. 5 pkt 1 ustawy o CIT w powyższym przypadku: podatnik dokonuje zapłaty podatku należnego z końcem pierwszego miesiąca następującego po ostatnim roku opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, jeżeli podatnik stosował to opodatkowanie krócej niż cztery lata podatkowe, przy czym w przypadku stosowania opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek w sposób nieprzerwany przez okres co najmniej czterech lat podatkowych zobowiązanie podatkowe wygasa w całości.

Podsumowując, utrata prawa do opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek nie stanowi okoliczności wykluczającej możliwości stosowania stawki 9% podatku CIT.